Geçtiğimiz yıllarda özellikle düzenlediği kurslarla önemli çalışmalara imza atan Enstitü, yeni çalışma dönemine gerçekleştireceği kongre ile hazırlanıyor. Kürt dili, tarihi üzerine yeni projeleri gündemine alan Almanya Kürt Enstitüsü'nün Başkan Yardımcısı Fevzi Özmen ile kongre hazırlıkları ve çalışmaları üzerine konuştuk.
Sayın Özmen, kongre hazırlıklarınız nasıl gidiyor?
9'uncu Olağan Kongremizi 9 Kasım 2013'te Almanya'nın Hagen kentindeki Enstitü binasında yapacağız. Aslında normal olarak kongremizin bu tarihten önce yapılması gerekiyordu, ancak bazı teknik nedenlerden dolayı gecikti. Hazırlıklarımız bir kaç yönde oldu. İlk önce üye listelerimizi güncelleştirerek, yeni üye kayıtlarını gerçekleştirdik. Diyebiliriz ki, her yaş, meslek ve coğrafik alanda yeni üyelerimiz oluştu. Bu üyelerimiz, meslek çeşitliliği yanında, yaş itibariyle de çoğu genç akademisyenlerden ve üniversite gençlerinden oluşuyor. Yine üyelerimiz içinde Kürtçenin her dört lehçesini konuşanların sayısı da artmış durumda. Diğer yandan Enstitümüz, kurulduğu ülkenin sınırlarını aşarak, İsviçre ve diğer ülkelerde oturan kişilerden üyelere sahip olmak ve temsilcilikler kurmakla da bir ilki gerçekleştirmiş oldu.
Kongrenin gecikmesinden söz ettiniz. Bu gecikmenin nedenleri nedir?
Tabii ki bu gecikmenin bir kaç nedeni vardı. Birincisi, kurumumuzun yeri değişti. Biz yaz ortasında yeni yerimize taşındık. İkincisi bu dönem yaz tatiliydi. O zaman üyelerimizin çoğu tatildeydi ve daha sonra da biz bir kaç arkadaşla ülkeye gidiş gelişlerimiz oldu. Bu nedenlerden dolayı kongremiz, bu günkü tarihe sarkmak zorunda kaldı.
Sayın Özmen son kongrenizden bu yana neler yaptınız? Biraz bilgi verebilir misiniz?
Sorunuzu genel hatlarıyla kısaca cevaplandırırsak; Çalışma alanımızın esası Kürt tarihi, Kürt kültürü ve Kürt dili üzerine araştırmalar yapmak veya yaptırmak, bu konularda kitap bastırmak, konuyla ilgili kısa araştırma yazı ve makaleleri bir dergide yayınlamak, yine konularla ilgili konferans, panel tertiplemek. Ayrıca ihtiyaç duyulan alanlarda dil kurslarını düzenlemek de çalışmalarımız kapsamında. Bu dil Kurslarını bir kaç kategoride yürütüyoruz. Çocuk yaştan başlayarak Kürtçeyi hiç bilmeyenlerden, Kürtçeyi konuşup yazanlara kadar, çeşitli kategorilerde kursları bitirenlere sertifika ve katılma belgeleri verilmiştir. Bunların içinde ileri aşama diye adlandırdığımız kursları başarıyla bitiren bir çok kimseye de, ders verebilme sertifikasi verilmiş ve o sertifikayı alan arkadaşlarımız şu anda çeşitli yer ve kurumlarda Kürtçe kursları veriyor. Yine 'Nehat Fêmkirin!' (Anlaşılmadı) kampanyası da Enstitümüz tarafından ciddiye alınarak, dil kurslarına daha da önem verildi.
Dil kursları çalışmalarınızın dışında yaptığınız başka çalışmalarınız nelerdir?
Bu çalısmalarımızın dışında yapılanları şöyle sıralayabilirim;
* Enstitümüzün yayını olan Lêkolîn dergisinin çikarılmsına devam edildi. Bu dergilerin her birisi 170 ile 230 sayfa arasındadır ve kitap kategorine girerler.
* Pirtûka Rêzimanî bi navê Perspektîf
* Dersên Rêzimana kurdî (Kurmanci-Fevzi Özmen)
* Kürtçe-Türkçe izahlı sözlük (Alî Huseyîn Kerim)
* Ferhenga Kurdî-Almani - Almanî-Kurdi (Kürtçe-Almanca - Almanca-Kürtçe sözlük) l Abdulkadir Ulumaskan-
* Okuma Geceleri (Helîm Ûsif, Rukiye Özmen, Hasan Hüseyin Deniz). Bu geceler Kürt Enstitüsü ile Kurd-Akad ortak çalışmalarıyle gerçekleştirildi.
* KNK'nin İletişim Komitesi ile birlikte Köln kentinde‚ Kürt Medyası Konferansı,
* Enstitümüz İrlanda'da gerçekleşen‚ Barış konferansı'na katıldı.
* Berlin'de 3 günlük Dil Çalıştayi gerçekleşti. On dilbilimcisinin katıldığı bu çalışmada, 106 tane Kürtçe gramer terimi üzerine mutabakata varıldı.
* Diğer yandan Almanya'da ve Almanya dışında (İsviçre-Avusturya) dil üzerine bir dizi panel ve toplantılar gerçekleştirildi.
* Saarbrücken kentinde 2011'de 13 günlük gün boyu Kürtçe dil kursları gerçekleştirildi ve sertifîkalar verildi.
* UTAMARA'da bir hafta kurs verildi.
* YXK ile birlikte 'Öğren ve Öğret' projesi çerçevesinde, eğitmen yetiştirmek için, bir dizi profesyonel dil kursları tertiplendi ve yürütüldü. Bu kursların sonunda sınavla ders verebilme yetisine haiz, yeterlilik sertifikaları verildi. Yine YXK ile birlikte Kürt dili, tarihi, edebiyatı, folkloru ve sanatı üzerine Almanya'nın çeşitli üniversitelerinde bir dizi seminer gerçekleştiridi.
* YEK-KOM'un bir çok kurumla ortaklaşa başlatığı 'Kürt Kimliğinin Tanıması' Kampanyası'nın hazırlanması ve yürütülmesi için oluşturulan komitede yer alındı.
* Ulusal Konferans'ın Güney Kürdistan'daki hazırlık çalışmalarında bulunuldu.
* Almanya'da yapılan Federal Parlamento seçimleri için aday gösterilen arkadaşa, iki ay boyunca aralıksız danışmanlık yapıldı.
* Rojava'ya destek amaçlı bir çok çalışmaya katılındı ve özellikle Berlin'de bir çok kurum ve kuruluşla birlikte ortak platform oluşturularak bu amaçla çalışmalar yürütüldü.
* Uzun yürüyüş (Cenevre-Strasburg), Barış Otobüsü, Şehitleri anma etkinlikleri, Newroz ve benzeri tarihi günler ve kadın konulu etkinlik ve toplantılarına katılım sağlandı.
* Akil İnsanlar Heyeti'nin Avrupa'daki görüşme toplantılarına katılım sağlandı.
* Güney Kürdistan'da gerçekleşen üç dil ve eğitim konferansına katılım sağlandı.
Peki geleceğe yönelik plan ve projeleriniz nelerdir?
Biz kurumumuzun periyodik işlerinin yanında yeni bir takım görevleri de üstlendik. Bunlar arasında TZP-Kurdistanê'nin yani Tevgera Ziman û Perwerdeya-Kurdistanê'nın 51 kişilik meclis halinde çalışmalarını yürüten kurumun Avrupa sahasındaki 7 kişilik temsilciliğinin önemli bir bileşeniyiz.
Bu meclisin planlaması çerçevesınde yüklendiğimiz görevler ve Önümüzdeki konferansa hazırlık olarak kısaca şöyle:
* Avrupa'daki multikültürel eğitim sistemlerinin araştırılıp incelenmesi, tartışılması ve değerlendirilmesi. Dolayısıyla inceleme ve araştırma konusu olan örnek ülkeler; Kanada, İrlanda, İsviçre, İspanya, Belçika ve İsveç'tir. Bundan amaç güncel olan anadilde eğitim konusuna açıklık getirmektir.
* Kürt edebiyati, tarihi, şahsiyetleri, sanatı, folklorü, sözlü anlatımı ve gazeteciliği üzerine dosyalar hazırlayarak, bunları seminerler halinde sunmak ve onları radyo, tv. programlarında değerlendırmek, olanaklar dahilinde kitaplaştırarak veya dergiler halinde yayınlamak.
* Ekoloji ve kadın konuları içeren Lêkolîn'in 18'inci sayısının basılması.
* Almanların önemli dini günlerinden olan Weinachtan süreci boyunca YXK ile birlikte Kürtçe ders verebilecek elemanları yetiştirmek için özgün bir devre planlandı.
* Rojava çocuklarına yardım amacıyla eğitim materyalleri temin etmek için çalışmalar yürütülüyor. Önemli bir hazırlığımız da, kendi olanaklarımızla Kürt tarihi, dili ve edibiyati konusunda yetişkin eleman eğitmek amacıyla bir proje halinde pratiğe geçirmektir.
MURAT ALPAVUT/HAGEN