SELMA AKKAYA / PARİS
Yeni bir yıla girmeye sayılı günler kaldı. Dünyanın birçok ülkesi, yeni yıl, Noel ışıklarıyla Aralık ayının ilk gününden itibaren buluştu. Tam da böylesi bir süreçte Berlin saldırısı yaşandı. Noel kutlamalarına gölge düşüren bu saldırı sadece Almanya değil, Fransa ve İsviçre’de de güvenlik tedbirlerini ayyuka çıkardı. Sokaklarda ağaçlar ve ışıklar, ekonomik kriz ve saldırı ihtimallerine takılı kaldı!
Berlin saldırısıyla başta Paris olmak üzere Fransa’nın bütün kentlerinde sokaklar, kent meydanları, kamu kurumları, kimi işyerlerinin ve alışveriş merkezlerinin içlerinde ve kapı önlerinde Noel ağaçları ihtişamlarıyla yükselirken yeniden güvenlik tedbirleri ayyuka çıktı. İşte 2017’ye giriyoruz, yine yeni bir yıl, yine yeni bir umutlar. Noel’e özel tüm görsel figürlerle kentler, „yeni yıla hazırız“ derken sokaklarda insanlardan çok polis dolaşır oldu.
Panayırlar bariyerlerle çevrelendi
Her yıl olduğu gibi bu yıl da Paris Kasım sonu Aralık başından itibaren Noel için süslendi. Geleneksel Noel pazarları kuruldu. Bu renkli görüntü sokakta insanı karşılarken, geçtiğimiz yıllarda olan sokak kalabalığı, alış-veriş çılgınlığı halen başlamadı. Özellikle Champs-Elysées ve La Défense Noel Pazarı geçtiğimiz yıllara göre adeta „sinek avlıyor“ denilebilir. Champs-Elysées’deki kurulan pazar, tüm kenti çevreleyen banliyölerden her yıl gördüğü ilgiyi bu yıl görmezken, Almanya’da yaşanan saldırı ve emniyetin açıklamalarına yansıyan yeni saldırı tehditleri nedeniyle pazar yerlerinin girişlerine beton bariyerlerin yapılmasıyla kamyon girişleri yasaklandı.
Ekonomik kriz de etkili
Peki sokaktaki bu durumun nedeni sadece terör saldırıları mı? Televizyon kanallarının yapmış olduğu sokak röportajlarına da yansıyan „ekonomi“ cevabı her şeyi belirleyen önemli bir noktada duruyor. Alım gücünün Noel’e yansıması bu şekildeyken, insanlar, yaklaşan 2017 seçimleri, işten atma rakamlarının adayların dilinden beş yüz binlerle ifadesini bulması, iş güvencesi sorunu, yerinde sayan maaşlar, benzin, elektrik ve her şeye gelen zamlar, eğitimden sağlığa maliyetlerin yükselmesi, cebe giren paranın sürekli düşmesi, bütün bu sarmalla birlikte gelecek kaygısı taşıyor.
Paris’te yine aynı tablo
Diğer taraftan „terör tehdidi“ ile birlikte; toplu alanlar, alışveriş merkezlerine, kalabalık ortamlara gitme korkusunun giderek kronikleşmesinin Noel sürecine yansımaları görünüyor.
Ortalama bir oyuncağın 20-30 eurolarla satıldığı bir atmosferde Noel’e hazırlanan Parisli için bu yıl Noel sürecini çok sakin geçiyor. Geçtiğimiz yıl yaşanan katliam nedeniyle sokaklar bir önceki yıllara göre adeta boş gibiydi. Restaurant kültürü olan kentin, kafe ve birçok mekanı rezervasyon alamadığı için o gece kapatmayı tercih etmişti. Yaşanan bu sessizlik bu yıl da benzer bir tablonun olacağını gösteriyor. Sokaklarda ağaçlar ve ışıklar, ekonomik kriz ve saldırı ihtimallerine takılı kaldı!
Berlin’de yas
FEHMİ KATAR / BERLİN
Hıristiyan dinine mensup insanların en önemli dini bayramının ritüellerinden olan Noel panayırına Pazartesi yapılan saldırı ile birlikte, radikal dinci örgütlerin halklar arasında ektiği nefret tohumlarına bir tanesi daha eklendi.
Özelikle Hıristiyan inancında, barışın, sevginin ve cömertliğin en yoğun dillendirilip yaşandığı Noel’e yapılan saldırı sonrasında, bütün iyi niyetli mesajlara rağmen, toplumda oluşan nefret ve korkunun önü alınamıyor. Bir taraftan radikal dini çevreler yapılan saldırıdan duydukları mutluluklarını dilendirirken diğer taraftan Alman ırkçıları bütün göçmenleri aynı potaya koyarak, bunu içlerindeki nefreti kusmak için bir fırsat olarak kullanıyor. Avrupa’da Hıristiyanların dini etkinliğine yapılan ilk saldırı olması itibarıyla, hem radikal dini çevrelerin hem de ırkçıların istediği kamplaşma için altın fırsat oluşturdu. Öyleki şimdiye kadar göçmenler ile terörizm arasında çok net fark koyan Merkel bile, „Eğer bunu mülteci biri yapmışsa işimiz çok zor olacak“ dedi.
Ne terör ne de ırkçılık
Noel’in barış ve sevgi ruhuna en uygun tutum ise Noel’e en uzak duran kesim olan antifaşistlerden geldi. Alman ırkçı partisi AFD’nin olayın meydana geldiği Breidscheidplatz meydanında yapmak istediği ırkçı eyleme karşı „Ne terörizm ne ırkçılık“ sloganı ile eylem yapan antifaşistler, toplumu kamplaştırmaya çalışan radikal dini örgütlerle ile Alman ırkçılarına karşı Noel’de ruhuna da uygun en net duruşu sergilediler.
İslamcı terörizmden en çok çeken ve buna karşı en büyük mücadeleyi veren Kürtler de olayın yaşandığı yere karanfiller bırakarak Alman toplumuyla dayanışmasını gösterdi. Şimdiye kadar diğer yerlere göre Noel’in en sessiz kutlandığı merkez olan Berlin, bundan sonra en sesli Noel’ini kutlayacak.
Çam ağaçlarını da vurdu
M. ZAHİT EKİNCİ / HAMBURG
Noel’in vazgeçilmezlerinden birisi de süslenerek evlerin bir köşesine yerleştirilen çam ağaçlarıdır. Ekonomik kriz ve Berlin’e kadar uzanan şiddet sarmalı, Almanya’daki çam ağaçları satışlarını da etkilemiş.
Soğuk havada çam ağacı satıp nafakasını kazanan insanlardan birisi de Semsurlu (Adıyaman) İmam Cömert. Yıllardır Hamburg’da çiçekçilik işiyle uğraşan Cömert, geçen seneki coşku ve atmosferin olmadığını belirtiyor ve ekliyor: „Geçen sene büyük bir canlılık vardı ve Hamburg adeta bir ışık kentine dönüşmüştü. İnsanların alım gücü düştükçe kutlamalar için harcanan para ise fuzuli masraf olarak görülüyor. Bu sene hemen hemen hiç mum satamadık. İnsanlar geçen yılın mumlarıyla idare edebiliyor. Kaliteli çam ağaçları sattığımız için bu da ister istemez fiyatlara yansıyor. Büyük firmalar kalitesiz çam ağaçlarını ucuza sattıkları için insanlar oraya yöneliyor.“ Kimisi de çam ağacı yerine yapay çamlar kullanmayı tercih ediyor.
Beton bariyerlerle tedbir
ALİ ÖZŞERİK / ZÜRİH
Almanya’nın başkenti Berlin’de Noel pazarına kamyonla düzenlenen terör saldırısı sonrası İsviçre’de güvenlik önlemleri en üst düzeye çıkarıldı.
Berlin olayından bir gün sonra Zürih İslam Merkezi’ne düzenlenen silahlı saldırıda 3 kişinin yaralanması, Berlin olayının bir devamı olarak algılanınca, İsviçrelilerin korkusu daha da arttı. Olayın terör saldırısı olmadığı anlaşılmasına rağmen, İsviçreliler tedirgin. Polis de bu tedirginliğin farkında olacak ki Basel’de kurulan Noel Pazarı betonlarla korunacak. Sivil ve üniformalı polislerin hazır bulunacağı pazarın kurulduğu meydana çıkan sokaklara beton bloklar yerleştirilerek halkın güven içinde Noel’i kutlayacağını belirtiyor.
Bern ve Zürih’te kurulan Noel pazarlarında da güvenlik en üst düzeye çıkarıldı. Bern’de polis pazara çıkan yolları kontrol altında tutarken, Zürih’te panayırın kurulduğu meydan araç trafiğine kapalı bu nedenle pazar daha sıkı kontrol ediliyor.
Noel’in vazgeçilmezleri
Noel, her yıl İsa’nın doğum gününün kutlandığı Hıristiyan bayramı. Ancak 20. yüzyılın başından bu yana dini motiflerinden arınmış, her halktan, inançtan insanların bayram havasında geçirdiği kutlamalara dönüşmüş.
Varış anlamına gelen „Advent“ zamanı, Hıristiyanlıkta İsa’nın doğumuna ve dolayısıyla 24 Aralık’a; yani Noel’e kadar günlerin geri sayıldığı kısa dönemde Noel Panayır’ları görebiliriz. 30 Kasım’a en yakın pazar günü başlayan ve Noel arifesine yani 24 Aralık’a kadar süren dört hafta sürecinde Noel’le ilgili tüm eğlenceler gerçekleşir. Avrupa’da Noel dönemi sıcak şarapların içildiği ve çocukların atlı karıncalara bindiği neşeli zamanlardır. Pazar şeklinde kurulan panayırda el emeği süs eşyalarından, tatlılara kadar satışların yanı sıra canlı müziğe de yer verilir. Hemen hemen tüm şehirlerin kendi Noel panayırı vardır.
24 Aralık akşamından 26 Aralık akşamına kadar ise aile içi kutlamalarla, İsa’nın doğum günü kutlanır. Ermeni Kilisesi gibi bazı Doğu Ortodoks Kiliseleri, Jülyen takviminde 25 Aralık’a denk gelen 6 Ocak’ı Noel olarak kutlarlar. Söz konusu dini ritüel günümüzde aile ziyaretleri, yemekleri ve hediye alıp vermeye dönüşmüştür.
Hıristiyanların çoğunlukta olduğu ülkelerde pratik olarak Noel tatili yılbaşı tatiliyle birleştirilir.