Irak Başbakanı Nuri el Maliki, geçtiğimiz Mayıs ayında Kerkük’ün statüsünü belirlemenin yolunu açacak olan düzenlemeleri hayata geçirecek olan 140. Maddeyi Uygulama Komisyonu’nu kurmuştu. Hükümet, sözkonusu komisyon için 2011 bütçesinde 170 milyon Dolar kaynak ayırdı ve komisyonun başına Bedir örgütünün lideri ve aynı zamanda Ulaştırma Bakanı olan Hadi el Amiri’yi getirdi.
Irak Meclisi’ndeki Kürt grubu el Amiri’nin başkanlığına itiraz etmezse de özellikle İran’la olan yakın ilişkileri nedeniyle çok sayıda Kürt parlamenter gelişmeye oldukça temkinli yaklaşıyor. Rudaw’a konuşan Kürt parlamenter Fatih Daroghayi, El Amiri’nin son dönemlerde Kürtlerin taleplerine karşı çıktığını söyledi. Daroghayi, Kerkük’ün geleceğini belirleyecek olan 140. Madde’nin parlamentoda ele alınmamasına dikkat çekti.

‘Amiri Şiileri gündeme getirecek’

Kürdistan İttifakı’nın sözcüsü Muayyad Tayin ise el Amiri’nin Irak’ın en önemli bakanlıklarından birinde görev yaparken 140. Madde Komitesine nasıl başkanlık edeceğini anlamadıklarını belirtti. Goran Hareketinden Latif Mustafa de el Amiri’nin ülkenin kuzeyindeki tartışmalı bölgeler konusundan ziyade ülkenin Şiilerin ağırlıkta yaşadığı güney eyaletlerindeki sorunları gündeme getireceğini düşündüklerini ifade etti.
Mustafa ayrıca İran’ın 140. maddenin uygulanmasını Güney Kürdistan idaresinin daha güçlenmesini önlemek amacıyla istemediğini de kaydetti. El Amiri’nin başkanlığı uzun bir süreden bu yana sorunların çözülmemesi nedeniyle tansiyonun yüksek olduğu Kerkük’te durumu daha da kötüleştirebileceğinden endişe ediliyor.

Komisyon ne yapacak?

Kerkük’teki Arap ve Türkmenlerin şiddetle uygulanmasına karşı çıktığı 140. madde, Kerkük’ün statüsünü belirleyecek adımların sınırın çizmişti. 140. maddenin hayata geçebilmesi için Kerkük’te sırasıyla normalleşme, nüfus sayımı ve referandumun gerçekleşmesi gerekiyor. Kurulan komisyon, özellikle Saddam döneminde Araplaştırılan Kerkük’ten çıkarılan ve Kerkük’e yerleştirilen Arap ailelerin tespit edilmesi ile bunların eski yerlerine dönmelerini sağlayacak çözümleri getirmesi gerekiyor. Yine Komisyon, mülk davalarının çözmesi gerekiyor. Kerkük’teki mülk davaları oldukça karmaşık bir tapunun 3 veya 4’ten fazla sahibi olabiliyor. Bu nedenle zaten yaklaşık 36 bin davadan ancak 5 bin’i çözülebilmiş ve halen 2006’daki davalar inceleniyor. Bunlar yapıldıktan sonra kentte bir nüfus sayımı gerçekleştirilecek ve sonrasında Kerkük’ün idari olarak Güney Kürdistan’a mı yoksa Irak’a mı bağlanacağı halka sorulacak.

AYGÜL YILDIZ - ANF/KERKÜK