Dîrokê ra heta nika kurdan her tim dijî faşîzmî têkoşîn dayî û kurdî no kanşopê xo hema zî domnenî. Çi heyf ke 4 parçeyê Kurdistanî de ser kurdan her ke şono tade û zilm zêdîyenî. Rojawan de şarê kurd felsefeya cuyayişê Rayverê Şarê Kurd Abdullah Ocalanî xo ra esas girewt, no ser zî ser Rojawanî hêzê faşîst, çeteyê DAIŞe eşrawitî. Çeteyê DAIŞe zî hêrişê xo tewr gird û wehşîyî bi kurdan kerdî.
Dijî nê hêrişê çeteyê DAIŞe zî, 7 serre ra hetanê 70 serre welatijê Rojawanî dijî çeteyan dest pê têkoşînî kerdî û heme raşteyan de xo goreyê esasê xopawitişî rayvist kerdî. Heme dinya zana ke çeteyê DAIŞe ra tewr gird hetkarî AKP û dewleta tirk danî. Kurdistano Vakur de zî AKP, dewleta tirk û Erdogan peynîya weçînayişê 7’ê Hezîrane verba kurdan dest pê konseptekî şerî kerdî. No ser zî êdî şarê Kurdistano Vakur zî xopawitişê xo rê sey şert vînenî û no ser zî xopawitişê xo aver benî.
Şorişê Rojawanî
Şertbîyîşê xopawitişî ser tecrûbeyê Şorişê Rojawanî her ke şono qiymetdar bena. Adara 2015 de Rojawan de peynîya konferansê Hêzê Pawitişo Komeleye (HPC) ame sazkerdiş. Sazbîyîş û Rojawanî de muhîmîya HPCe ser Fermandara HPCe Berîvan Herekol qalî kerd.
Raybazê perwerdeyî
Herekol vat ke înan hîna verê sazbîyîşê HPCe ser pawitişê pergalî de nîqaş kerdî, çimkî xopawitiş dijî neyaran şertbî û no ser zî ê sifteyin bingeyîya HPCe eştî û wina vat: “Ma bire girewtî ke do pêroyîya kantonê Rojawanî de HPC bêro sazkerdiş. Sifteyin ma Kantona Cizîrî de bingeyîya HPCe eştî. Nê perwerdeyan ra qefelnaye nîyê. Çimkî kesekê seba mîyanê HPCe de perwerde gênî, zewejyayî, kedkar î, teqawud î û wayîrê cayê karî yî. Perwerde peynîya taştereyê dest pê keno û 6 saet domyeno. Ma çarçiweya perwerdeyê xo, perwerdeyê vîrdozî û lejkerîye danî. Taybetî derheqê dîrokê Şorişê Rojawanî, welatperwerî û xopawitişî de perwerde yeno dayiş. Hetê nê perwerdeyan, ser pergalê HPCe ser zî nîqaş kenî.”
Pergalê HPCe
Herekol aşkera kerd ke çarçiweya perwerdeyê xopawitişî sifteyin perwerdeyê çekî yeno dayiş, perwerdeyê çekî bi pratîkî yeno dayiş, eke yew hêriş bibo se zereyê şaristanî de do senî xo bipawî yeno famdayiş û wina domna: “Ban û kûçeyan de pawitiş senî yeno kerdiş, mewzî senî yeno kenayiş û şer senî yeno kerdiş sero perwerde yeno dayiş. Demo ke ma no perwerdeye ra dest pê kerd, ma şert û mercê şarî verê çimî girewt. Eke ma taybetîya şarê xo nêgirewtînê verê çimî do xebateko profesyonel nêbîynê û no ser zî ma waşt pawitişo komeleye ser şêrî sazbîyîşî.”
Êdî cenî ra şîdet çino
Herekol îzeh kerd ke êy perwerdeyê xopawitişî tena kurdan ra nêdanî, Rojawan de şaranê bînan ra zî perwerde danî, taybetê şarê suryanî û erebî perwerdeyê HPCe ra elaqa nîşan danî û taybetê ê perwerdeyê xo de ziwanê şaranî baldarî nêz benî, kam şar ziwanê xo de perwerdeyê wazeno de no ziwanî de perwerde yeno dayiş û wina dewam kerd: “Çi heyf ke hema zî komeleye de pergalê mêrdeye bandorker o. No zî komeleye de beno sebebê bêedeletî û bêhuqiqî. Taybetî bedenê cenîye ra hêrişeko dijwar yeno kerdiş. Ma perwerdeyê cenî senî xo bipawo, nîşan danî. No ser zî ganîyo cenî verba komeleye pergalê xopawitişê xo înşa bikera. Eke cenî pergalê xo înşa nêkera do no demî heme qezencê xo zî vînî bikera. Eke Şengal de cenîyê êzidî bieşkîyaynê xo bipawî, ganî nêmendî ke xo teraşan ra bierzî. Cenîyê Rojawanî taybetê perwerdeyî ra elaqa nîşan danî.”
Dewre dest pê keno
Herekol balant ser dewlemendîya perwerdeye û îzeh kerd ke dewreyê perwerdeye înan de kesê zewejyaye zî estî, perwerdeyê înan ê taybet zî estî û kam heme dewreyê perwerdeyî ra bivîyaro se no demî beno endamê HPCe, ê seba heme şaristanan de HPC saz bikî dest pê xebatan kerdî.
Harekol derheqê pergalê perwerdeye de ciresna ke tay cayan de dest pê xebitnayişê pergalî kerdî û tay cayan de hadreyeya xo kenî û nika Til Koçer, Dêrik, Serêkanîyê û Qamişlo de ê dewreyê perwerdeye xo temam kerdî û çi dewreyê perwerdeyî biqedîyo, ma ca de yewna dewreyê perwerdeye akenî.
Kurdistan de îlankerdişê xorayîrberdişan
Herekol tewr peynî vat ke komeleyake xo nêpawa, komeleyeke merde ya û qalîkerdişê xo wina peynî kerd: “Nika Kurdistan de zaf hûmarî de şaristan de pergalê xorayîrberdişî amey îlankerdiş. Bi pergalê dijî dewleta tirk, AKP û Erdogan de nêzdîbîyîşê xo nîşan danî. Taybetî raşteyê lejkerî de welatijan serkewtişê gird qezenc kerdî. Ez veng dana heme dorûverê komeleye wa xo rayvist bikerî. Tay kesî vanî; ma extîyar î, no ser nêeşkenî zereyê xopawitişî de ca bigêrî. La şarê Rojawanî no fikrî vila vetî. Nika her emrê ra doman û extîyar zereyê xopawitişî de ca gênî. Senî ke şîyîşê camî û kîlîse ferz o, xopawitiş zî ferz o.”