MURAT KUSEYRİ / ANF/STOCKHOLM
Finlandiya’da zorla kısırlaştırılan işitme engelli kadınlar, zorla kısırlaştırmanın bir şiddet eylemi ve ağır bir insanlık suçu olduğunu söylüyor ve devletin kendilerinden özür dilemesini istiyor.
1929 yılında Finlandiya’da yürürlüğe giren ‘Evlenme Yasası’ işitme engellilerin yaşamlarını olumsuz etkiledi. Doğuştan işitme engelli olanların birbirleriyle evlenmeleri için cumhurbaşkanından onay almaları şartı getirildi. Evlenebilmeleri için kısırlaştırılmayı kabul etmeleri dayatıldı.
Sosyal yaşam ve ırkın korunması gerekçesiyle 1929 yılında başlatılan kısırlaştırılma yasası, değiştirildiği 1969 yılına kadar yürürlükte kaldı.
7 bin 530 kadın akıl hastası, ruh sağlığının yerinde olmadığı ve sapık, cinsel eğilimleri bulundukları öne sürülerek kısırlaştırıldı.
Sağlıklı nesillerin yetişmesinin amaçlandığı söylenerek ırkçı uygulama meşrulaştırılmaya çalışıldı.
Hufvudstadsbladet gazetesine açıklamalarda bulunan İşitme Engelliler Federasyonu yöneticisi ve İşitme Engelliler Yüksek Okulu Öğrenim Görevlisi Maija Koivisto, Finlandiya’nın zorla kısırlaştırmalar nedeniyle özür dilemesi gerektiğini söyledi.
Konuşma zamanı geldi
İşitme engellilerin kısırlaştırma zorlandıklarını kanıtlayan haber ve belgelerin medyada yer almasından sonra açıklama yapan Piskopos Björn Wikström, kısırlaştırmaların üzücü olduğunu ancak bunun gün ışığına çıkmasının iyi olduğunu söyledi.
Wikström, kiliselerin kısırlaştırma tartışmalarını yakından izledikten sonra alacakları tutumu tartışacaklarını ve olayı kapatma gibi bir düşüncelerinin olmadığını da dile getirdi.
Kısırlaştırma tartışmalarına son olarak da Sosyal Demokrat Parti Milletvekili Timo Harakka da katıldı. Harakka, toplumsal haksızlık ve adaletsizliklerin unutulmaması gerektiğini ve kısırlaştırmaların devlet tarafından ele alınmasının zamanının geldiğini vurguladı.
Devlet özür dilemedi
Finlandiya’nın komşusu İsveç’te de 1935-1975 yıllarında 63 bin kişi zorla kısırlaştırıldı. İsveç devleti, ırkçı uygulamadan dolayı özür diledi ve 1997 yılında kısırlaştırılanlara tazminat ödedi.
Norveç hükümeti de geçtiğimiz hafta, İkinci Dünya Savaşı yıllarında Alman askerleriyle evlenen kadınlara yönelik uygulamalar için özür diledi.
İşgal sırasında Alman askerleriyle ilişki kuran Norveçli kadınlar, cinsel hastalıkların yayılmasını önlemek gerekçesiyle tutuklanmış ve bazı yerlerde kadınların saçları kazınmıştı.
Ancak bugüne kadar Finlandiya, kısırlaştırmaları tartışmaya yanaşmadı ve mağdurlardan özür dilemedi.
Finlandiya’nın tarihin karanlık sayfalarıyla yüzleşmesini ve kısırlaştırılan kadınlardan özür dilemesini isteyen Koivisto, “Eğer tarihte yapılan haksızlıkları ele almazsak ileriye gidemeyiz” dedi.