Amed Cegerxwîn Gençlik Kültür ve Sanat Merkezi'nde başlayan akademik çalışmalarla Kürt edebiyatı güçlenirken, edebiyat eğitmeni Servet Deniz, Kürt edebiyatı tarihinin, sözlü edebi geleneğin güçlü öğeleriyle dolu olduğunu belirterek, "Kürtler kendi gözleriyle ve kendileri için tarihlerini bir daha gözden geçirmeliler. Kürdün kendi olması ve kendini tanıması için bu işi yapmalıyız. Yani var olan durumu değiştirmek istiyoruz" dedi.
Amed Cegerxwîn Gençlik Kültür ve Sanat Merkezi'nde edebiyat alanında akademik çalışma yürüten eğitmenlerin ve öğrencilerin çalışmaları, Kürt edebiyatına güç veriyor. Burada öğrenciler, edebiyat üzerine yoğunlaşıyor, sorular soruyor ve bunlar üzerine kafa yoruyorlar. Edebiyat bölümünde başta Klasik Kürt Edebiyatı, Sözlü Kürt Edebiyatı, Kürtçe Gramer, Kürt Dili ve Edebiyatı, Edebiyat Eleştirisi, Kürtçe Öykü ve Roman olmak üzere 10 ders veriliyor.

Kürtler kendileri yazmalılar
Öncelikli amaçlarının tarih ve Kürt dili ve edebiyatı alanında birçok kişi tarafından söylenen şeyleri açığa çıkarmak olduğunu dile getiren edebiyat eğitmeni Servet Deniz, "Birkaç yıldır Kürt dili ve edebiyatı üzerine eğitim veriyoruz. Birçok kaynak okunuyor. Fakat bunlarla sorunumuz var. Bu belge ve kaynakları hazırlayanlar kendilerine göre hazırlamışlar. Çoğunlukla diğer ülkelerdeki üniversiteler, gezginler, misyonerler, tüccarlar ya da tarihçiler hazırlamışlar. Kendi bakış açılarına göre, devletlerinin politikalarına ya da kendi inançlarına göre materyal hazırlamışlardır. Şimdi piyasada bunlardan çok fazla var ve birçok Kürt bunları okuyor. Bizim düzeltmek ve değiştirmek istediğimiz budur. Kürtlerin kendi gözleriyle ve kendileri için tarihlerini, edebiyatlarını bir daha gözden geçirmeleri gerekiyor. Kürdün kendi olması ve kendini tanıması için bu işi yapmalıyız. Yani var olan durumu değiştirmek istiyoruz. Biz bunları burada yapacağımız çalışmalarla değiştirebiliriz" dedi.

Yeni anlayışla değerlendirme
Yeni bir anlayışla Kürt edebiyatı ve tarihini değerlendirmek istediklerini vurgulayan Deniz, "Biz de, bize oryantalist bakış açısıyla bakanlara göre kendimize bakıyoruz ki, bu da egemenlerin bakış açısıdır. Birçok kişi sözde bu bakış açısını eleştiriyor; fakat daha sonra bu bakış açısının tesiri altında kalıyorlar. Kürt edebiyatı üzerine yeni sorular sorulmuyor. Yeni sorular sorulmadığı için de var olan kurumlar da kendini yenilemiyor. 20. yüzyılda ne öğrenilmişse yine o kullanılıyor. Bu da derin bir yok oluş içinde yaratılmıştır. Sınırlar kapalı, imkanlar yoktu. Kürtçe yazılmış herhangi bir yazı kaynağı yoktu. Kimse herhangi bir belgeye ulaşamıyordu ve daha birçok engel. Ulusçuluk duygularıyla birkaç şey yazılmıştır. Kitaplar hazırlanıp çoğaltılmıştır. Bu yolla bir bilinç yayılmıştır. Fakat bu bilinç de bugün yeterli değildir. Bu bilgileri yenilemek, genişletmek gerekmektedir. Edebiyatı yeni bir bilinç ve anlayışla değerlendirmemiz gerekmektedir. Eğitimlerimizde çoğunlukla bu konular üzerinde duruyoruz" diye aktardı.

Her alanda Kürtçe imkanı var
"Görüşlerimizi dergi ve gazetelerde, panel ve atölyelerde paylaşalım. Kürtçe eğitim konusunda bazı söylemler var. 'Öğretmen yok' ya da 'öğretmenler hazır değil, nasıl olacak' gibi bahaneler, temeli olmayan gerekçelerdir" diyen Deniz, Cegerxwîn Kültür ve Sanat Merkezi'nde sinema, tiyatro, müzik ve halk oyunları gibi derslerin Kürtçe verildiğini, hangi alan veya bölüm olursa olsun Kürtçe eğitim verilebildiğini söyledi. Deniz, "Fakat bugün bütün alanlarda Kürtçe ders verme imkanlarımız vardır. Kürtçe dili yetersizdir anlayışları temelsizdir" dedi.

Kürt Edebiyatı gelişiyor
Cegerxwîn Kültür Merkezi'ne gelerek edebiyat eğitimi alan kişilerin özellikle bu iş üzerinde durmaları gerektiğini ifade eden Kürt dili eğitmeni Ömer Fidan ise, "Edebiyatın kendi kökleri üzerinde yeşermesi için ve gelecekte faydalı olabilmesi için eğitim gereklidir. Kürt edebiyatının birkaç yıl önceki durumuna baktığımızda üç şekilde görülmektedir: Diasporadaki Kürt edebiyatı, Kürt toprakları üzerinde gelişen edebiyat ve diğeri de Kafkasya'da gelişen Kürt edebiyatı. Bu alanın daha da ilerlemesi için edebiyat severler için birçok imkan var. Kendi topraklarımızda orijinal Kürt edebiyatı gelişiyor. Bu bizim açımızdan memnun edicidir" diye kaydetti.

İmkanlar edebi ve sanatsaldır
Cegerxwîn Gençlik Kültür ve Sanat Merkezi'ne gelmekle aslında edebiyata sahip çıktıklarını belirten edebiyat öğrencisi Mehmet Salih Öngün, "Doğrusu böyle bir kurumun çatısı altında olmaktan memnunum. Burada akademik bir tarzda çalışmalarımızı yürütüyoruz. Devlet kurumları karşısında burası bir bilim yeri ve farklılıktır. Burada yaratılan imkanlar akademik, edebi ve sanatsaldır. Biz arkadaşlarımıza çağrıda bulunuyoruz. Burada alternatif bir alan yaratılmış. Buraya katılım göstersinler" diye ifade etti.

Kürt ve Kürdistan'a has yaşam
Buraya gelmekle kendisinde yeni bir bilinç yaratıldığını söyleyen edebiyat öğrencisi Zelal Erdemci ise, "Kürt dilinin ilerlediği günlük yaşamımızdan da belli oluyor. Burada diyebilirim ki Kürt ve Kürdistan'a has bir yaşam var. Kürtçemiz ilerledi. Gelecek için olumlu, güzel şeylerin olacağına inanıyorum. Geleceğe yönelik temel atmak için Kürtçe okulların açılması lazım. Bunun için burası da bir nevi temel atma yeridir" dedi.
Çocukluğundan beri Kürtçe eğitim görmeyi istediğini dile getiren edebiyat öğrencisi Nurcan Özçelik de, "Sözlü edebiyat ve dengbêjlikte ilerlemek istiyorum. Buraya gelmemin amacı Kürtçe şiirler yazabilmek" diye konuştu.

DİHA/AMED