20ê kanûna 2016 de hetê Rûsya, Îran û Tirikîya ra derheqê rewşa Sûrîye de Moskova de kombîyayîşêk amebî viraştiş û ewja de qerarê paytextê Kazakîstanî Astana de do pêvînayîşî bêrî destpêkerdiş amebî girewtiş. Pêvînayîşê ke destpêka ci do 23ê çileyî de bêrî kerdiş rê kamî beşdar bibî, hîna bi temamî dîyar nêbîyo.
Babete ser o Rojnameger û nuştox Îbrahîm Gezîcî û nuştoxê Ajansê Yakin Dogu Haberî Heysem Alîyî qisey kerdî.
Gezîcîyî va ‘hîna bi temamî dîyar nêbîyo ke do pêvînayîşê Astana bêrî viraştiş yan zî nêrî viraştiş’ û qiseykerdişê xo wina domna: “Eke dest pêbikerî zî do bi hawayo seqet dest pêbikerî. Deklarasyonê Moskova tena metnêko adirbestî yo û sey varyantêk yê pêvînayîşê Lozanî yo. Çimkî mîyanê nê pêvînayîşî de demokrasî û azadî çin o.
Kopyaya Cenevre ya
Gezîcîyî dewamê qiseykerdişê xo de va ‘ti platform bê kurdan nêeşkeno netîce bigiro’ û wina dewam kerd: “Nika ra netîceyê pêvînayîşê Astana dîyar o. Eke bi no hawa nê pêvînayîşî dest pêbikerî, beno sey pêvînayîşê Cenevre. Eke kurd û hetê demokratîkî tede ca nêgirî, nê pêvînayîşî sernêkewenî. Wina aseno ke Rûsya û Îran bi nameyêko cîya wazenî pêvînayîşê Cenevre reyna bidî destpêkerdiş. Yeno zanayîş ke pêvînayîşê Cenevre bi rayberîya Amerîka, Miletê Yewbîyaye (MY) û hêzê bînî de ameybî viraştiş û seba ke temsîlkarê kurdan çinêbî, sernêkewtbî. La ewro Rûsya û Îran wazenî heman pêvînayîşan bê Amerîka û MY bidî dibarekerdiş.”
Do dîyar bibo
Heysem Alîyî zî va ‘pêvînayîşî Rojawan û Sûrîyeya Vakurî reyde nizdî ra eleqeder î’ û qiseykerdişê xo wina domna: “Îqtîdarê AKPyî ke nêwazena kantonê birêsî pê, nê semedî ra hewl dana şerî heme Rojawan de vila bikero. Heleb de artêşa Sûrîye û YPGyî pê reyde koordînasyonêk mîyan de bî, reyna Vakurê Helebî de zî artêşa Sûrîye û HSD mîyanê koordînasyonêk de bî. No koordînasyon herême ra girêdaye yo yan zî dewleta Sûrîye wina wazena, dîyar nîyo û do mîyanê demî de dîyar bibo. Yeno zanayîş ke Sûrîye nêwazena ke Tirkîya Bab de bimano û heta wexto ke Tirkîyaye bi teyarayan hêrişê YPG kerdbî, Sûrîye vatbî eke dibare bibo, ê do bidî teyarayan ro. Labelê pêvînayîşê Rûsya û Tirkîya ra dima, teyarayê Tirkîya reyna Bab ser de firayî. No zî nîşan dano ke mabênê Şam û Rûsya de fikrê cîyayî estî.”
Kurdî nêbî şer esto
Alîyî dewamê qiseykerdişê xo de va ‘tena cîyayîya pêvînayîşê Astana, rayberî nêkerdişê Amerîka yo’ û qiseykerdişê xo wina qedêna: “Seba pêvînayîşî welatê kendawî, Misir û Îraq ameyî dawetkerdiş. Labelê çinêbîyayîşê Amerîka destê Rusya û Îranî qewetin keno. Eke kurdî nê pêvînayîşan de ca nêgirî do şer zaf derg bibo. Eke vengê kurdan bidî do çareserî, vengê kurdan nêdî o wext do şer ser o munaqeşe bikerî.”
AHMET KANBAL / DÎHABER / MERSÎN