Darbe sonrası kutuplaşmanın derinleştiği Mısır’da çıkan çatışmalarda şimdiye kadar yüzlerce kişi hayatını yitirdi. Dün gündüz saatleri diğer günlere oranla sakin olan başkent Kahire’de gece için ise kaygılı bir bekleyiş hakimdi. Zira İçişleri Bakanlığı’ının “meydanları terk edin, evinize dönün yoksa müdahale ile dağıtılacaksınız” uyarılarına uymayan Müslüman Kardeşler üyesi eski Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’nin taraftarları başkent Kahire’de ordu ile geçiş hükümetine adeta meydan okurcasına üç noktada birden yürüyüş düzenleyerek sokaktan çekilmeyeceklerini pratikte de gösterdi. Binlerce Mursi taraftarı, İstihbarat Merkezi, İçişleri Bakanlığı ve havaalanı yolunda yaptıkları gösteride 3 Temmuz’da darbeyle devrilen Mursi’nin göreve iadesini istedi. Mursi, iktidarının birinci yıldönümündeki dev protesto gösterilerinin ardından darbeyle devrilmişti. 3 Temmuz’dan Adeviye Meydanı çevresinde kamp kuran Müslüman Kardeşler yanlıları, Mursi göreve dönünceye kadar eylemlerini sürdüreceğini söylüyor. Dün ilk gösteri İstihbarat Merkezi önünde düzenlendi.


İç başka dış başka söylüyor

Müslüman Kardeşler Sözcüsü Cihad el Haddad, devlet güçlerinin müdahalede bulunmadığını ve çatışma çıkmadığını söyledi. El Haddad’a göre, 10-15 dakika süreyle binayı kuşatan protestocular, darbeyi kınayan sloganlar attı. Ancak bazı haberlerde göstericilerin binaya ulaşamadan geri çevrildikleri belirtildi. İçişleri Bakanı sert açıklamalardan yaparken Dışişleri Bakanı’ından sağduyu çağrısı geldi. Mısır Dışişleri Bakanı Nebil Fehmi, tüm taraflara şiddetten uzak durmaları çağrısı yaptı. Fehmi, ilerleme sağlanabilmesi için “kışkırtma ve şiddetin son bulması” gerektiğini söyledi. 


Karşılıklı iddialar sürüyor
Devlet güçlerinin en az 72 kişinin hayatını kaybettiği Cumartesi günü çıkan olaylarda çok sert davrandığı iddialarını yanıtlayan Fehmi, “Her iki taraftan birbirine ateş açanlar olduğunda tabii ki kayıplar olur” diyerek durumu normalleştirmesi ise dikkat çekti. Müslüman Kardeşler devlet güçleri aşırı güç kullanmakla ve gerçek mermiyle hedef gözeterek ateş açmakla suçlanıyor. İçişleri Bakanlığı ise protestocuların ateşli silah kullandığını savunuyor. Hem içerde hem de dışarda geçici hükümete olaya ilişkin soruşturma açılması çağrısı yapılıyor.  

Çatışmalar başka kentlere yayıldı

Bu arada, ülkenin başka bölgelerinden de çatışma haberleri geliyor. Kahire’nin kuzeyindeki Kefr el-Zeyat ve Port Said kentlerinde Mursi taraftarları ile karşıtları arasındaki çatışmalarda en az 3 kişinin öldüğü, 27 kişinin de yaralandığı açıklandı. Resmi haber ajansı MENA, hafta sonu boyunca Sina Yarımadası’nda 10 İslamcı militanın ordu tarafından öldürüldüğünü kaydetti. Ayrıca Mısır polisinin, Vasat Partisi Genel Başkanı Ebu’l Ala Madi ve yardımcısı İsam Sultan’ı gözaltına aldığı bildirildi. İki siyasetçinin 30 Haziran gösterilerinde Kahire ve Giza’da meydana gelen olaylarda halkı şiddete teşvik ettikleri suçlamasıyla karşı karşıya olduğu öğrenildi.

Biblavi’ye OHAL yetkileri

Bu arada geçici Cumhurbaşkanı Adli Mansur’un olağanüstü hal kanunu yetkilerinin bir kısmını geçici Başbakan Hazım el Biblavi’ye devrettiği bildirildi. Cumhurbaşkanlığı’ndan dün yapılan yazılı açıklamada, Mansur’un, Olağanüstü Hal Kanunu’nun 4, 15 ve 16’ıncı maddelerinin kendisine verdiği yetkileri Biblavi’ye devrettiği belirtildi. Olağanüstü Hal Kanunu’nun 4. maddesi, Cumhurbaşkanı‘na” Emniyet güçleri ve orduya talimat verme, Silahlı Kuvvetler’e bağlı askerler hakkında kanunsuzluk durumunda tutanak tutma, tüm memurların çalışma dairesinde ya da görevinde Silahlı Kuvvetler ile işbirliği içinde hareket etme zorunluluğu ile tutulan tutanaklarla aksi kanıtlanana kadar ihlallerin ispat edilmesi için çalışabilmesi” yetkisi veriyor. Kanunun 15. maddesine göre Cumhurbaşkanı, “Kasten adam öldürme ya da öldürmeye yardım ve yataklık etme dışında Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin bir kişi hakkında aldığı mahkumiyet kararını davayı düşürmeden iptal etme, cezayı hafifletme ya da uygulamayı durdurma” yetkisine sahip oluyor. 16. madde Cumhurbaşkanı’na  “şikayetlere bakma, uygulamaların sıhhatini soruşturma ve devletin güvenliğine karşı işlenen suçlarda fikir beyan etme” yetkisini, “Temyiz Mahkemesi Müsteşarlığı ya da Başsavcı yardımcılarına” devretme hakkı veriyor. Alınan karar ise onanmadan önce Cumhurbaşkanına sunuluyor.

AB’den ikinci ziyaret

Oldukça gergin ve kanlı çatışmalara sahne olan Mısır’ın dün ise önemli bir konuğu vardı. Avrupa Birliği’nin Dış Politika Temsilcisi Catherine Ashton iki günlüğüne Kahire’ye giderek Mursi’nin üyesi olduğu Müslüman Kardeşler’in liderleri, Genelkurmay Başkanı Abdulfettah El Sisi ve geçici Cumhurbaşkanı Adli Mansur ve Mısır Dışişleri Bakanı Nebil Fehmi ile görüştü. Darbenin ardından Mısır’a gerçekleştirdiği ikinci ziyaretinde Ashton, Müslüman Kardeşler dahil tüm siyasi grupları kapsayacak bir geçiş süreci telkininde bulundu. Ashton, darbenin ardından ilk Kahire ziyaretini, 17 Temmuz’da gerçekleştirmişti.
Öte yandan Filistin lideri Mahmud Abbas da darbenin ardından ilk kez ziyaret ettiği Mısır’da, Cumhurbaşkanı Mansur ile görüştü.

KAHİRE