Rusya, Suriye'de olası barış sürecinin ilk aşaması olarak savaşan taraflar arasında bir diyaloga ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Rusya Dışişleri Bakanlığı, Şam rejimi ile Suriye muhalefeti temsilcileri arasındaki müzakerelerin 26-29 Ocak tarihleri arasında Moskova'da yapılacağını açıkladı. Konuyu ilişkin açıklamayı yapan Rusya Dışişleri Bakanı Yardımcısı Mihail Bogdanov, "Delegasyonlar 26 Ocak'ta Moskova'ya gelecek. 27 Ocak'ta muhalefet temsilcileri ile temaslar olacak ve 28'inde de muhalefet ve Suriye temsilcileri görüşecek" dedi. Bogdanov, görüşmelerin ardından heyetlerin 29 Ocak'ta Moskova'dan ayrılacağını bildirdi.
Esad rejimi katılıyor
Müzakerelere kimlerin katılacağı kısmen belli olmaya başladı. Şam yönetimi Aralık sonunda yaptığı açıklamada, görüşmelere katılmaya hazır olduklarını zaten bildirmişti.
Salih Muslim de davetli
Rojava'nın en büyük siyasi partisi Demokratik Birlik Partisi PYD'nin Eşbaşkanı Salih Muslim de toplantıya davet edildi. MedNuçe'ye konuşan Salih Muslim, "Davet elimize ulaştı. Henüz Moskova'ya cevabımızı vermedik. Ama davete olumlu yaklaşıyoruz" dedi. Gözlemciler, Cenevre2'deki yanlışından dönen Rusya'nın bu kez müzakarelere Rojavalı Kürtlerin siyasi temsilcisi PYD'yi de davet etmesini olumlu görüyor. Aralık sonunda PYD Eşbaşkanı Salih Muslim ile HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş da Moskova temaslarında Mihail Bogdanov'a görüşerek, Rusya'nın tavrını değiştirerek Kürtleri muhatap alması gerektiği bizzat iletmişti. Zira iç savaş başladığından beri ne Esad rejiminden ne de Batı destekli Suriye muhalefetinden yana tavır alarak, "üçüncü yolu" tercih eden Rojavalı Kürtler; eşit vatandaşlığı ve toplumsal barışı sağlama hedefli Demokratik Özerklik modeli ve askeri alanda DAİŞ'e karşı verdikleri büyük savaşla her geçen gün dünyada daha fazla saygı ve hayranlık kazanmaya devam ediyor.
SMDK katılmayı reddediyor
Esad rejimine karşı sözde güçlü bir muhalefet üretmeye çalışan ABD ile Türkiye'nin desteğiyle kurulan Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK) ise müzakerelere katılmayı reddediyor. İstanbul merkezli ve AKP hükümeti destekli SMDK, Rusya'yı, "Esad rejimini meşrulaştırmak için müzakereleri organize etmekle suçluyor ve bunun parçası olmayacağını" belirtiyor.
Türkiye engelliyor
SMDK'nin Türkmen kökenli yeni başkanı Halid Hoca bu gerekçelerle Moskova'daki görüşmelere katılmayacaklarını açıklamıştı. Kasım ayında Moskova'ya ziyarette bulunan Koalisyon'un eski Başkanı Muaz El Hatip de daveti reddetmişti. Gözlemciler SMDK'nin müzakarelere "katılmama" kararında finans desteği dahil her türlü yardımı aldığı Türk devletinin de etkisi olduğunu belirtiyor.
Tüm partiler çağrılmalı
Demokratik Değişim Güçleri Ulusal Koordinasyonu yöneticisi Haytam Manna ise Fransız haber ajansı AFP'ye yaptığı açıklamada, görüşmelere katılma kararı vermeden önce Moskova'dan sorularına yanıt beklediklerini söyledi. Manna, "Şimdilik muhalefetin temsiliyeti dengeli değil ve tüm partileri davet etmek gerekiyor" dedi. Manna, özellikle birçok sol partinin davet edilmesi gerektiğini söyledi. Koordinasyonun sözcüsü Munzer Haddam de yürütme kurulunun bugün Şam'da toplanarak kararını açıklayacağını bildirdi.
Kerry olumlu karşıladı
ABD, Rusya'nın arabuluculuk çabasına karşı bir açıklama yapmış değil. Hatta ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, 14 Ocak Çarşamba günü Cenevre ziyareti sırasında Moskova'daki müzakerelerin olumlu olmasını diledi ve ‘’Rusya ve BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura'nın çabalarının etkili olmasını umuyoruz" dedi. Rusya'nın arabuluculuğunda yapılacak Moskova'daki görüşmelerde, BM Suriye Özel Temsilcisi'nin "dondurulmuş bölgeler" planının da ele alınacağı belirtiliyor. Plan, Halep başta olmak üzere şiddetli çatışmaların yaşandığı kimi pilot bölgelerde ateşkes ilan edilmesini öngörüyor.
Cenevre2 yalan olmuştu
Suriye'de vekalet savaşı yürüten ABD ile Rusya, geçen yıl SMDK ile Esad rejiminin temsilcilerini uzun uğraşlar sonucu İsviçre'de masaya oturtmayı başarmıştı. Ancak ABD'nin vetosu nedeniyle PYD gibi sahada etkinliği olan gerçek muhalifler müzakerelere dahil edilmediği ve taraflar uzlaşmaz tutum sergilediği için birincisi gibi Cenevre2 görüşmeleri de hiçbir somut sonuç elde edilemeden sona ermişti.
Suriye'de çok şey değişti
Geçen bir yılda Suriye'de çok şey değişti. 200 binin üzerinde insanın hayatını yitirdiği savaşta, milyonlarca sivil evini yurdunu terk etmek zorunda kaldı. DAİŞ gibi çete örgütler son aylarda iyice güçlenerek Suriye'nin ardından Irak'a da konumlandı. İstihbarat örgütlerine göre DAİŞ, Lübnan'a da saldırı hazırlığı içinde. Irak ve Suriye'de şu an çok taraflı, çok faktörlü, şiddetli, ölümcül ve yıkıcı bir savaş sürüyor.
MOSKOVA/BRÜKSEL