Xoser WELAT
Dîzaynê Rochalatê Mîyanênî ke bi Şerê Cîhanî yê Yewînî amebi ronayîş û bi Peymana Lozanî kewtbi merîyete, 95 serrêy xo qedênay. Temambîyîşê seserra dîzaynî rê 5 serrîy mendîy. Bi vatişêko bîn, dîzayn êdî ver bi peynî şino.
Hêzanê hegemonîkan, plansazîya dîzaynê yewinî de didi persgirayê girdîy ke ewro yenê bikar ardene, bi ca kerdîy. Nê persgirayan ra yew awankerdişê xeylê dewletokanê Ereban û ya diyine û tewir muhîme parçekerdişê şarê Kurdî û Kurdistanî bî. Dîzaynê seserra newîye de nêy her didi persgiray ewro zî bi heman awayî, yenê bikar ardene.
Persgiraya kurde, roca destêpêke ra çar dewletanê herême de bî persgiraya tewir pîle. Dewletanê ke Kurdistan mîyanê înan de amebi barrekerdiş, di cayo ke bi goreyê tarîx, zafrengî û zafvengîya herême pergalêka demokratîke awan bikerê, bi ferasetê netewdewletî dest bi asîmîlasyon, çinêhesebnayîş û qirkerdişê kurdan kerd. Hîrê dewletê bînan êy îşgalkeranê Kurdistanî, di heme polîtîkayanê qirkeran êy verva Kurdan de, dewleta tirke xo rê nimûne girote.
Şarê Kurd, Ereb û Farisîy, bi heme taybetîyanê xo şarêy na hereme yê û heman çand, tarîx û ravêreyîye barre kenê. Faris û Ereban, Kurdîy înkar nêkerdîy la tu heqêkê înan zî qebûl nêkerdîy. Dewleta tirke ke peymendeya Dewleta Osmanî bî, bi temamî ro ser çînêbîyiş û çinêkerdişê Şarê Kurdî û şaranê Anatolîya amî awan kerdene. Şerto yewîn yê awankerdişê netewdewletêka tirke, çinêkerdişê şar û çandê bînan bi. Bi no sebeb, polîtîkayê zafêrî qirker û hovîy ke dewletê bînan rê zî bibê nimûne, hetê dewleta tirke ra verva kurdan, amey pêk ardene.
Reyna destpêke ra heta ewro kurdan na rewşe qebûl nêkerde û bi bedêlê zaf giranan, tekoşîna xo domna. Rochelato Mîyanên de seserrêke, bi nêy polîtîkayanê lej, qetlîam û kaosan êdî ver bi peynî şina.
Evro reyna bi heman ray û raybazan û hetê heman hêzê dîzaynkeran ra, herême de dîzaynê seserra bêro, yeno pîlan kerdene. Di serre de dewleta tirke û heme dewletê hereme, reyna wazenê statîkoya verêne dewam bikero yan zî bi zirarê tewir şenikan, pêvajoye derbas bikerê. Heta, dewleta tirke wazena di seserra ameyî de zî bi ferasetê Îttîhat Terrakî yê destêpêka komare ya bi rengê keskî/zergûnî, serwerîya hereme bikero. Erdogan û AKP seba ney dîzaynî amey hedrekerdene û bîy îqtîdar.
La hesaban nêgirot. Hem verva statîkoya hereme û hem zî verva pergala mîyannetewî ya dîzanyn kere, kelemêko pîl vecîya orte. Rayver Apo, Paradîgmaye Modernîteya Demokratîke û nêy esasan sero Têgêrayîşê Azadîya Şarê Kurdî.
Heke na paradîgma ra nêbayêne se, karê hêzanê hegemonîkan yê dîzaynê neweyî zaf rehet bi. Bi tay zext, bertîl û plansazîyê biperesgirayan, reyna dîzayno newe ameyêne serreraşt kerdene. La nêbî û kurdan heme planîy serobin kerdîy. Seba şaran, ke heta nika kes di etrîya înan de nêbi, alternatîfê cuwîyeyêkê neweyî, nîşan da. No alternatîf ewro bi awayêko serkewte, xo Vakûrê Sûrîye de nîşan dano
Hêzê hegemonîkan no talûkeyê vernîya xo rewê ra dîbi û bi komploya 15ê Sibata 1999î ya verva Rayver Ocalanî, waşt orte ra wedarê. Tecrîdo ewroyin yê Îmrali zî domnayişê heman ferasetî yo. Hema zî bi goreyê xo ray û raybazanê bêtesîrkerdişî domnenê. Çimîy padayişê verva dîktatorîya Erdoganî ya Tirkîya û Vakûrê Kurdistanî, Êrîşê Şoreşa Rojavayî û Îşgalkerdişê Efrînî û reyna bi hetkarîya PDK hewldanê îşşgalkerdişê Vaşûrî, encamê na plane yê.
Seba pêkardişê pîlananê xo, hêzanê herême bi estbîyişê Tekoşîna Azadîya Kurdan û kurdan zî bi gefanê dewletanê herême, wazenê terbîye bikerê. Di dîzayn û Lozana newîye de yewîn rayira çareserîye, tekoşîna hembarre ya şaran a. Heke şarê hereme nêwazenê seserrêka bîne zî di mîyanê qetlîam, qirkerdiş û kaosan de derbas bikerê, gere bi heme hêza xo wayir ro Paradîgmaya Rayver Ocalanî bivecîyê.
Rayirêka bîne ya xelesîyayişê na rewşe ra çîn ya. Lozanêka newîye yena dizayn kerdene. Îtîya de mesela do Lozana Şaran yan zê ya verîne ya hêzê hegemonîk û statîkopawêran bo. Lozana newîye
Xoser WELAT
Dîzaynê Rochalatê Mîyanênî ke bi Şerê Cîhanî yê Yewînî amebi ronayîş û bi Peymana Lozanî kewtbi merîyete, 95 serrêy xo qedênay. Temambîyîşê seserra dîzaynî rê 5 serrîy mendîy. Bi vatişêko bîn, dîzayn êdî ver bi peynî şino.
Hêzanê hegemonîkan, plansazîya dîzaynê yewinî de didi persgirayê girdîy ke ewro yenê bikar ardene, bi ca kerdîy. Nê persgirayan ra yew awankerdişê xeylê dewletokanê Ereban û ya diyine û tewir muhîme parçekerdişê şarê Kurdî û Kurdistanî bî. Dîzaynê seserra newîye de nêy her didi persgiray ewro zî bi heman awayî, yenê bikar ardene.
Persgiraya kurde, roca destêpêke ra çar dewletanê herême de bî persgiraya tewir pîle. Dewletanê ke Kurdistan mîyanê înan de amebi barrekerdiş, di cayo ke bi goreyê tarîx, zafrengî û zafvengîya herême pergalêka demokratîke awan bikerê, bi ferasetê netewdewletî dest bi asîmîlasyon, çinêhesebnayîş û qirkerdişê kurdan kerd. Hîrê dewletê bînan êy îşgalkeranê Kurdistanî, di heme polîtîkayanê qirkeran êy verva Kurdan de, dewleta tirke xo rê nimûne girote.
Şarê Kurd, Ereb û Farisîy, bi heme taybetîyanê xo şarêy na hereme yê û heman çand, tarîx û ravêreyîye barre kenê. Faris û Ereban, Kurdîy înkar nêkerdîy la tu heqêkê înan zî qebûl nêkerdîy. Dewleta tirke ke peymendeya Dewleta Osmanî bî, bi temamî ro ser çînêbîyiş û çinêkerdişê Şarê Kurdî û şaranê Anatolîya amî awan kerdene. Şerto yewîn yê awankerdişê netewdewletêka tirke, çinêkerdişê şar û çandê bînan bi. Bi no sebeb, polîtîkayê zafêrî qirker û hovîy ke dewletê bînan rê zî bibê nimûne, hetê dewleta tirke ra verva kurdan, amey pêk ardene.
Reyna destpêke ra heta ewro kurdan na rewşe qebûl nêkerde û bi bedêlê zaf giranan, tekoşîna xo domna. Rochelato Mîyanên de seserrêke, bi nêy polîtîkayanê lej, qetlîam û kaosan êdî ver bi peynî şina.
Evro reyna bi heman ray û raybazan û hetê heman hêzê dîzaynkeran ra, herême de dîzaynê seserra bêro, yeno pîlan kerdene. Di serre de dewleta tirke û heme dewletê hereme, reyna wazenê statîkoya verêne dewam bikero yan zî bi zirarê tewir şenikan, pêvajoye derbas bikerê. Heta, dewleta tirke wazena di seserra ameyî de zî bi ferasetê Îttîhat Terrakî yê destêpêka komare ya bi rengê keskî/zergûnî, serwerîya hereme bikero. Erdogan û AKP seba ney dîzaynî amey hedrekerdene û bîy îqtîdar.
La hesaban nêgirot. Hem verva statîkoya hereme û hem zî verva pergala mîyannetewî ya dîzanyn kere, kelemêko pîl vecîya orte. Rayver Apo, Paradîgmaye Modernîteya Demokratîke û nêy esasan sero Têgêrayîşê Azadîya Şarê Kurdî.
Heke na paradîgma ra nêbayêne se, karê hêzanê hegemonîkan yê dîzaynê neweyî zaf rehet bi. Bi tay zext, bertîl û plansazîyê biperesgirayan, reyna dîzayno newe ameyêne serreraşt kerdene. La nêbî û kurdan heme planîy serobin kerdîy. Seba şaran, ke heta nika kes di etrîya înan de nêbi, alternatîfê cuwîyeyêkê neweyî, nîşan da. No alternatîf ewro bi awayêko serkewte, xo Vakûrê Sûrîye de nîşan dano
Hêzê hegemonîkan no talûkeyê vernîya xo rewê ra dîbi û bi komploya 15ê Sibata 1999î ya verva Rayver Ocalanî, waşt orte ra wedarê. Tecrîdo ewroyin yê Îmrali zî domnayişê heman ferasetî yo. Hema zî bi goreyê xo ray û raybazanê bêtesîrkerdişî domnenê. Çimîy padayişê verva dîktatorîya Erdoganî ya Tirkîya û Vakûrê Kurdistanî, Êrîşê Şoreşa Rojavayî û Îşgalkerdişê Efrînî û reyna bi hetkarîya PDK hewldanê îşşgalkerdişê Vaşûrî, encamê na plane yê.
Seba pêkardişê pîlananê xo, hêzanê herême bi estbîyişê Tekoşîna Azadîya Kurdan û kurdan zî bi gefanê dewletanê herême, wazenê terbîye bikerê. Di dîzayn û Lozana newîye de yewîn rayira çareserîye, tekoşîna hembarre ya şaran a. Heke şarê hereme nêwazenê seserrêka bîne zî di mîyanê qetlîam, qirkerdiş û kaosan de derbas bikerê, gere bi heme hêza xo wayir ro Paradîgmaya Rayver Ocalanî bivecîyê.
Rayirêka bîne ya xelesîyayişê na rewşe ra çîn ya. Lozanêka newîye yena dizayn kerdene. Îtîya de mesela do Lozana Şaran yan zê ya verîne ya hêzê hegemonîk û statîkopawêran bo.