Lice'de yasak ilan edilen 18 köy kırsalında 8 bin asker, polis ve korucunun katılımıyla operasyon başlatıldı. Operasyon bölgesindeki sivillere ulaşılamıyordu. Amed’de son 14 ayda 9 ilçede ilan edilen yasaklar toplamda 724 günü buldu. Sur'da tarihin en uzun süreli sokağa çıkma yasağı 16 ayı geride bırakırken, Lice'de 30 defa ilan edilen yasaklar nedeniyle 86 gün boyunca yurttaşlar evlerinden çıkamadı. 

Amed’in Lice ilçesi kırsalındaki 18 köyde önceki sabah ilan edilen “sokağa çıkma yasağı” sonrası bölgeye sevk edilen 8 bin asker, polis ve korucunun katılımıyla kapsamlı operasyon başlatıldı. Büyük yığınağın yapıldığı kırsal alan, önceki günden itibaren savaş uçağı, Kobra tipi helikopterlerle bombalandı. Tanklar dahil zırhlı araçlar eşliğinde 8 bin asker, polis ve korucunun çevrelediği bölgeye, Devlet Su İşlerine (DSİ) ait iş makineleri de götürüldü.

Öngeki gün sabah saatlerinden itibaren giriş-çıkışlara kapatılan bölgede telefon şebekeleri kesildi. Bu köylerde yaşayan insanlara dün de ulaşılamıyordu. 

Operasyonun Lice-Hani-Genç üçgenindeki Çemê Elik, Xirabê ve Spênî bölgelerine de kaydırılabileceği belirtiliyor. 

Diyarbakır Valiliği tarafından konuya ilişkin yapılan açıklamada, 7 bin jandarma, 600 PÖH elemanı ve 559 korucunun operasyona katıldığı duyuruldu. Ayrıca operasyonda 17 helikopter, 33 Kobra, 35 Kirpi, 16 Ejder ve Land Rover tipi aracın kullanıldığı belirtildi.

14 ayın 724 günü yasak!

Son dönemde vali ve kaymakamlar tarafından askeri operasyonlar gerekçe gösterilerek sık sık şehir merkezlerinde ve köylerde ilan edilen sokağa çıkma yasakları, günlük yaşamın bir parçası haline geldi. Hükümetin 2015 yılında Meclis'ten geçirdiği “İç Güvenlik Yasası” ile birlikte süper yetkilerle donatılan vali ve kaymakamların, yasaklara dayanak gösterdiği 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 11’inci maddesinin C bendinde sokağa çıkma yasağı ile ilgili yetki veren hüküm bulunmaması ise dikkat çekiyor.

Bu uygulamayı eleştiren insan hakları savunucuları ve hukukçular da yasağın hukuki hiçbir dayanağının olmadığını vurguluyor. Otoriteler, uygulamanın temel ve hak hürriyetleri güvence altına alan Anayasa’nın 13. ve 15. maddelerine aykırı olduğuna, temel hak ve özgürlüklerin valiler tarafından askıya alınması ya da sınırlandırılmasının mümkün olamayacağı konusunda hem fikir. Hukukçular, sokağa çıkma yasağının sadece 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu ve 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu’na dayanarak uygulanabileceğine işaret ediyor.

Her ilçede her ay yasak

Sokağa çıkma yasağı ve “Geçici Güvenlik Bölgesi” ilan edilen yerleşim yerleri ve kırsal alanlarda bugüne kadar binden fazla insan yaşamını yitirdi. Yaşam ise durma noktasına geldi. Yasaklar nedeniyle kırsal alanlarda tarım ve hayvancılık yaparak geçimini sağlayan ve yasak nedeniyle can güvenlikleri kalmayan köylüler, temel ekonomik faaliyetleri sürdüremez hale geldi. Bunun yanında yasak ilan edilen alanlarda orman yangınları çevreyle ilgili yıkıma da kapı aralıyor. Son bir yılda sık sık başvurulan sokağa çıkma yasağı uygulaması nedeniyle hayatın durma noktasına geldiği yerlerin başında Amed geliyor. Kentin Sur ilçesinde 16 ayı dolduran yasak dünyanın en uzun süreli sokağa çıkma yasağı olurken, Lice, Hani, Silvan, Kocaköy, Hazro ve Kulp ilçelerindeki köylerde yasaklar belli aralıklarla sık sık uygulanıyor. Özellikle Lice ön planda.

7 ilçede 236 gün sürdü

Diyarbakır Valiliği sitesinden derlediğimiz yasak ilanlarına göre, 2016 Ocak ayından 2017 yılının Mart ayına kadar Lice kırsalındaki köylerde 30 kez ilan edilen sokağa çıkma yasağı tam 86 gün sürdü. Hani’de 13, Hazro’da 12, Silvan’da 10, Kocaköy’de 9, Kulp’ta 5 ve Dicle’de 3 defa sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Bu yasaklar nedeniyle Hazro’da 40 gün, Hani’de 35 gün, Kocaköy’de 33 gün, Silvan’da 25 gün, Kulp’ta 11 gün ve Dicle’de 6 gün boyunca sokağa çıkma yasağı uygulandı. Öte yandan merkez Bağlar ilçesinde 15-21 Mart 2016 günleri arasında yasak ilan edilirken, Sur'da ise 6 mahallede 16 aydır sokağa çıkma yasağı bulunuyor.  


DİHABER/AMED