İsviçre-Türkiye diplomatik ilişkilerinin 80’inci yılı vesilesiyle Türkiye’ye hediye edilen masada, başta Kürtler ve Ortadoğu halklarının kaderinin çizildiğini, bu antlaşmanın, onbinlerce insanın ölümüne, milyonlarca insanın doğdukları toprakları terk etmesine neden olduğu ve kimi halkları tarihten sildiğini belirten sanatçı Deniz devamla şu ifadeleri kullandı: “Bunu sanatsal bir proje olarak seçtim ve anlaşmanın imzalandığı masanın imitasyonunu (benzerini) yaparak, yeniden İsviçre’ye iade ettim.” 

Lozan Parlamentosu önünde sergilenen masa, basınının yoğun ilgisini gördü. Basın, sanatçı Mirkan Deniz ile söyleşiler gerçekleştirdikten sonra masa, Lozan Parlamentosu’na taşındı. Parlamentoyu temsilen bir heyet sanatçıyla görüşerek masayı teslim aldı ve Palais de Rumine’deki eski yerine konacağı dile getirildi. 

Lozan Barış Antlaşması, 24 Temmuz 1923 tarihinde, İsviçre’nin Lozan şehrindeki Lozan Üniversitesi’nin salonunda imzalanmıştı. İmza töreninde masada, Türkiye ile İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika, SSCB ve Yugoslavya’nın temsilcileri yer almıştı. 

Lozan’da Türk Hükümetini İsmet İnönü başkanlığında bir heyet temsil etmişti. Kürdistan Lozan Anlaşması‘yla dörde bölünmüş, gayri müslümlere vaad edilen hiç bir hak yerine getirilmemişti. 


ALİ ÖZŞERİK/ZÜRİH