Britanya merkezli haftalık bilim ve tıp dergisi Nature’da yayınlanan “Türkiye akademik özgürlüklere göz açtırmıyor” başlıklı yazıda, KCK davasından yargılanmasına başlanan Marmara Üniversitesi öğretim görevlisi Prof. Büşra Ersanlı’nın davasına geniş yer verildi.
Derginin online sayfasında Dr. Alison Abbott imzasıyla yayınlanan yazıda Ersanlı’nın geçen yıl Ekim ayında anti-terör yasasına dayanılarak tutuklandığı aktarılıyor. Yazıda, Ersanlı’nın Türkiye’deki Kürtlerin haklarını savunan ve yasal bir parti olan Barış ve Demokrasi Partisi’nin (BDP) bir üyesi olduğu ifade ediliyor. “Türkiye, ülkenin politiklarını sorgulayan akademisyen ve öğrenciler üzerindeki baskılarını artırıyor” denilen yazıda, Ersanlı’nın PKK üyesi olduğu yönüneki suçlamaları ise reddettiği aktarılıyor.
“Son birkaç yıldır hükümet TÜBİTAK ve Türkiye Bilimler Akademisi üzerinde baskı uygulamakta. Ayrıca tek tek akademisyen ve öğrencileri aralıksız saldırılarla taciz ederek tutukluyor” ifadelerine yer verilen değerlendirme yazısında, “Türkiye’de Araştırma ve Eğitim Özgürlüğü Uluslararası Çalışma Grubu” (GIT) adlı uluslararası ağın akademik hakları ihlal edilen akademisyenlere destek amacıyla bir kampanya yürütüğü hatırlatılıyor. Ersanlı’nın Kürt halkının haklarını illegal şekilde savunmak iddiasıyla yargılandığı kaydedilen yazıda, tutuklanmasının ardından Fransa’daki meslektaşlarının GIT’i kudukları belirtiliyor.
Yazıda, GIT’in önceki hafta yayınladığı raporda akademik hak ihlali olaylarının listesini çıkardığı hatırlatılarak, “terör” suçlamasıyla tutuklanan akademisyenlerin sayısının arttığına dikkat çekiliyor. Raporun Avrupa Parlementosu’na gönderildiği ifade edilen yazıda, GIT grubunun hazırladığı çalışmanın Avrupa Birliği’nin yıllık Türkiye raporuna akademisyenlerin ifade özgürlüğü başlığıyla girmesi için çağrıda bulunduğu belirtiliyor.
GIT’in ilk sokak gösterisi protestosunu İstanbul’da yargılanmasına başlanan Büşra Ersanlı’ya destek amacıyla yaptığı kaydedilen yazıda, protestoya yüzden fazla aktivistin katıldığının altı çiziliyor.
Öğrenciler de tutuklanıyor
GIT'in ayrıca Türkiye’de sayıları şu anda 770’ten fazla olan tutuklu öğrencilerin durumuna da dikkat çektiği, bu öğrencilerin çoğunun öğrenci harçları ve hükümetin politikalarını protesto etmekten dolayı tutuklandıkları belirtilen yazıda, Marmara Üniversitesi’nden Ersanlı’nın mesai arkadaşı Dr. Nesrin Uçarlar’ın görüşlerine de yer veriliyor.
Uçarlar’ın 2008 yılında Marmara Üniversitesi’nde Kürt dil hakları üzerine yaptığı doktora çalışmasının reddedildiğine dikkat çekilen yazıda, Uçarlar’ın “resmi otoriteler diğer bilim alanlarındaki (fen bilimleri) akademsiyenlerin endüstriyel çıkarlara karşı konuşmasını da önlemeye çalışıyor” şeklindeki tespitini aktarıyor.
Yazıda, Kocaeli Üniversitesi Halk Sağlığı Anabilimdalı Başkanı Prof Dr. Onur Hamzaoğlu’nun bölgenin endüstiriyel havzasında yüksek hava kirililik olduğu ve bunun kanser riski oranını artırdığını söylediği için hakkında, halk arasında panik yaratma suçlamasıyla, adli soruşturma açıldığı ve cezaevine girmekle karşı karşıya olduğu vurgulanıyor.
Uluslararası toplumun gündeminde
“Türkiye’de akademik ifade özgürlüğü artan şekilde baskı altına alınmaktadır” diyen GIT kurucularından tarihçi Vincent Duclert’nın görüşerine de yer verilen yazıda, Duclert’ın “GIT inisyatifi bu davaları uluslararası toplumun gözü önünde tutacak, bu şekilde belki Türk otoriteleri üzerinde baskı kurabilir” şeklindeki sözleri yer alıyor.
İstanbul Teknik Üniversitesi’nden GIT aktivisti Prof Dr. Ayşe Erzan’ın geçen yıl Türkiye Bilimler Akademisi’nin hükümetin kotrolüne girmesinden sonra alternatif bir akademi kurduğuna dikkat çekilen yazıda, Erzan’ın akademik baskıları dile getirdiği şu sözlerine yer veriliyor: “İnsanların kaygıları gittikçe artıyor ve yavaş yavaş içine sürüklendiğimiz anti-demokratik sınırlamalara karşı daha fazla direnmemiz gerektiği duygusu var.”
AHMET ATAŞ / LONDRA