Cenevre 2 Konferansı, Suriye halklarının sorunlarıyla ilgisiz kısır tartışmalarla devam ederken, konferansa bağımsız katılımları engellenen Rojavalı Kürtler ile Süryanîler, Cenevre’de bir basın toplantısı gerçekleştirerek eleştirilerini ve çözüm önerilerin kamuoyuyla paylaştı. Demokratik Birlik Partisi (PYD), Demokratik Toplum Hareketi (TEV-DEM), Suriye Süryaniler Birliği Partisi ve Süryaniler Meclisi tarafından dün Cenevre Basın Kulübü’nde gerçekleştirilen basın toplantısına gazetemizin yanısıra Reuters, Ajans France, El Cezire, El Hayat, Suroyo TV, Le Temp, Le Matin, Geneva Tribune, Sterk TV ve başka pek çok medya kuruluşu katıldı. PYD Eşbaşkanı Salih Muslim, Süryaniler Meclisi Başkanı Bosem İshak, Demokratik Toplum Hareketi Koordinasyonu üyesi İlham Ehmed ve Süryaniler Meclisi üyesi Hanibal Yacub’un konuşmacı olduğu basın toplantısının moderatörlüğünü ise Süryani Meclisi üyesi Peter Bronsveld yaptı.
Suryanilerden özerkliğe destek
Toplantıda ilk sözü alan Süryaniler Meclisi Başkanı Bosem İshak, Süryani halkının Kürtlerle birlikte demokratik özerk yönetim içerisinde yer aldıklarına vurgu yaparak şunları söyledi: “Kürt ve Süryaniler, Suriye nüfusunun yüzde yirmisini temsil ediyor. Süryaniler şimdi, Cizîre, Kobanê ve Efrîn’deki özerk yönetimler içerisinde yer alıyorlar. Biz bu modeli destekliyoruz. Bu model içerisinde dilimizi ve kültürümüzü özgürce ifade edebiliyor ve kendimizi örgütleyebiliyoruz. Suriye için de çözüm önerimiz, en alttan en üste kadar bu modelin inşa edilmesidir. Bunun dışında bir çözüm, demokratik olamaz.”
Cenevre 2 başarılı olamaz
Cenevre 2 Konferansı’na bağımsız bir güç olarak davet edilmemelerini de eleştiren İshak, “Bizi davet etmediler, çünkü konferans dış güçler arasındadır. Suriye halkları yoktur, temsil edilmemektedir. Bu yüzden de konferans başarılı olamayacaktır” yorumunu yaptı.
Kürt ve Süryanisiz çözüm olmaz
Süryaniler Birliği Partisi adına konuşan Hanibal Yacub ise Süryani halkının Suriye başta olmak üzere yaşadığı bütün ülkelerde ayrımcılığa uğradığını ve haklarının gasp edildiğine dikkat çekerek, Demokratik Özerklik modeliyle bunun aşıldığının altını çizdi. Yacub, “Suriye çözümünde, Süryaniler de yer almalıdır. Kürtler ve Süryanilerin içinde yer almadığı bir sistemin demokratik olabileceğini düşünmüyorum” dedi.
SMDK’yle giden Kürtlere eleştiri
PYD Eşbaşkanı Salih Muslim ise konuşmasında Cenevre 2 Konferansı’nın temsiliyet sorunu olduğuna vurgu yaptı. “Cenevre 2 çözüm getirmeyecektir; çünkü demokratik muhalefet konferansta yok. Kürtler adına mücadele eden güçler orada yok” diyen Muslim, konferansa Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Koalisyonu (SMDK) çatısı altında katılan ENKS’li Kürtleri de eleştirerek, “Oradaki Kürtler dış güçlerle irtibatlıdırlar. Bu açıdan Kürtleri temsil edemezler” dedi.
‘İşbirlikçi ve halktan kopuklar’
Konferansın bu haliyle savaşı daha da derinleştirebileceğine işaret eden Muslim, şunları söyledi: “Konferansta yer alanlar, işbirlikçi dış güçler tarafından desteklenen halktan kopuk kesimlerdir. Rejimin durumu da Suriye muhalefetinin durumu ortadadır. SMDK; ABD, Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye’nin desteklediği bir koalisyondur. Halktan kopuktur. Kendi içlerinde bile birlikleri yok. Bu yüzden de ne Kürtleri ne de diğer halkları temsil edebilirler.”
Çözüm Demokratik Özerklik’te
Suriye için en iyi çözümün Demokratik Özerklik modeli olduğunun altını çizen Muslim, nedenini ise şöyle izah etti: “Demokratik Özerklik, mevcut sisteme alternatiftir. Cizîre’nin ardından Efrîn ve Kobanê’de de özerklik ilan edeceğiz. Bunun bütün Suriye’de uygulanması gerekir. Çünkü bu modelle herkes kendini özgürce ifade edebilecek”
‘Alternatif konferans düzenleyebiliriz’
PYD Eşbaşkanı Salih Muslim, basın toplantısında önümüzdeki günlerde Cenevre 2’ye alternatif bir konferans organize etmekten de söz etti. İlk kez bu yönlü bir açıklama yapan Muslim, “Ama önce Cenevre 2’nin bitmesini ve buradan çıkacak sonucu bekliyoruz” diye eklemeyi de unutmadı.
Cenevre 2’nin amacı başka
TEV-DEM Koordinasyonu üyesi İlham Ehmed de Cenevre 2 Konferansı’nda yaşanan temsil sorununa vurgu yaptı. “Cenevre 2’ye katılanlar, Kürtleri ve demokratik Suriye’yi temsil edemez çünkü dış güçlere bağımlılar” diyen Ehmed, konferansın sadece SMDK ile Esad rejimini uzlaştırmayı amaçladığına vurgu yaptı.
Demokratik Suriye hedefi yok
“Bu yaklaşım, yeni bir Kürt inkarıdır” eleştirisini yönelten Ehmed, Suriye’de Arap merkezli, diğer halkları dışlayan bir yönetim kurulmak istendiğini ifade etti. “Konferansın demokratik Suriye hedefi yok; sadece rejim ile SMDK’yi uzlaştırma amacı var. Güçlü muhalefeti de katmadılar; sadece muhalefetin zayıf ve dağınık unsurlarını çağırdılar” tespitinde bulunan Ehmed, “Böyle demokratik konferans olamaz, kabul etmiyoruz” dedi.
Demokratik Özerklik birliği korur
Suriye halklarının alternatifinin Demokratik Özerklik olduğunun özellikle altını çizen Ehmed, Cizîr’de hayata geçirdikleri modeli şöyle anlattı: “Bizim modelimizde; Süryaniler de Kürtler de Araplar da anadilleri ve kültürleriyle kendilerini temsil ediyor. Yüzde 40 kadın kotasıyla, kadın özgürlüğünü esas alıyoruz. İsviçre modelinden de örnek aldık. Bizce bu en halkçı ve demokratik modeldir. Suriye’nin birliğini de koruyabilecek bir sistemdir. Suriye halkları, bu modelle demokrasiyi inşa edebilirler.”
DENİZ COŞKUN/CENEVRE