Irak Başbakanı Nuri El Maliki, merkezi hükümetin onayı olmadan yeni boru hattı aracılığıyla Türkiye’ye petrol ihraç etmesi halinde Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin federal bütçeden aldığı payı kesecekleri tehdidinde bulundu. Maliki, haber ajansı Reuters’a yaptığı açıklamada, “Bu anayasanın ihlalidir. Bölgeye (Kürt hükümeti) ve Türk hükümetine asla izin vermeyeceğiz” dedi. Maliki, dünyanın dördüncü büyük petrol ülkesi Irak’ın enerji kaynakları üzerinde sadece merkezi hükümetin söz hakkı olduğunu savundu ve “Türkiye Irak’ın egemenliğini zedeleyen bir meseleye karışmamalı” diye konuştu. Yardımcısı Hüseyin Şehristani ise Türkiye’nin Bağdat Maslahatgüzarı Efe Ceylan’ı bakanlığa çağırarak petrol sevkiyatıyla ilgili itirazını bildirdi. Şehristani’nin görüşmede, Türkiye’nin iki ülke arasında imzalanan anlaşmalara uymasını istediği açıklandı.
Gerginlik yeni değil
Kürdistan hükümeti ile Bağdat hükümeti petrol gelirlerinin paylaşımı konusunda uzun zamandır fikir ayrılığı yaşıyor. Yasalara göre Kürtlerin petrol gelirlerinin yüzde 17’sini alması gerekiyor. Ancak Kürt yönetimi her zaman daha az pay aldığını belirterek merkezi hükümeti eleştiriyor. Hewlêr yönetimi, geçen hafta ise Kürdistan Petrol Pazarlama Şirketi (KOMO) aracılığıyla Türkiye’ye ham petrol akışının bu ay sonunda başlayacağını ve Şubat ve Mart’ta artacağını duyurmuştu. Türk devleti yetkilileri de merkezi hükümetin onayı olmadan böyle bir anlaşmanın yapılmayacağını belirtmişti. Ancak Hewlêr ve Bağdat arasındaki görüşmeler sonuçsuz kaldı. Görüşmelerde Türkiye’ye ihraç edilen petrol geliri ve Hewlêr yönetimine ayrılan yıllık bütçe konularında anlaşmaya varılamadığı duyuruldu.
Barzani Bağdat’a gidiyor
Maliki’nin son açıklamalarıyla iyice gerilen ikili ilişkileri düzeltmek amacıyla Kürdistan Bölgesi Başbakanı Neçirvan Barzani başkanlığındaki bir heyet önümüzdeki günlerde Bağdat’a gidecek. Ziyarete ilişkin bilgi veren Kürt hükümeti sözcüsü Sefin Dizayi, şöyle konuştu: “Irak Anayasası’na ve aynı zamanda 25 Aralık 2013’te Bağdat hükümetiyle yaptığımız anlaşmaya bağlı olduğumuzu bildiriyoruz. Irak Petrol Bakanlığı’nın petrol sevkiyatı talimatına bağlıyız. Ülkedeki zenginlikler bütün Iraklılarındır. En kısa zamanda iki tarafın oturarak anlaşmasını istiyoruz.”
Dizayi’nin dikkat çektiği Hewlêr ile Bağdat arasındaki anlaşmayla, bölgedeki petrolün hükümete bağlı Petrol Pazarlama Şirketi tarafından çıkarılması, merkezi yönetimin fiyatlandırmasına uygun olarak satışı ve petrol satışından elde edilen gelirin Irak Kalkınma Fonu’na yatırılarak daha sonra merkezi hükümet tarafından onaylanan yıllık bütçeye dahil edilmesi öngörülüyor.
BAÐDAT/HEWLÊR