Morales istifaya zorlandı
Bolivya’da solcu Devlet Başkanı Evo Morales, ülkede seçimler ekseninde devam eden tartışmalar, protesto eylemleri, polis ve asker bürokrasisinin görevi bırakma tehditlerinin ardından istifa etti. Bolivya’nın yerli halklarından olan Morales, 13 yıldır bu görevi sürdürüyordu.
Morales, pazar günü yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında “ülkenin iyiliği için istifa edeceğini” duyurdu. Morales, protestoculara seslenerek “Yakıp yıkmayı ve kardeşlerinize saldırmayı bırakın. Karanlık güçler demokrasiyi mahvetti” dedi.
Muhalefet Moralis’i, ülkede 20 Ekim’de yapılan başkanlık seçimlerinde oy sayımı esnasında hile yapmakla suçluyordu. Morales’in istifası rakip tarafın, asker ve polis yetkilileriyle birlikte istifa çağrıları ve Morales’e fiziki saldırıya varan yönelimlerinin ardından geldi. Evo Morales istifa açıklaması sonrası yaptığı Twitter paylaşımında, hakkındaki “yasadışı tutuklama emrini” kınayan bir açıklama yaptı. Morales evinin protestocu bir grubun saldırısına uğradığını da söyledi.
İstifa ile sonuçlanan süreç
Bolivya’da 20 Ekim tarihinde yapılan seçimi takip eden Amerikan Devletleri Örgütü (ADÖ) gözlemcileri, resmi sonuçların geçerlili olmadığını ileri sürmüş ve seçimin tekrar edilmesini istemişti. Uluslararası başka seçim gözlemcileri de seçimde hilelerin olduğunu öne sürmüştü.
2006’dan beri ülkeyi yöneten Evo Morales, uluslararası gözlemcilerin bulgularını ve seçimin yenilenmesini kabul etmekle birlikte istifa çağrılarına olumsuz yanıt vermişti.
Bolivya sokaklarında haftalardır Morales karşıtları da protesto gösterileri yapılıyordu. Başkent La Paz’da 10 Kasım’da yapılan Evo Morales karşıtı gösterilerde polisler de göstericilerin saflarında yer aldı. Morales bu durumu bir darbe olarak nitelemişti.
Bolivya’da bir adayın devlet başkanlığı seçimlerinde ilk turda seçilmesi için yüzde 50’nin üzerinde oy almasına gerek yok. Eğer birinci olan aday yüzde 40’tan fazla oy almış ve rakibine de yüzde 10’dan fazla fark atmışsa devlet başkanı seçiliyor.
Resmi sonuçlara göre seçime Sosyalizm Hareketi - Halkların Egemenliğinin Siyasi Enstrümanı adayı olarak giren Morales yüzde 47,08, rakibi liberal Medeni Topluluk’un adayı olarak giren Carlos Mesa yüzde 36,51 oy almıştı. Morales karşıtları ise bu sonucu kabul etmemişti.
Öte yandan Nikaragua hükümeti, Bolivya’da bir darbe yaşandığını belirtirken, Meksika, istifa kararı sonrası Morales’e siyasi sığınma teklif etti.
Latin Amerika ülkelerinden tepki
Öte yandan Latin Amerika ülkeleri Küba, Venezuela ve Nikaragua, Bolivya’da Devlet Başkanı Evo Morales’in istifasına yol açan gelişmeleri “darbe” olarak niteledi ve tepki gösterdi.
Küba Cumhurbaşkanı Miguel Diaz-Canel Twitter üzerinden yaptığı açıklamada “Bolivya’da demokrasiye karşı sağın şiddetli ve alçakça darbe” gerçekleştirdiğini belirtti.
Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodriguez de “Yerli halkların taleplerinin öncüsü ve sembolü” olarak tanımladığı Evo Morales ile dayanışma mesajı verdi. Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro da Twitter üzerinde yaptığı açıklamada “Irkçılık mağduru Bolivyalı yerli halkların yaşamını korumak için harekete geçmeye” çağırdı. Nikaragua ve Meksika Dışişleri Bakanlıkları darbeyi kınarken, Arjantin’de son seçimlerde Cumhurbaşkanı seçilen ancak görevine henüz başlamayan merkez solcu Alberto Fernandez ise “darbe” diyerek tepkisini ifade etti. LA PAZ