Sosyo Politik Saha Araştırmaları Merkezi, 4 Kürt ilinde ekonomik krizin röntgenini çekti. Buna göre, gideri karşılamayanların oranı yüzde 48.8’i, ihtiyaçlarını karşılamaktan vazgeçenlerin oranı yüzde 83.4’ü buldu.
Sosyo Politik Saha Araştırmaları Merkezi, Türkiye’de son yıllarda yaşanan ekonomik durumu toplumun nasıl algıladığı; bu durumun davranışlarını, ihtiyaçlarını belirlemedeki etkisini ölçmek amacıyla; 20-23 Aralık 2018’de Amed, Van, Urfa ve Mardin’de bir saha araştırması yaptı. 473 hanede tesadüfi yapılan ankette katılanların yüzde 54,9’u erkek, yüzde 45,1’i kadınlardan oluşuyor.
Ağırlıklı genç ve eğitim düzeyi yüksek katılımcılardan oluşan araştırma grubunun yüzde 88,6 gibi büyük bir kısmı, ekonomik krizi teyit ediyor. “Son bir yılda hanenizde işsiz kalan oldu mu?” sorusuna yüzde 52,3’ü “Evet” yanıtı veriyor.
Gelir, gideri karşılamıyor
“Hane aylık geliriniz ihtiyacınızı karşılamaya yetiyor mu?” sorusuna yüzde 48,8’i “Hayır”, yüzde 17,1’i “Evet” yanıtını verirken, yüzde 34,1’i “kısmen” diye belirtiyor. Katılımcıların yüzde 95,3’ü “Son 6 ayda alım güçlerinin düştüğünü” beyan ederken, tüm gelir grubunda alım gücünde düşme oranı yüzde 90 ve üstü olarak tespit edildi.
Temel ihtiyaçlardan bile
“Son 6 ayda almaktan vazgeçtiğiniz ihtiyaçlar var mı?” sorusuna yüzde 83,4 gibi büyük bir kesimi “Evet” yanıtını veriyor. Hane geliri 500 TL’den az olan katılımcıların yüzde 94,6’sı, hane aylık geliri 5000 TL ve üzerinde olan katılımcıların yüzde 63,3’ü almaktan vazgeçtiği ihtiyaçlar olduğunu dile getiriyor.
Fatura ödeme zorluğu
Mevcut ekonomik durumun günlük hayatını etkilediğini vurgulayan yüzde 93,9’luk gibi büyük bir kesimin yüzde 72,2’si “Temel gıda malzemelerini almakta zorlandığını”, yüzde 83,9’u “Giyim ihtiyaçlarını karşılamakta” zorlandığını, yüzde 84,1’i “Faturalarını ödemekte” zorlandığını, yüzde 56,8’i “Çocukların okul masraflarını karşılamakta” zorlandığını, yüzde 55,8’i “Kira ödemekte” zorlandığını ve yüzde 48,8’i ise “Sağlık malzemelerine vs. erişmekte” zorlandığını belirtiyor.
İşsiz sayısı artıyor
Araştırmaya katılanların yüzde 17,8’i işsiz olup iş aradığını, yüzde 17,1’i ev içi ücretsiz işçi, yüzde 14,3’ü öğrenci, yüzde 12,1’i devlet memuru, yüzde 11,9’u işçi, yüzde 11,7’si küçük esnaf/ şoför, yüzde 7’si Özel sektör, yüzde 2,8’i profesyonel meslek (Avukat, Mühendis vb. ), yüzde 2,1’i emekli, yüzde 1,4’ü marjinal sektör, yüzde 0,7’si tüccar - sanayici- iş insanı yüzde 0,5’i ziraat sektörü, yüzde 0,5’i çalışmak istemiyor, yüzde 0,2’si ise çalışamaz halde olduğunu ifade ediyor.
Sosyal güvenlik kaydı yok
Araştırma grubunun yüzde 39,5’i SSK’lı, yüzde 29,2’sinin genel sağlık sigortası olduğu ve priminin devletçe ödendiği, yüzde 19,9’unun ise herhangi bir sosyal güvenlik kaydı bulunmadığı ifade ediyor.
AMED
HDP’den TARİŞ işçilerine ziyaret
HDP, sendikaya üye oldukları için işten atılan ve 63 gündür eyleminde olan TARİŞ işçilerine dayanışma ziyaretinde bulundu.
İzmir’in Çiğli Organize Sanayi Bölgesi’ndeki TARİŞ fabrikasında çalışırken Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’na (DİSK) bağlı Türkiye Gıda Sanayi İşçileri Sendikası’na (Gıda - İş) üye oldukları işten çıkarılan işçiler fabrika girişinde oturma eylemi 63. gününde. HDP İzmir Milletvekili Serpil Kemalbay ve partinin ilçe örgütü eylemdeki işçilere dayanışma ziyaretinde bulundu. İşçilere bir araya gelen Kemalbay, işçilerin sorunlarını dinledi. Kooperatiflerin köylülere ait olduğunu söyleyen Kemalbay, işçilerin haklı olduğunu söyledi. İşçilerin talepleri doğrultusunda adım atılması gerektiğini belirten Kemalbay, köylülerin üretimden uzak tutulmaya çalışıldığını bunun karşında kooperatifleşmeye dört elle sarılmak gerektiğini ifade etti. Kemalbay, işçilerin yanında yer almaya devam edeceklerini söyledi.
DİSK Gıda-İş İzmir Şube Başkanı Gürsel Köse ise HDP’nin yaptığı ziyaretten memnun olduklarını dile getirdi. “İşçilerin göz renkleri ayrı da olsa gözyaşları aynı” diyen Köse, şöyle konuştu; “Bu zulüm her yerde var. Sıra köylünün örgütlü olduğu yerlere geldi. Bu yerleri bitirmeye çalışıyorlar. Kooperatiflere saldırmaya başladılar. Bu ülkenin yasaları varsa bizim de işçi haklarımız var. Bu haklarımızı alana kadarda direnişimizden vazgeçirmeyeceğiz.”