ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, Ortadoğu ve Kuzey Afrika ziyaretine Mısır’dan başladı. Kerry’nin ziyareti Mısır’ın devrik Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’nin yargılanmasına bir gün kala gerçekleşti.  Ziyaret, Temmuz’daki darbe sonra bir ilk niteliği taşıyor. Mısır’ın geçici Cumhurbaşkanı Adli Mansur ve Dışişleri Bakanı Nebil Fehmi ve Genelkurmay Başkanı Abdülfettah El Sisi’yle dün başkent Kahire’de görüşmelerde bulunan Kerry, Mursi’nin aralarında bulunduğu Müslüman Kardeşler üyelerinin adil yargılanması konusunda Mısırlı yetkililerle anlaştıklarını duyurdu.


‘İşbirliğine devam’ mesajı
Dışişleri bakanları tarafından düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Kerry “Geçici hükümetle birlikte çalışmaya söz verdik ve işbirliği içinde olmaya da devam edeceğiz” dedi ve “bir an evvel kapsayıcı, özgür ve adil seçimler yapılması gerektiğini” vurguladı. Mısır Dışişleri Bakanı ile şiddetin sona erdirilmesi konusunda da müzakerelerde bulunduğunu belirten Kerry, “Mısır halkına olabildiğince açık ve güçlü bir biçimde ABD’nin Mısır halkının, Mısır’ın dostu olduğunu ifade etmek istiyorum, biz ortağız” ifadelerini kullandı. Mısır’ın içinde ve Mısır-ABD ilişkilerinde “dalgalanmalı yıllar” olduğunu belirten Kerry buna karşın Mısırlıların ‘demokrasi yürüyüşüne’ devam etmesi gerektiğini söyledi. Kerry’in sözleri darbe sonrası ülkede ABD karşıtlığının azaltmaya dönük olarak algılandı.

Askeri yardım da gündemdeydi
ABD, Mursi’nin devrilmesini darbe olarak tanımasa da ABD yasaları uyarınca yaklaşık 1 milyar Dolar civarındaki askeri yardımı askıya almıştı. ABD’nin bu kararı Mısır ordusunun tepkisini çekerken Müslüman Kardeşler de ABD’nin kendilerini yarı yolda bıraktığını savunuyor. İkili görüşmelerde askeri yardım konusu da gündeme geldi. Kerry, “Kısaca ABD’nin yardım konusuyla ilgili kararını da müzakere ettik. ABD-Mısır ilişkilerinin yardım çerçevesinde tanımlanamayacağını düşünüyoruz, bizi ilgilendiren ve bu ilişkiyi tanımlayan çok daha büyük konular var” dedi ve kararın Mısır’ı cezalandırma olarak lanse edilmesini eleştirdi.

Mursi’nin mahkemesi bugün
Muhammed Mursi ile 14 Müslüman Kardeşler yöneticisi bugün “şiddet ve öldürmeye teşvik” suçlamasıyla ilk kez hakim karşısına çıkacak. 4 aydır nerede tutulduğu açıklanmayan Mursi darbe sonrası ilk kez kamuoyu önüne çıkmış olacak. Konu Kerry’nin de gündemindeydi. ABD Dışişleri Bakanı’nın ‘tüm Mısırlıların adil, şeffaf bir biçimde yargılanabilmesi gerektiği’ konusunda geçiçi hükümetle görüş birliğine vardıklarını açıklaması ziyaretin Mursi’yle bağlantılı olduğu yorumuna neden oldu.

İlklerin ziyareti oldu
Mursi’nin devrildiği 3 Temmuz’daki askeri darbe sonrası Mısır’ı ziyaret eden en üst düzey ABD’li yetkili olan Kerry, Kahire’ye yalnızca birkaç saat ayırdı. Kerry’nin ziyareti, Kahire ve Washington arasındaki ilişkilerin gerildiği bir döneme denk geliyor. ABD Dışişleri Bakanı’nın Kahire ziyaretini Mısır devlet medyası duyurmuş olsa da ABD’li yetkililer resmi bir açıklama yapmamıştı. Kerry, Mısır ziyareti güvenlik gerekçeleriyle önceden duyurulmaya ilk ABD Dışişleri Bakanı oldu.

Sonraki durak Riyad
Kerry’in Mısır’dan sonraki durağı ise Suudi Arabistan’tı. Suudi Arabistan, ABD’nin Suriye’ye askeri müdahale konusunda geri adım atmasını eleştiriyor. Kerry’nin Ortadoğu ve Kuzey Afrikalı yetkililerle görüşmesinde savunma ve ticaret meselelerinin dışında ağırlıklı gündem maddesinin Suriye olması bekleniyor. Kerry, Kudüs ve Beytüllahim’deki barış sürecini görüşmek üzere Filistinli ve İsrailli yetkililerle de bir araya gelecek. Dokuz günlük ziyaretin son durakları ise Ürdün, Cezayir ve Fas olacak.

KAHİRE