1 Aralık seçim günü görev başında olacak İç Güvenlik Güçleri, dün Kuzey Suriye’nin üç bölgesinde oylarını kullandı.


MUSTAFA MAMAY/ANF/QAMİŞLO

Kuzey Suriye'de federasyonun temelini oluşturan kurumların inşası için belirlenen üç aşamalı seçim takviminin ikinci aşaması kapsamında halk, 1 Aralık günü sandık başına gidecek. Federasyon seçimlerinin ikinci aşamasında ilçe, belde ve kanton meclisi üyeleri seçilecek. Seçimlerin birinci aşaması olan Komün Eşbaşkanlığı seçimleri, 22 Eylül’de düzenlenmişti. Ocak 2018'de yapılması planlanan üçüncü ve son aşamada ise Kuzey Suriye Federasyonu için parlamento görevi görecek Halk Kongresi (Kongra Gel) seçimleri yapılacak.

Komün Eşbaşkanlığı seçimlerinde olduğu gibi Yerel Meclis seçimlerinde de 18 yaşını doldurmuş her seçmen, bulunduğu seçim bölgelerinde seçim merkezlerine giderek burada ilçe, şehir, kanton seçimleri için kurulan üç sandığa her bir meclisin üye sayısına göre oyunu kullanabilecek. Ayrıca daha önce Suriye rejimi tarafından kendilerine kimlik verilmemiş olanlar ve 1968’de rejim tarafından kimliklerine el konulanlar da gerekli işlemleri yapmaları durumunda sandığa gidebilecek.


Tüm kesimlerin temsilcileri

Her alanında eşit temsiliyetin sağlanmasını esas alan federasyonda seçimlerin ilk aşamada olduğu gibi ikinci ve üçüncü aşamalarda da listelerin yüzde 50’sinin kadın adaylara ayrılması zorunluğu var. Kuzey Suriye Seçim Yasalarına göre seçimlerin her üç aşamasında da meclis üyelerinin yüzde 60’ının genel seçimle, yüzde 40’ının ise atama ile belirlenmesi gerekiyor. İnanç, kültürel gruplardan oluşan farklı toplumsal kesimlerin temsil edilmesi amacıyla oluşturulan yüzde 40'lık kota kapsamında atanacaklar ise bölgedeki demografik yapı esas alınarak belirlenecek. Seçimlerde inanç ve kültürel grupların temsilcilerinin yeterli oyu almamaları durumundaysa en fazla oy alan adayın seçilmesi yöntemine başvurulacak.


Yarışacak listeler

Seçimlerde yarışacak partiler Demokratik Ulus Dayanışması ve Suriye Kürt Ulusal Koalisyonu listeleri etrafında toplanmış. 18 partiden oluşan Demokratik Ulus Dayanışması listesi içerisinde Kürt, Arap, Süryaniler gibi farklı kesimler yer alırken, Suriye Kürt Ulusal Koalisyonu listesi de 5 partiden oluşuyor. Yerel Meclis seçimlerde iki listenin yanı sıra bağımsız adaylar da yarışabilecek.


Seçil takviminin işlemesi

Kuzey Suriye Demokratik Federasyonu Kurucu Meclisi, 28 Temmuz 2017'de gerçekleştirdiği iki günlük toplantısının ardından Kuzey Suriye Federasyonu Seçim Yasası ile İdari Bölgeler Yönetim Yasası'nı onaylamıştı. Kurucu Meclis'in onayladığı seçim yasasına göre Kuzey Suriye Federasyonu'nda yapılacak seçimlerin tarihleri şöyle belirlenmişti:22 Eylül 2017’de komünlerin seçimi yapılacak. 1 Aralık 2017'de de Yerel Yönetimler ile Kuzey Suriye Federasyonu Kantonları seçimleri gerçekleştirilecek. Seçim sürecinin son aşaması ise 19 Ocak 2018’de Kuzey Suriye Halk Kongresi seçimleriyle sonuçlanacak.

22 Eylül'de start alan süreçin ilk aşamasında Komün Eşbaşkanları seçimi başarıyla tamamlanırken, Yüksek Seçim Komiserliği seçim sonuçlarına ilişkin yaptığı açıklamada, Cizîr, Fırat ve Efrîn bölgelerindeki seçimlere katılım oranın yüzde 70 olduğunu belirterek, şu verileri paylaştı:

* 437 bin142 kişinin oy kullanan Cizîr Bölgesi'nde, 2 bin 551 komün için 7 bin 687 eşbaşkan adayı arasından 5 bin 102 aday seçildi.

* 135 bin 661 yurttaş ve 772 mültecinin oy kullandığı Fırat Bölgesi’nde 849 komün için 3 bin 192 kişi arasından bin 698 aday seçildi.

* Efrîn Bölgesi’nde ise 155 bin 697 yurttaşın oy kullandığı seçimlerde 1 440 adaydan 830 aday seçildi.  


İkinci aşamanın startı

Yüksek Seçim Komiserliği, 17 Ekim’de yaptığı açıklamayla Yerel Meclis seçimleri için adaylık başvurularının başladığını, seçim takviminin ikinci aşamasını başladığını duyurmuştu. Cizîr, Efrîn ve Fırat bölgelerinde ilçe, belde ve kanton yerel meclis seçimleri için seçim merkezlerine 3 sandık, ilçelerde ise sadece ilçe ve kanton seçimleri için oy kullanılacağından 2 sandık kurulması bekleniyor. Buna göre kanton meclis üyeleri 62 üye, ilçe meclisleri de 42 üyeden oluşurken, belediye üye sayısının da 38 olması bekleniyor. Her meclis, eşbaşkanlar ve iki yardımcı ile 3 üye ve 10 komiteden oluşuyor. Ancak belde meclislerindeki meclis üyeleri beldelere göre değişiklik gösterebilir.


Bin 270 merkezde

Oy kullanabilmek için sandık başına giden her seçmen, kimlik, seçmen kartı ve ya pasaportunu sandık başkanına göstermek zorunda. Bu belgelerden hiçbirisini bulundurmayan seçmenlerin oy kullanmasına izin verilmeyecek. Yine bir seçmen birden fazla oy kullanamayacak. Yüksek Seçim Komiserliği, Cizîr, Fırat ve Efrîn bölgelerinde toplamda bin 270 merkezde oy kullanılacağını açıkladı.


6 bin 780 aday başvurdu

Cizîr Bölgesi Yüksek Seçim Komiserliği Eşbaşkanları Ruken Mele İbrahim, adaylık başvurularına ilişkin en son rakamları ANF'ye açıkladı. Ruken Mele İbrahim'in yaptığı açıklamaya göre, üç bölgede toplam 6 bin 780 aday yerel meclis seçimleri için başvuruda bulundu.

Buna göre, Efrîn Bölgesi’nde adaylık için toplam başvuru sayısı bin 260. Bunlardan 945'i Demokratik Ulus Dayanışması, 48'i Suriye Kürt Ulusal Koalisyonu Koalisyonu listesinde, 200 aday Birlik Partisi, 67 aday da bağımsız olarak başvuruda bulundu.

4 bin 346 adayın başvuruda bulunduğu Cizîr Bölgesi’nde ise Demokratik Ulus Dayanışması listesinden başvuruda bulunan adayların sayısı 4 bin, Suriye Kürt Ulusal Listesi 99, 247 aday ise bağımsız olarak seçimlere girecek.

Kobanê ve Girê Spi kantonlarından oluşan Fırat Bölgesi’nde ise toplam aday başvurusu bin 269 iken bunlardan bin 174'ü Demokratik Ulus Dayanışması listesinden, 95’si bağımsız adaya olarak yarışacak.


Bugün propaganda bitiyor

Propaganda için son gün ise bugün. Seçimleri takip etmek için gözlemci bir heyetin de Kuzey Suriye Federasyonu'na gelmesi bekleniyor. Yüksek Seçim Komiserliği belirlenen seçim bölgeleri ve komitelerde görev alacak başkan ve üyelerin isimlerini de açıklandı. Bu komite oy verme işleminin seçim yasalarına göre yürütülmesinden sorumlu olacak.


Seçim güvenliği

Rojava Asayişi, seçimlerin güvenlik içinde yapılmasını sağlamak için güvenlik tedbirleri alıyor. Bu kapsamda 29 Kasım-2 Aralık tarihleri arasında motosiklet ve kamyonların kullanılması yasaklandı.