- İran rejiminin siyasi tutsaklara yönelik baskı ve idamları sürüyor. Temmuz ayında en az 72 kişi idam edildi. İnsan Hakları İzleme Örgütü, Rojhilat ve İran'da 8 kadın siyasi mahkumun idam cezalarının uygulanma riski bulunduğunu açıkladı.
İran’da Temmuz ayında en az 72 kişi idam edildi. Aralarında üç anne ve yedi siyasi mahkum bulunuyordu. İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch), Rojhilat ve İran'da tutulan 8 kadın siyasi mahkumun idam cezalarının uygulanma riski konusunda uyarıda bulundu.
Ocak 2026 ayaklanmasına katılan çok sayıda kadına “silahlı isyan” ve benzeri suçlamalarla idam verildi. Yılın ilk yedi ayında toplam idam sayısı 980’e, Pezeşkiyan döneminde ise 3 bin 959’a ulaştı. Kadınların direnişteki öncü rolü rejimi korkutmaya devam ediyor.
İdam riskiyle karşı karşıyalar
İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün açıklamasına göre, Pexşan Ezîzî, Zara Şehbazteberî, Nesîme Îslamzehî, Meryem Hodawend, Erxewan Felahî ve Mehnaz Çardolî hakkında verilen idam cezalarının infaz edilme tehlikesi bulunuyor.
Açıklamada, daha önce ülkenin Yüksek Mahkemesi tarafından idam cezaları bozulan iki kadın siyasi tutuklu Verişe Muradî ile Bîta Hîmetî'nin de yeniden aynı cezayla karşı karşıya olduğu belirtildi. Sekiz kadın tutuklunun Tahran'daki Evin Cezaevi ile Reşt Merkez Cezaevi'nde tutulduğu ifade edilen açıklamada, söz konusu kadınların "silahlı isyan", "Tanrı'ya karşı gelme " ve protesto gösterileri ile siyasi faaliyetlere ilişkin güvenlik suçlamaları kapsamında idama mahkûm edildiği aktarıldı.
18 kadın 1 çocuk
NCRI Women’ın haberine göre bu yıl içerisinde idam edilen 3 bin 959 kişiden 37’si siyasi mahkum, 18’i kadın ve biri çocuktu. Üç idam halka açık gerçekleştirildi. Protestolara katılan gençlerin ve kadınların art arda idam edilmesi, İran’ın protesto yeni bir dalgasından korktuğunun açık göstergesi olarak değerlendiriliyor. Bu idamlar, rejimin özellikle genç protestocuları hedef alarak toplumsal direnişi korkutma ve sindirme politikasının devamı niteliğinde gerçekleşiyor. Rejim, eylemlerde öncü rol oynayan kadınlara karşı sistematik bir yargı saldırısı başlattı.
Sindirmek için
İdamlar, İran rejiminin özellikle genç protestocuları hedef alarak toplumsal direnişi sindirme politikasının devamı niteliğinde gerçekleştiriliyor. Temmuz ayında, aralarında 3 kadının da bulunduğu en az 72 mahkum idam edildi. İdam edilenler arasında 7 siyasi mahkum da vardı.
İşkence koşullarında
Siyasi tutuklu Arghavan Fallahi’ye (25) 1 Temmuz 2026’da Tahran Devrim Mahkemesi tarafından PMOI/MEK’i desteklediği gerekçesiyle idam verildi. Arghavan Fallahi, 25 Ocak 2025’te Parand’da ikinci kez tutuklanmış, beş ay hücre hapsinde tutulmuş ve fiziksel-psikolojik işkence görmüştü. Daha önce 2022’de ailesiyle birlikte tutuklanıp serbest bırakılmıştı. Şu anda Evin Hapishanesi kadınlar koğuşunda bulunuyor.
Camiye molotof attığı yalanı
Mahnaz Chardouli, Temmuz başında Tahran Devrim Mahkemesi tarafından idama mahkum edildi. Nişanlısı Mehdi Nazer de idam cezası alırken, kız kardeşi Atefeh Nazer 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Suçlamalar arasında “camiye molotof atmak” da yer alıyordu; oysa o gün bölgede cami yangınına dair hiçbir rapor bulunmuyordu. Aile ağır baskı altında sessizliğe zorlanıyor.
10 dakikalık yargılama
Elektrik mühendisi Zahra Tabari’nin (68) Raşt Devrim Mahkemesi’nce verilen ölüm cezası onaylandı. “Silahlı isyan” (baghi) suçlamasıyla yargılandı. İlk tutuklanması 2022’de, ikinci tutuklanması Nisan 2025’te gerçekleşti. Duruşması sadece 10 dakika sürdü ve seçtiği avukat olmadan video konferansla yapıldı. Daha önce de Maryam Hodavand (45, iki çocuk annesi) ve Bita Hemmati de ölüm cezasına çarptırılmıştı.
Üç anne idam edildi
Temmuz’da idam edilen anneler:
* Setayesh Mohammadpour (51): 12 Temmuz’da Şiraz Adel Abad Hapishanesi’nde idam edildi. İki çocuk annesiydi.
* Parvin Chardoli (39): 15 Temmuz’da Karaj Qezel Hesar Hapishanesi’nde idam edildi. Birkaç çocuk annesiydi.
* Azam Gerami (58): 18 Temmuz’da Yasuj Merkez Hapishanesi’nde idam edildi. Üç çocuk annesiydi.
HABER MERKEZİ
