- Zinê Wertê’deki pratiğin, KDP desteğiyle Türkiye’nin ‘Kürtlere ölüm’ hamlesi olduğunu söyleyen bölge halkına göre; önce Kandil baskı altına alınıp sonra tasfiye saldırısı, Raperîn ve Soran hattının koparılması, tam hakimiyetin su kaynaklarının denetimine kadar vardırılması hesaplanıyor.
Zînê Wertê bölgesi, 1996’da yaşanan KDP-YNK iç savaşında yoğun çatışmalara sahne olmuş, en son YNK’nin kontrolüne girmişti. Bölge, Medya savunma Alanları’na yakın olduğu için stratejik öneme sahip. Barzan, Tepê Xudê, Xakurkê hattı İran, Türkiye ve Irak’taki Kürtleri birbirine bağlıyorsa Zînê Wertê ve Asos alanları da İran ve Irak Kürtlerinin bağlantı noktası oluyor. Karox Dağı üzerinden Kandil ile Behdinan bölgelerini birbirine bağlayan bir köprü rolü oynuyor.
Yıllardır bu alana girme girişiminde bulunan Türkiye, başarılı olamamıştı. MA’dan Erdoğan Altan’ın görüştüğü bölge sakinlerine göre, 1990’lı yıllardan bu yana PKK’nin üslendiği ve Federe Kürdistan sahasındaki alanlarını koruduğu Zînê Wertê’ye Türkiye’nin planı ekseninde güç yığmanın bir biriyle bağlantılı amaçları var;
- Bölgede tam hakimiyet kurmak ve bu alan hakimiyeti üzerinden Kandil üzerinde baskı oluşturmak.
- PKK’yi tasfiye etmek.
- Raperîn ile Soran hatını koparmak.
Şehir merkezlerinde de üsler
Bu plan ekseninde Bapiştê Pêşmerge Özel Kuvvetler Merkezi’ne Türk Özel Kuvvetleri konuşlandı ve eğitim veriyor. KDP’nin sağladığı olanaklarla Türk güçleri sadece kırsalda değil, şehir merkezlerinde de üsler kurdu.
23 üsle yetinmedi
Türkiye’nin daha önce Bamernê, Şeladizê, Batufa, Kanîmasî, Kiribî, Sinekê, Sirî, Kubkê, Kumrî, Koxê Spî, Serê Zêr, Geliyê Zaxo ve Amediye’de bulunan 23 askeri üssüne Başika, Soran, Kala Çolan ve Zûmar kampları ile Harir bölgesindeki eski havaalanı eklendi.
Raperîn ile Soran hattı
Raperîn ile Soran hattının koparılması da hedefleniyor. Türk ordusu, operasyonlarını Behdinan (Zap, Metina, Heftenîn alanları) ve Soran (Xakurkê, Xinêrê, Diyala ve Sîdeka alanları) hattını birbirinden koparma ve Zînê Wertê alanında hakimiyet kurma amacıyla yoğunlaştırıyor. Bu alanda hakimiyet kurarak Kürtlerin tarihteki direniş kaleleri yıkılmak isteniyor. Son operasyonu, Kürt halkına yönelik “ölüm hamlesi” olarak değerlendiren bölge halkının kaygıları bunlardan da ibaret değil. Şöyle; Zînê Wertê’ye yapılan operasyon başarılı olursa bir sonraki hamle Raperîn ve Asos hattı olabilecek. Özellikle Kandil’e doğru sınır hattı olan Asos’a yönelik saldırının genişler.
22 baraj planı
Zînê Wertê alanı, askeri konumunun yanı sıra Kürt coğrafyasının ırmaklarının birleşip Federe Kürdistan’a oradan Basra çölüne ilerlediği bir nokta. Xinêrê, Xakurkê ve Soran bölgesinden gelen ırmaklar ile Kandil’den gelen akarsular bu noktada buluşuyor. Türkiye, bu alanlarda KDP’nin desteğiyle 22 baraj yapmayı planlıyor. Halka göre; sadece bir askeri operasyon değil, aynı zamanda Kürt topraklarında bulunan tatlı su kaynaklarının da tamamen kontrol altına alınma hamlesi.
KDP noktalarına Türk lojistiği
Türkiye’nin fiili bir şekilde Bradost alanlarına girdiğini, diğer bölgelere ise KDP yoluyla gözlem noktaları kurarak PKK’nin hareketliliğini keşif etmek istediğini, Bradost, Sidekan ve Xinêrê’ye ise gözlem noktaları kurduğunu ifade eden bölge halkı, şunu da ekliyor; bu gözlem noktalarında KDP pêşmergelerinin kalıyor, ancak lojistik ihtiyacı Türkiye tarafından karşılanıyor.
Ayrıca Heci Ömeran, Kodê ve Çoman yolu üzerindeki Çiyayê Zinê gibi yerlere de son bir ayda gözlem noktaları kuruldu, buralarda operasyon hazırlıkları yapıldı. Bu üsler, Karox ve Kandil’i gözlem altında tutup keşif için kullanılıyor.
KDP’den her türlü destek
Türkiye, 2017-18 yıllarında Federe Kürdistan’a işgal operasyonlarına hız verdi. Sırasıyla Xakurkê, Bradost, Lêlîkan ve Şekîf Tepesi’ne güç yığdı, her geçen yıl üs sayısını arttırdı. KDP’nin askeri desteği ve istihbarat paylaşımıyla adım adım PKK’nin denetimindeki Kandil’e doğru gitmeyi amaçladı. KDP’nin desteğiyle karakollar yapıldı, askeri, lojistik ve istihbarat yönünde her türlü destek alındı. Bölge halkına göre; Zînê Wertê’ye girme, MİT ve KDP istihbaratı Parastin arasında yapılan planlama sonucu gelişti. YNK de bu plana dahil edilmeye zorlanıyor.