Dewleta Tirke awanbîyayişê komare ra heta ewro, nêbî dewletêka wayir rikin û asasan. Tim û tim ro kamîya xo geyra. Perrêke de neçarî ra qebûlkerdişê ferasetê se serra 19’ine, paradîgmaya komare, perro bîn de xeyalê Dewleta Osmanî. Nê şika bi goreyê paradîgmaya komare tê bigeyro û nê zî xeyalanê Osmanî, pêk bîyaro. Na rewşa, “Nê Îsa û nê Muhemmed”î kamî, civat û dewletêka sosrete vete orte.
Awanbîyayişê partîyan zî bi heman ferasetî pêk ame. Seba ke rayirberdişê dewlete tenê bi mentalîteya îxtîdarî ameyê fikirîyayiş, partîy zî nêbî partîy. Partîya CHP tim xo zê wayirê na komare hesibna. Heme polîtîkayanê îmha, înkar û asîmîlasyonê şar û bawerîyanê ney welatî de, rolê CHP dîyarker o.
Tirkîya de muxalefet xora çinêbi û hewldanêy ke ameyê avervistiş zî, tim bi rayira qetlîam û derrbeyanê eskerî ameyê çinêkerdiş. Coka CHP bi xo zî nêzanena muxalefet bikero. Awanbîyayişê komare ra heta nika, no welat de yewîn bereya bitesîre ya muxalefetî, kurdîy bîyê û ewro zî kurd ê.
Destpêke ra heta serranê 2002’ine, Tirkîya de muxalefet û îxtîdarî mîyanê hemsengîyêke de îmkananê dewlete ra feyde vînayê. Heke partîya îqtîdarî bize werdê, bizêke zî dayê muxalefetî. Gama ke rewşe zafêrî aloz bîyê zî, bi derrbeyan newe ra ameyê dîzaynkerdiş. No zê qeydeyêkê îxtîdarî, Tirkîya de amebi bicakerdiş. Bi îqtîdarê AKP reyde no qeyde xerepîya. Ferasetê, do heme tenê yê min bo, dest pê kerd. Şerrê maberê AKP û FETO zî no bi.
Binkeya xerepîyayişê nê qeydeyî de,tekoşîne û muxalefetê şarê Kurdî est o. Tekoşîna şarê Kurdî ya heq û edaletî, na hemsengîya barrekerdişê menfîetan yê îqtîdar û muxalefetî xerepna. Seba heq û edaleto ke şarê Kurdî waştê, demokrasîyêko raştîn, hewce bi. Demokrasîyêko raştîn, muxalefet zî tede, ro hesabê tu hêzêke nîyameyê. Didi alternatîfê rayverîya dewleta Tirke est bî. Ya demokrasîyo raştîn ya zî dîktatorîyêka faşîst e. AKP-Erdogan-CHP û bi pêroyî dewleta xorîye, rayira 2’ine weçîna.
Meseleya ‘çi ra CHP persgirêka kurde rê çimê xo girotîy?’ Çi ra Kilîçdaroglûyî vat ”Na rewşe xîlafê destûra binkeyîne ya, la reyna zî ma do wedartişê heqê destcinêdayişê parlamenterîye ra vacê ‘Ya’ û kam naye bero Mehkemaya Destûra Binkeyîne, do xo verê berî de bivîno” giredayeyê ney tercîhî yê.
Îtîya de gureyê CHP û heme partîyanê muxalefetî zê kaneşopîya destpêka komare ra heta nika, bin kontrolî de girotişê muxalefetî yo. Persgirayê aborî, rewşa zerreyî û teberî yê tirkîya, tekoşîna şarê Kurdî ke gere biamebê çinêkerdiş la zafêrî xurte bî û di Rochelato Mîyanên de bî hêzêka dîyarkere û ferasetê AKP-Erdoganî ke “Bize nê gayî zî ez tenê bora”, civat ard teqayişî ver. Tirkîya, bi qaso ke tarîxê komare de nêameyo vînayiş, ewro tenê ya. Hem zerre û hem zî teber de, rewşa qaosî cuwîyena. Perro bîn de çimsûrîya Erdoganî ke bi girotişê Enîs Berberoglûyî, waşt gal bido CHP zî.
CHP bi no meqsed ‘Meşê Edaletî’ da dest pê kerdiş. Perrêke de pifê civatî gere biamebê ronayiş, perro bîn de zî CHP Erdoganî ra na vate “Eleqe bi min meke. Heke ti bikerê ez nêşikena muxalefetî kontrol bikera”. Badê nê meşî zî CHP bê ke qetlîam û xerpnayişê kurdan û Kurdistanî bivîno Dersime de meşê protestokerdişê PKK ‘yî viraşt.
No tenê însîyatîfê parlamenterêke nêbi. Heke rayverîya CHP nêwaştibayê, do no meş pêk nîyame yê. Ma nay wedartişê heqê destcinêdayişî yê parlamenteran de zî dî. Yanê CHP goreyê mentalîteye, gureyê xo ca ard. No sûcê Kiliçdaroglûyî nê, ferasetê muxalefetî yê tarîxê komare ra yo.