Folklorê kurdan ser ro yew kovare vejîyaye. Nameyê aye zî ‘Folklora Kurdan’ a. Na kovare seraser folklor ser ro ya. Na hawa yew pirtûk heyanê nika tarîxê kurdan de ez vana qey çinî bîya. Na kovare kulturê kurdan de gamêka muhîme eşta. Hetê wendoxan û têkildaran ra zaf alaka dî. Ke na kovare kultur û ziwanî ser ro biba çime û gelek warê zanîstîyî zî aye rahavile bigêrî.
Hûmara xo ya yewine de heme babetan de xo pêt nawita. Ma bivajî deyîrî, estanekî, vateyê verênanî, manîyî, beyîtî, mertelî, werdî, kayî, vilikî kê çi biwazî tede est î. Kê folklorî ra mird benî. Na hema yewin a, hele bivinderî hûmara diyîn û hîrêyîne de senî bena, aye meraq bikerî. Û bawerîya min aye ke her hûmare de hîna xurt û pêt biba. Eke kê pêzere bixebitîyî folklorî ser ro çimeyî zaf î, beso ke kê bixebitîyî. Mîletê kurdan hetê folklorî ra zaf pêt o. Beno ke heyanê nika ziwanê kurdan nêmerdo, pay ra mendo sayê folklorê kurdan ra yo. Heme dewê kurdan folklorî ser ro herikîyenî. Folklor cuya kurdan de çîyêko sereke yo.
Na kovare ko mîyanê xo de gelek nuştoxan zî biveja, nuştoxan rê biba dibistan. Û aver de a binkeyê xo ya sezgehî biviraza. Semedo ke karê folklorî wextêko derg û dila wazeno, ko na kovare ko zaf biramîya. Beno ke desan serran reyde biciwîya. Xora xebata pirtûkê folklorî gureyo henekî nîyo. Zaf dîsîplîn û cîdîyet wazeno. Nê gureyî ser çimeyî zaf î. Her yew dewe yew xezîna ya. Her yew dewe kê bikenî hele çi xezîneyî vejîyenî temaşe bikerî. Xo rê heyanê nika nê gureyî ser ro xebatêkê cîdîyî nêbîyî, nê dewî pêro na hawa cayê xo de seyek mendî. Yew nêvato hele biyerî, ma şîrî nê dewan, ma bigêrî, ma xazîneyê şarê xo bivejî raşte.
Heyanê nika qey folklorî ser ro xebatî nêbîyî? Bîyî la nê xebatî şatîyaye mendî. Nê xebatî ferdî reyde nêbenî. Nê xebatî xebatê darvistişîyî wazenî. Serran reyde ramîyayîş wazenî. Nê semedî ra ma vanî heme dewê ma çimeyê ma yî. Nêka kê şîrî yew xebate bikerî, folkloran arê dî û kê bivajî xebata ma qedîyaya. Na hawa beno? Ney. La dewê bînî se benî? Ê na bêwayîr û seyek bimanî? Semedo ke heyanê nika xebatê folklorî ferdî bîyî averşîyîşê folklorê kurdan nêbîyo. Mela/boka tîya ra pey bêmaben serran reyde derg û dila biramîya. Hêvîya ma aye ke hûmara na kovare ne ba des ne ba se ne ba zî henzar. Mela bêpeynî dewam bikera. Û mela gelek folklorzan û folklorhesan zî mîyanê xo de biveja. Xora xayeyê aye sereke heyanê nika çîyêko nêvejîyayo wa bivejo roşnê rojî, a diyîne zî gelek nuştoxan biresna.
Xebata na kovare xebatêka erjaya ya. Kam paştî bido na xebate xeyrê ey reseno xayeyê xo. Paştîdayîş heme hetî ra paştîdayîş o. Çew beno hetê madî ra, çew beno hetê vilakerdişî ra, çew beno hetê çapkerdişî ra, çew beno xebatkarê na kovare ra wayîrvejîyayîş ra şênî/eşkenî paştî bidî. Û na kovare ê şexsî nê, ê şarî ya. Na kovare mîyanîya/merkez şarî îfade kena. Xebatê şarê ma roşnkerdişî rayîrê ma yo. Xebatê înan çîlaya ziwanî ya.
Hêvîya ma aye ke seba na kovare gelek nuştoxê kirmanckîye zî biresî. Zaf havila înan na zarawaye rê biba. Kirmanckî zî sey kurmanckî aver şîra. Û mela vera vera nuştoxê kirmanckîye zaf bibî.