Irak Başbakanı Haydar El Abadi tarafından 17 Ekim’de startı verilen Musul operasyonu devam ediyor. Yavaş da olsa ilerleyişlerini sürdüren peşmerge güçleri ve Irak ordusu hafta sonu 3 köyü daha DAİŞ çetelerinden kurtardı. Irak ordu güçlerinin Musul’un güneydoğusundaki Elî Reş köyünü; Peşmerge güçleri de Başika bölgesinde iki köyü daha çetelerden temizledi. Irak ordusu ve peşmerge güçleri yaklaşık iki haftalık çatışmalar sonunda Musul’a bazı yerlerde yaklaşık 20 kilometre kadar yaklaştı.Ancak DAİŞ’in Musul ve çevresinde birçok sivili katlettiği ve on binlerce insanı canlı kalkan olarak kullandığı yönündeki haberler Irak güçlerinin ilerleyişini yavaşlatıyor.
Haşdi Şabi yeni bir cephe açtı
Musul’a yönelik harekat üç gün öncesine kadar güneydoğu, kuzeydoğu ve doğudan sürüyordu. Başika bölgesinden tamamen peşmergenin yürüttüğü harekatın doğu bölümüne hem peşmerge hem de Irak ordusu katılıyor. Ayrıca Musul’un güneydoğusunda Kayyara bölgesinde ise yalnızca Irak ordusuna ait birlikler yer alıyor.
Irak ordusu ile peşmerge güçlerinin ardından Şii milis güçleri de yeni bir cephe açtı. Iraklı Şii milis gücü Haşdi Şabi, cumartesi günü Musul’un batısındaki Tel Afer’e operasyon başlattı. Harekatın Musul’un batıdan da kuşatılması amacıyla yapıldığı açıklandı.
Amaç Musul-Rakka bağlantısını kesmek
Haşdi Şabi, 2014’ten beri DAİŞ’in elinde tuttuğu kenti geri alarak çete örgütün Suriye (Rakka) ile bağlantısının kesilmesi hedefleniyor. Haşdi Şabi sözcülerinden Ahmed El Asadi, "Operasyon Musul ve Rakka arasındaki ikmal hattını kesmeyi, Musul kuşatmasını daraltmayı ve Tel Afer'i özgürleştirmeyi hedefliyor" dedi. Ahmed El Esadi, UNESCO Dünya Mirasları Listesi'nde yer alan antik kent Hatra ve Telabta'nın geri alınmasının da hedeflendiğini söyledi.
Tel Afer’e doğru ilerleyen Haşdi Şebi güçleri hafta sonu Tel Tiba bölgesini, Hamidiye, Mıxlıd, Cayif, Şırok, Buhamed ve Ayn el Nasır köylerini DAİŞ’ten kurtardı. Haşdi Şabi gruplarının Tel Afer merkezine ne zaman ulaşacağı ise henüz kestirilemiyor.
Tel Afer niye önemli?
Tel Afer kasabası Musul’a sadece 55 km mesafede. Kasada 2014 yılında DAİŞ’in eline geçti. Nüfusunun 250 bin olduğu varsayılan Tel Afer’de Türkmenler, Kürtler ve Araplar yaşıyor. Nüfusunun yüzde 55-60’ı Şiilerden oluşan Tel Afer’in alınması, Musul’dan Suriye’ye (Rojava’ya) kaçmak isteyen DAİŞ çetelerinin önünün kesilmesi için etkili bir önlem olarak görülüyor. Zira Tel Afer alınırsa DAİŞ’in Musul ile Rakka arasındaki bağlantısı kesilecek. Takviye alamaması çete örgütün Musul’da sıkışmasına neden olacak. Ayrıca çete örgütün 2014 Ağustos’unda yaptığı gibi Kürt güçlerin kontrolündeki Şengal’e yeniden Tel Afer’den saldırmasının da önü alınmış olacak.
Haşdi Şabi kimdir?
Haşdi Şabi (Halk Seferberlik Güçleri), DAİŞ’in 2014 ortalarında Musul, Anbar ve Tikrit’i ele geçirmesi ardından, Şii dini lideri Ayetullah Sistani’nin ‘birleşin’ çağrısına uyan Iraklı farklı milis güçlerinin bir araya gelmesiyle kuruldu. Haşdi Şabi bünyesinde 67 silahlı grup bulunuyor. Milislerin sayısı 100 bini aşıyor. Haşdi Şabi'nin büyük bölümü Şii milislerden oluşuyor ancak bünyesinde Türkmen ve Sünni milisler de var. Haşdi Şabi’nin bünyesinde yer alan örgütlerden öne çıkanlar şunlar: Bedir Tugayları, Asaib Ahl El-Hak, Barış Tugayları (Mukteda El Sadr'ın grubu), Hizbullah Tugayları, Seyyid El Şuhada Tugayları, Kataib El İmam Ali, Ali Ekber Tugayları, Harakat Hizbullah El-Nucaba, Feylaq El Kerrar ve Seraya Ensal El Aqid.
Bağdat ve İran’la ilişkisi
Haşdi Şabi, Bağdat hükümeti tarafından doğrudan destekleniyor. Bağdat örgüte, para ve silah yardımı yapıyor. Ancak Şii milis gücüne en büyük desteğin İran’ın verdiği belirtiliyor.
Şii milis gücü operasyonlarda çok sert olmakla ve insan hakkı ihlallerine yol açmakla suçlanıyor. Haşdi Şabi suçlamaları reddediyor. Bağdat ise ihlalleri kabul etse de münferit olduğunu belirtiyor.
Harekat Türkiye’ye de rest
Heşdi El Şabi güçlerinin Tel Afer operasyonuna tepki verenlerin başında ise Türkiye geliyor. AKP döneminde dış politikada "mezhep temelli" bir yol izleyen Türkiye, İran destekli Şii Haşdi El Şabi milislerini Musul ve Tel Afer’de istemediğini sıklıkla dile getiriyor. Başta Türk Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Başbakan Binali Yıldırım ve Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu defalarca Heşdi El Şabi karşıtı açıklamalar yapmıştı.
Operasyonun başlamasından birkaç saat sonra ise Erdoğan, Tel Afer ve Şengal’in ‘hassas hedefleri’ olduğunu belirterek, Şii milis gücüne ‘yanıtımız farklı olur’ tehdidini savurdu. Bu nedenle operasyonun başlaması aynı zamanda "Türk-İslam" endeksli mezhepçi politikalar yürüten Erdoğan şahsında Türk devletine de bir rest olarak görülüyor.
Uzmanlar, istenmemesine rağmen ısrarla Musul operasyonda katılmak isteyen Türkiye’nin son durum karşısında bölgede mezhepsel çatışmaları körükleyebileceği endişesini dile getiriyor.
HABER MERKEZİ