Azadkerdişê Grê Spî (Til Ebyadî) yew serkewtîşê merdimanî yo. Ma zanê ke, Rojawan de hîrê kantonî estê. Nê kantonî; Kantona Cîzîre, Kantona Kobanê û Kantona Efrînî yê. Semedo ke beyntarê nê kantonan DAIŞî dek kerdbi, mîyanê înan de têkilîya fîzîkî tikê zor bîynê.
DAIŞî bi şeklo hovane, bi çekanê giranan, verê hêrişê Kobanê kerd. YPG, taybetî YPJ bi çekanê sivikan, têkoşêna xo de adeta yew destan nuşt. Heme cîhanî, nefesê xo tewiştbi (tepîştbi), ceng û qehremanîya YPG/YPJ û Bûrkanî El-Firatî şopnaynê. No demo qrîtîk de, Serekkomar Recep Erdoganî vat bike; “Kobanê keweno (kono), ko bikewo.” No vatiş şaş bi. Vernî ra hetan peynî, polîtîkaya dewleta Tirkîya Realîteyê kurdan û Rojhilatê Mîyanênî ra dûrî bîy.
Kobanê nêkewt la Grî Spî azad bi. Verfekê dewleta Amerîka, John Kerry zî vat bike; “Yew îhtîmalêko pîl esto ke, Kobanê bidekewo destê DAIŞî. Kobanê, ma rê yew cayêko stratejîk nîyo.” Hetta nê verpirsîyaran vat bike; “Tena bi hêrişê hawayî Kobanê nêxelisêno.”
Kurdî û dinya de dostê kurdan, vera wahşetê DAIŞî wariştê lingan ser. Peynî de wêjdanê merdimanî qezenc kerd. Peynî de dewleta Amerîka teyaranê cengê DAIŞ bombardiman kerd.
Dewleta Amerîka bi firfirokan qolîyê çekan û derman vist YPG/YPJ rê. Semedo ke peştî (destek) bidîyo Kobanê; 1’ê teşrîne 2014 de Dinya de “Rojê Kobanê yê Cîhanî” îlan bi.
Dinya de 106 dewletan de çalakîyê meşî û ronitişî bîyê, beyanatê çapemenî ameyê dayîş, programê radyoyan û televîzyanan virazîyayê. Dewleta Tirkîya zî mecbur mende ke qorîdor biako. Akerdişê qorîdorê dima, pêşmergeyê bi tam techîzatê xo şîyê Kobanê. No şeyîşê pêşmergeyan moralê DAIŞ î herimna la YPG/YPJ û Bûrkan El-Firatî û heme kurdan ser o yew moralêko baş verda.
85 dewletan ra merdimi DAIŞî Tirkîya ser ra transferê Sûrîye benê, Sûrîye de, Iraq de kurdan, ereban, asûrîyan, suryanîyan, tirkmenan qetil kenê. Heme Dinya nê merdiman se terorîst veynena, çi heyf ke hima zî dewleta Tirkîya ardim dana çeteyan.
YPG/YPJ û Bûrkan El-Firatî, Grê Spî destê DAIŞî ra xelisna. Hewnê se serran ard ca. Grî Sipî seba kurdan; hem hetê pawitiş, hem hetê sîyasî, hem zî hetê cografya ra yew cayêko stratejik o. Zafê çeteyê DAIŞî ewta ra şîynê Sûrîye. Ewta ra DAIŞ rê heme ardimo lojîstîk bîynê. Rayîrê Raqqa Grî Spî ro vêreno. Mîyanê Kantona Cizîre û Kantona Kobanê de, hem hetê ardimê însanî, hem zî hetê ardimê leşkerî ra hinê yew rayîr abiyo. Hinê Kobanê bi fîzîkî zî tena nîyo. Bi azadbîyayîşê Grê Sipî, Rojhilatê Mîyanênî de, yew rojo newe dest pêkeno. DAIŞ hinê bi nê hemleyê Grê Sipî bi sîndor beno. Verra şono ko hêz ra bikewo û ko berteraf bibo.
Rojawan de, tena YPG/YPJ nê, rêxistinanê Bûrkan El Firatî, Lîva El Tahrîr û Sûvarî El Rakka vera DAIŞî ceng kerdo û Rojawanî pawenê. Nê rêxistinê leşkeri, mîyanê Ordûyê Sûrîye ya Azade (OSOyî) mîyan de ca gênê. Yewer ereban û tirkmenan Sûrîye ra nêqorneno. Senê ke Kantona Cîzîre de, temsîlkarê heme şaran îdare (rayberî) de ca gênê, Grê Spî de zî kurdî, erebî û tirkmenî ko îdare (rayberî) de cayê xo bigêrî. DAIŞ kurdan ra sewbîna dînan û mezheban ra nefret keno. Bingeyê zîhnîyetê DAIŞî de faşîzmê sûnîtîya ereban esto. No zîhnîyet tewr zaf zirar dano îslamî ro. Bingeyê zîhnîyetê AKP de zî zîhnîyetê nîjadperestîya tirkîtîye û mezhebê sunnîtîye esto. Aye ra AKP zaf behsê yew-yewey kena. Aye ra kurdan û sewbîna dînan û mezheban ra hes nêkena. Aye ra AKP û DAIŞ têreyde tîkîlîyan organize kenê. Aye ra hukmatê AKP DAIŞî rê heme hewa ra ardim keno.
Tirkîya de HDP, vera heme provokasyanan û dek û dulavan, bendê weçînayîşî vîyarna. Raya ewilî ya ke bi HAP; kurdî, ermenî, sûryanî, elewî, êzidî, cinîyî û kedkarî, bi nasname û kulturê xo, dekewtê Meclîsê Tirkîya. Ganî heme kes, no îradeyê şaran rê rêz bibo. AKP û maşeyê ya (ja) sewbîna macereyan û provokasyon ra fek verradê. DAIŞ senê hewa qetlîamî kerdê, heme kes zano. Merdimê DAIŞî; 5’ê hezîrane de, mîtîngê Amed de senêhewa merdî masûmî, gedeyî bi bombayan qetl kerdî, heme kes zano.
Hinê hewce keno ke; AKP fek DAIŞî ra verrado û vera nê rêxistinê heme tewir tedbîran bigêro.
Kantonanê Rojawanî de zî heme şarî xo bi azad îfade kenê. Nê kantonan de zî seyyewbînaney û demokrasî esas gêrîno.
No modelê Rojawanî, ko heme şaranê Sûrîye rê û heme şaranê Rojhilatê Mîyanênî rê bibo model.
Têkoşînêka rewa
Sûriye de û Rojhilatê Mîyanênî de, yew demo newe dest pêkeno. Azadbîyayîşê Grê Spîyî (Til Ebyadî) û weçînayîşê 7’ê hezîrane dima, yew demo newe dest pêkeno. Kurdî hem welatê xo de, hem zî Rojhilatê Mîyanênî de aşîtî û demokrasî wazenê. Kurdî wazenê ke welatê xo de, heme şaran reyde bi azad biciwîyî. Hinê hemsengê (denklemê) Rojhilatê Mîyanênî de, kurdan hem hetê rêxistinbîyayîşî ra, hem hetê sîyasetî ra, hem zî hetê têkoşînêka rewa ra xo îspat kerdo. Redkerdiş û înkarkerdişê kurdan yew gureye aqilî nîyo.