Rusya, Türkiye ve İran’ın dışişleri bakanları ile önceki gün İsverçe’nin Cenevre kentinde yaptığı toplantının ardından açıklamaya yapan de Birleşmiş Milletler Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura, Suriye için ‘Anayasa Komitesi’nin kurulmasına az kaldığını savundu.

Mistura’nın gözetiminde yapılan toplantıya Türk Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov katıldı.

Suriye’de çözümün önemli aktörlerinden Kürtleri görmezden geldiği için 2013’ten bu yana yaptığı görüşmelerde başarı sağlayamayan, eleştiri oklarının muhatabı olan ve bundan dolayı da bir süre öne istifa eden Mistura, Suriye için yeni ‘Anayasa Komitesi’ni oluşturmak amacıyla Astana toplantılarının garantör ülkeleri İran, Rusya ve Türkiye Dışişleri Bakanları ile bir araya geldikten sonra basına açıklamalarda bulundu.

Toplantının kendisi içim önemli olduğunu söyleyen de Mistura, İran, Türkiye ve Rusya heyetlerinin Anayasa Komitesi için kendisine ortak bir veri sunduğunu ifade etti.

Mistura, uzun bir süredir beridir üzerinde çalışıldıktan sonra bugün açıklanması beklenen Anayasa Komitesi konusunda, ”İnanılır, güvenilir, dengeli ve kapsayıcı bir Anayasa Komitesi için gidilecek ekstra bir mil daha kaldığına inanıyorum” demekle yetindi.

Mistura’nın başarısız pratiğine denk açıklama

Toplantıdan çıkan sonuçları bir brifingle BM Genel Sekreterliğine sunacağını dile getiren de Mistura, sürecin BM Cenevre Bürosu altında yürütülmesi gerektiğini bir kez yine hatırlattı.

”Gidilecek ek bir mil daha var” diyen de Mistura’ın bu açıklaması 2013 yılı itibariyle yürüttüğü her başarısız Cenevre görüşmesi sonrasında yaptığı açıklamaları hatırlattı.

Türkiye, Rusya ve İran dışişleri bakanları ile yapılan toplantı muhtemelen Mistura’nın son toplantısı olarak kayda geçecek. Mistura’nın görevini 2019 yılından itibaren Norveçli diplomat Geir Pedersen devralacak.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da tarafların Anayasa Komitesi’nin ilk toplantısının gelecek yılın başında yapılması için çaba göstermek konusunda tarafların uzlaştığını söyledi. Türk ve İran Dışişleri Bakanları da toplantıda ilerleme ve uzlaşı sağlandığı konusunda açıklamalar yapsalar da diplomatik kaynaklar toplantıda bir uzlaşmanın çıkmadığı yönünde görüş bildiriyor.

Şarkul Avsat: Sonuç yok

Londra’da çıkan Suudi Arabistan gazetesi Şarkul Avsat şunları yazdı: ”Cenevre’de dün bir araya gelen Astana - Soçi sürecinin garantör ülkelerinin dışişleri bakanları tarafından düzenlenen toplantıdan sonuç çıkmadı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Birleşmiş Milletler (BM) Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura’nın Suriye Anayasa Komitesi çalışmasının kriterlerine ve bağımsızların isimlerinin yer aldığı listeye olan bağlılığı karşısında şaşkınlığını dile getirdi. Üç garantör ülke tarafından gerçekleştirilen toplantı herhangi bir ilerlme olmaksızın sona erdi. Bu durum, dosyanın yarından sonraya erteleneceği anlamına geliyor. Nitekim Norveçli diplomat Geir O. Pedersen’in selefinin yerini almasının öncesinde, De Mistura’nın son brifingini vermesinin ardından New York’ta yoğun istişareler yapılacak. Şarkul Avsat’a konuşan bir muhalif lider, ilerleme elde edilmesi konusunda yaşanan başarısızlığın ardından nihai bildirinin taslağında değişikliğe gidildiğini belirtti. Bu bağlamda ”Anayasa Komitesi’nin bütün taraflarla koordineli bir şekilde oluşturulması kararının ilan edilmesi” ifadesinin metinden kaldırıldığını söyledi. Şarkul Avsat’a konuşan bir Batılı diplomat ise Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve mevkidaşları Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif’in toplantılarının başarısız olmasının sebebinin üç başlıktaki anlaşmazlıktan kaynaklandığını söyledi. Söz konusu anlaşmazlıklardan ilkinin BM’nin anayasal süreçteki rolü olduğuna dikkat çeken kaynak, ikinci anlaşmazlığın Anayasa Komitesi’nin çalışma kriterleri ile ilgili olduğunu, üçüncü anlaşmazlığın ise bağımsızları ve sivil toplum temsilcilerini içeren listenin yapısına ilişkin uzlaşı sağlanamama sonucu meydana geldiğini aktardı.”

Türkiye ile çözüm mümkün değil

Yeni bir anayasa yazılımı ve Türkiye gibi işgalci bir ülke ile çözüm arayışına başarılı olacağı konusunda ciddi kuşkular var. Türk rejimi, Suriye’de işgalci ve Kürtlere karşı inkarcı konumda olmakla birlikte, krizin temel sorumluları arasında yer alıyor.

Şam yönetimi de BM çatısı altında bir Anayasa Komitesi kurulmasına sıcak bakmıyor. Şam yönetimi, yeni bir anayasa yazılması yerine, bazı düzenlemelerle sınırlı kalmasını dayatıyor.

Pazartesi günü Suriye Dışişleri Bakanı Velid El Mualim, bazı Batılı ülkelerin müdahalesi ve Türk devletinin Anayasa Komisyonu kurulması önünde çıkardığı engellere tepki göstermişti.

Diplomatik kaynaklar, toplam 150 kişiden oluşması öngörülen komitenin sivil toplum örgütünü temsilen 50 kişi konusunda büyük pazarlıkların olduğunu belirtiyor.

Tüm bu durumlardan bağımsız olarak kurulması düşünülen ancak Kürtler başta olmak üzere DAİŞ ve diğer çetelere karşı savaşıp, dünya kamuoyunun sempatisini kazanan halkları hesaba katmayan hiç bir Anayasa Komitesi meşru değil. Bundan dolayı da her hangi bir başarı şansı yok.

 

HABER MERKEZİ