El Salvador’da FMLN gerilla komutanlarıyla konuşuyordum. Dehşetli bir savaş yaşanmıştı. 5 milyon nüfuslu ülkede 150 bin kişi öldürülmüş ve kaybedilmişti. Yani hergün ortalama 7-8 kişi ölüyordu. 1.5 milyon insan kendi topraklarından göç etmişti. Şimdi barış vardı ve dünün gerilla grubu FMLN iktidardaydı. Güzel bir barış anlaşmasıydı kağıt üzerinde ama şimdi her gün 20-25 kişi ölüyordu. Politik şiddet yerini ‘sosyal şiddet’e bırakmıştı. Uyuşturucu ticareti, mafya çatışmaları her gün onlarca can alıyordu. Garip olan barış anlaşmasıyla azaltılan güvenlik güçleri sayısını, FMLN hükümeti artırmaya çalışmasıydı.
Guatemala’da devletle URNG gerillalarının barış anlaşmasının 20. Yılı bu yıl. En son gittiğimde iki mafya grubunun halk otobüsü hattı için kavgası devam ediyordu. Birbirlerinden o kadar çok şoför öldürmüşlerdi ki bazı hatlara otobüs işlemiyordu. Çalışacak şoför bulunamıyordu. Bu arada kavga nedeni otobüs bileti için, yani doların 10’da biri fiyatında oldukça yüklü bir miktar içindi. Her otobüsün içinde biri şoförün arkasında, diğeri en arkada iki güvenlik görevlisi vardı. Ucu kısa kesilmiş av tüfekleri ile otobüs içinde barışı sağlıyorlardı.
Kolombiya barış müzakeresi başladığında, Küba’da FARC delegeleri görüştüğümüzde özellikle bu iki örnekten o kadar çok konuştum ki "Biz dersimizi iyi çalıştık yoldaş" dediler. Şimdi Kolombiya barışı imzalandı! Barış çok güzel bir şey. Barış ile birlikte umut beslememek mümkün mü? Fakat hemen hatırlatmalıyım ki barış zafer ile aynı şey değildir ve tabii ki sizin amaçlarınızın çoğu kabul edilmeyecektir. Ancak öte yandan bu barış baştan itibaren hiçbir şeye yaramayan ve politik hareketin tasfiyesine neden oluyorsa barışa barış diyebilir miyiz?
Kolombiya gerillası FARC barış ihtiyacını karşılamak için imzaladığı anlaşmada umarım bize söylediği gibi davranma şansına sahip olmuştur. Sürekli kitle ile ilişkide olan gerilla merkezi özellikle halkın barış talebini öne alarak görüştü. Her görüşmenin sonucunu hemen görüşme sonunda bildirdi ve özellikle o alanda ki barış danışma kurullarının kararlarını görüşmede ileri sürdü. Bu görüşmeleri yaygınlaştırmak, hem karar verme aşamasında, herkesin düşüncelerini aktarabileceği hem de aynı zamanda düşüncelerin genel kabulu barış anlaşmasının meşrulaşması ve yaşaması için çok önemli bir eksen yaratılmasıdır. FARC neredeyse bütün görüşmelerinde bu temel ilkeleri aşama geçirdiğinden özellikle kendi kitlesi içinde neredeyse, barışa dahil olmayan hiç kimseyi bırakmayan bir biçimde kolektif bir barış anlaşması imzaladı.
Ve umarım Kolombiya gerillaları ‘Derslerine Çalışmışlardır.’