• İran, Kürt sanatçı Mehdî Tewekulî ile annesi Meryem Eslanî ve kız kardeşi Sumeya Tewekulî’yi katletti. Cenazeler abluka altında defnedildi, yakınlarına baskı kuruldu.
  • Ebulfazil Sepahi Badcan ve Emirhuseyn Seferi Husenabadi’yi tutukladıktan sonra işkenceden geçirdi ve adil yargılama tanımadı. Gençleri, en son halka açık şekilde idam etti.

 

Kürt fotoğrafçı ve sanatçı Mehdî Tewekulî ile annesi Meryem Eslanî ve kız kardeşi Sumeya Tewekulî, araçlarıyla seyahat ettikleri sırada İran rejimi tarafından taranarak katledildi.

İran, 26 Temmuz’da öğleden sonra Merîvan-Banê yolunda seyir halinde olan Mehdî Tewekulî’nin kullandığı araca pusu kurdu. “Samand” model araç kurşun yağmuruna tutuldu. Tewekulî, üç kurşunla, annesi iki ve kız kardeşi ise çok sayıda kurşunla katledildi. İran, katliamdan sonra yaptığı açıklamada Tewekulî ve ailesinin “bir Kürt siyasi parti üyeleri” olduğunu iddia ederek suçuna “meşru” kılıf aradı.

Üç Kürt’ün cenazeleri önce Banê’deki Selahaddin Eyyubi Hastanesi’ne ardından ise Devrim Muhafızları İstihbaratı gözetiminde Sinê’ye götürüldü. 27 Temmuz’da ise yoğun abluka altında Behesht-e Mohammadi Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Aileye baskı

Tewekulî ailesine yakın bir kaynak Hengaw’a şu bilgileri aktardı: “Hükümet yetkilileri, aileye olayı kamuoyuna duyurmamaları için baskı uyguladı. Tewekulî, annesi ve kız kardeşinin bir trafik kazasında öldüğünü iddia etmelerini istedi.”

Birçok kez tutuklandı

Kürdistan Genç Sinema Derneği’nde fotoğrafçılık eğitmeni olarak görev yapan Mehdî Tewekulî, 37 yaşında Sinêliydi. Êzîdî ve Rojavalı mülteciler için sergiler düzenlemişti. 12 Ekim 2016’da Sinê’de rejim güçleri tarafından tutuklandı ve İstihbarat Bürosu’nda 35 kez sorgulandıktan sonra Merkez Hapishanesi’ne nakledildi. Daha sonra kefaletle serbest bırakıldı ve Temmuz 2017’de Sinê’deki İslam Devrim Mahkemesi 1’inci Şubesi tarafından “ulusal güvenliğe karşı hareket etmek” suçundan tekrar iki yıl hapis cezasına çarptırıldı. Bu sürede de hapis yatan Tewekulî, Kasım 2019’da tekrar tutuklandı ve bir ay sonra kefaletle serbest bırakıldı.

Halka açık idam

Rejim, İsfahan’da ise Salı günü, Ebulfazil Sepahi Badcan ve Emirhuseyn Seferi Husenabadi adlı iki kişiyi halka açık şekilde idam etti. İki genç, Ocak ayında ülke çapında düzenlenen protestolar sırasında “dört güvenlik gücü mensubunu öldürmekle suçlanan birkaç protestocuyu kapsayan bir dava ile bağlantılı” olarak idam edildi.

Tutuklu aileleri, İran’ın gençleri asmak için darağacı kurduğu İsfahan'daki Alikhani Meydanı'nda toplandı. Vahid Online Telegram kanalı gibi mecralara göre, protestocular ile polis özel birlikleri arasında çatışma çıktığına dair haberler yer aldı. Birkaç kişi yaralanırken, çok sayıda kişi ise gözaltına alındı.

İşkence altında itiraf

Ebulfazil Sepahi Badcan ve Emirhuseyn Seferi Husenabadi, zorla itirafçı olmaları için tutuklanmalarının ardından ağır fiziksel ve psikolojik işkenceye maruz kaldı. Avukata erişim ve adil yargılanma hakkı tanınmadı; idam cezaları ise tamamen işkence altında elde edilen itiraflara dayandırıldı. İki gencin idamları, Ocak protestoları nedeniyle gözaltına alınanlar arasında bilinen ilk halka açık idam vakalarıdır.

Şu ana kadar Alikhani Meydanı davasından en az 12 kişi idama çarptırıldı. İki gencin idamlarıyla birlikte, bu davada idam edilenlerin sayısı dörde yükselirken, sekiz mahkumun da idam riski devam ediyor.

Aynı davada tutuklanan Alireza Sepahi’nin akıbeti ise belirsiz. Ailesi, son bir ziyaret için çağrıldı, ancak Sepahi’nin nerede olduğu hâlâ bilinmiyor; bu durum, idamının çok yakında gerçekleşebileceğine dair endişeleri artırıyor.

Aynı suçlamalar yapılan Erfan Esfandiyari ve Gülmuhammed Muhammedi de yakın zamanda idam edilmişti. Devrim Muhafızları bağlantılı Tasnim haber ajansı, "İsfahan'ın Alikhani Meydanı'ndaki korkunç suç davasında, elleri ülkenin güvenlik koruyucularının kanına bulanmış birkaç sanık var. Bir süre önce, bu suçun ana unsurlarından ikisi olan Erfan Esfendiyari ve Gülmuhammed Muhammedi cezalandırılmak üzere asıldı” açıklamasını yapmıştı.

En az 424 kişi

İran, 8-9 Ocak tarihlerinde binlerce protestocuyu katletti. tahminler en az 7 bin vakayı doğrulayan ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı'na (HRANA) göre 15 bine varıyor. Norveç merkezli İran İnsan Hakları (Iran Human Rights) örgütüne göre, bu yıl İran'da en az 424 kişi idam edildi.

Bin 988 tutuklu açlık grevinde

Öte yandan, "İdama Hayır Salıları" Kampanya Grubu da eylemlerinin 131'inci haftasına dair yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, 59 Cezaevinde devam eden eylemde bu hafta Qêzêlhêsar (Kızılhisar) Cezaevinin 2'nci Ünitesinde 12 Temmuz'dan bu yana başlayan açlık grevlerine dikkat çekildi. Açıklamada, bin 988 tutuklunun 16 gündür açlık grevini devam ettirdiği belirtti.

Rejimin hem idam cezaları verdiği, hem de infazlara devam ettirdiği vurgulanan açıklamada, geçtiğimiz hafta tutuklu pek çok kişinin yanı sıra siyasi tutsak Mehdi Hanki'nin de savunması dahi yapılmadan idam edildiği hatırlatıldı. Açıklamanın devamında şu ifadelere yer verildi: "İsa Çari, Emir Hasan Ekberi Monfared, Sepehr Emirzade, Ekber Arabzade ve Mehdi Arabzade hakkında da idam cezaları verildi. Yılın başından bu yana İran takviminin 1405 yılının başından (21 Mart 2026) bu yana en az 303 kişi idam edildi.” HABER MERKEZİ