Nüfusun yarısı mutsuz

AKP-MHP hükümetinin kontrolündeki enflasyondan işsizlik rakamlarına kadar hileler yapan Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Yaşam Memnuniyeti Araştırması verilerine göre bile halkın yarısı mutsuz.

TÜİK, Yaşam Memnuniyeti Araştırması verilerine göre, halkın yüzde 48,6 mutsuz.

Açlık sınırı 17 yılda 5 kattan fazla arttı. Her ay işsizler ordusuna yenileri ekleniyor. Asgari ücret 2 bin 300 TL civarında, yoksulluk sınırı 7 bine TL’ye dayanıyor. Nüfusun yüzde 40’tan fazlası asgari ücretle çalışırken yurttaş ayda 2 bin 324 TL ile hem ev kirası ödemek, hem çocuklarını okula göndermek, hem de mutfak masraflarını karşılamak zorunda.

Ekonomik krizle birlikte işsiz ve yoksul sayısında yaşanan artış, bütçeden yapılan sosyal yardım harcamalarını rekor düzeye çıkardı. 2015’te 33.7 milyar lira olan sosyal yardım ödemeleri için 2020 yılı bütçesine tam 69.5 milyar liralık rekor ödenek kondu. 2003’ten bu yana halkın dar gelirli ve yoksul kesimine 374 milyar liralık kaynak aktarılmasına rağmen yardıma muhtaç nüfus azalmadığı gibi daha da arttı.

Cumhurbaşkanlığı 2020 Yıllık Programı’na göre, yoksulluk oranı yüzde 21.2. En zengin yüzde 20’lik grubun yıllık kullanılabilir gelirden aldığı payın en yoksul yüzde 20’lik grubun aldığı paya oranı 7.8.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından açıklanan İnsani Gelişme Endeksi’nde Türkiye, 189 ülke içerisinde 64. sırada yer alıyor. Kamunun yaptığı yardım harcamalarının GSYH’ye oranı yüzde 1.15 oldu. Toplam 16 milyon 831 bin 210 kişi, aldığı sosyal yardımlarla ayakta durabiliyor.

Dört kişilik bir ailenin sağlıklı beslenmesi için aylık yapması gereken harcama 2 bin 250 TL’yi aşıyor. Bu harcama sadece gıda için yapılması gereken minimum tutarı ifade ediyor.  Ocak 2003’te 4 kişilik bir aile, günlük minimum 14.6 TL’ye sağlıklı beslenebilirken, bugün ancak 74.99 TL’ye sağlıklı beslenebilmekte.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde en yüksek payı yüzde 23.7 ile konut ve kira harcamaları alıyor. Toplam tüketim harcamalarında en düşük payı alan harcama grupları ise yüzde 2.2 ile sağlık ve yüzde 2.3 ile eğitim hizmetleri.

Resmi verilere göre ise işsiz sayısı 4 milyon 396 bine yükseldi, ancak DİSK bu rakamın iki katına işaret ediyor.

Yurttaşların banka ve finansman şirketlerine olan tüketici kredisi ve kredi kartı borcu 2019 sonu itibarıyla 583 milyar lirayı aştı.

TÜİK çoğunluğu sağlamış!

Bu tabloya rağmen Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK), Yaşam Memnuniyeti Araştırması verilerine göre, mutsuz olduğunu belirten yurttaşların oranı yüzde 48,6 olarak açıklandı. Açıklanan verilere göre mutlu olduğunu belirten erkeklerin oranı, 2018’de yüzde 49.6 düzeyindeyken, 2019’da yüzde 47.6’ya geriledi. Kadınlarda ise bu oran değişmeyerek, yüzde 57 oldu.

Yaş gruplarına göre mutluluk düzeyi incelendiğinde; 65 ve üzeri yaş grubu, 2018’de yüzde 61.2, 2019’da ise yüzde 58.5 ile en yüksek mutluluk oranının görüldüğü yaş grubu oldu. En düşük mutluluk oranı ise 2018’de yüzde 47.8 ile 45-54 yaş grubunda, 2019’da yüzde 48.7 ile 55-64 yaş grubunda gözlendi.

Eğitim durumuna göre mutluluk düzeyi incelendiğinde; 2019’da en yüksek mutluluk oranı, yüzde 55.4 ile bir okul bitirmeyenlerde görüldü. Bunu sırasıyla; yüzde 52.7 ile yükseköğretim mezunu, yüzde 52.3 ile ilköğretim veya ortaokul mezunu, yüzde 51.8 ile ilkokul mezunu ve yüzde 50.8 ile lise ve dengi okul mezunu bireyler izledi.

HABER MERKEZİ

Günde 9 kişi intihar ediyor

CHP Genel Başkan Yardımcısı Aykut Erdoğdu, 2018 verilerine göre bile günde 9 kişinin intihar ettiğini belirterek, ölümün bu kadar normalleşmesinde, iktidarın ölümü kutsayan ya da basite indirgeyen söylemlerinin etkili olduğunu açıkladı.

İktidarın, ‘takdir-i ilahi’, ‘kader’, ‘vatan sağ olsun’ gibi ifadelerle ölümlü olayları geçiştirmeye çalıştığını kmaydeden Erdoğdu şunları söyledi:

• İktidarın politikaları uzunca bir süredir sadece ölüm üreten politikalar. İktidar yurttaşlarına ‘hayırlı bir ölüm’den başka bir şey vaat etmiyor.
• Emniyet önlemleri giderek artarken ölümler azalmak şöyle dursun katlanarak çoğalıyor. 2018 itibarıyla toplam 255 bin 974 polis, buna karşılık 144 bin 827 doktor görev yapıyor. Yani, 185 kişiye bir polis, 572 kişiye bir doktor düşüyor. Türkiye, iktidarın güvende olduğu ama halkın kendisinin güvende hissetmediği bir ülke haline geldi.
• TÜİK rakamlarına göre, 17 yılda intihar edenlerin sayısı 50 bin 378. Sadece 2018’de intihar edenlerin sayısı 3 bin 161. Yani her gün ortalama 9 kişi hayatına son vermiş. Bunun 2 bin 391’i erkek, 770’i kadın. Yani intiharların yüzde 75’inin evi geçindirme durumunda olan erkek olması, geçim sıkıntısının dayanılmazlığına işaret ediyor. Bu rakamlar, toplumsal bir cinnetin arifesinde olduğumuzun da çok açık göstergesi.
• İntihar eden, çocukları aç olduğu için, işsiz olduğu için ya da çocuğuna pantolon alamadığı için intihar ediyorsa eğer, tüm bunların sorumlusu iktidardır. Yoksulluğun, açlığın, sefaletin intihar sebebi olduğu yerde, iktidar için tehlike çanları çalmaya başlamıştır. Son dönemde artan intihar girişimleri gösteriyor ki, Türkiye toplumsal bir cinnetin arifesindedir.
• İntiharları ‘bunalım’ ile açıklayan ana akım medyanın kolaylaştırıcılığında iktidar-sermaye bloku, ekonomik faktörlere bağlı intiharlara karşı sessizliğini koruyor. Bu sessizliğin bozulması için hepimize büyük sorumluluk düşüyor. Krizin yarattığı sorunlar sadece ekonomiyle sınırlı değil, aynı zamanda krizin sosyal boyutuyla da yüzleşmemiz gerekiyor.

Kardeşi gibi intihar etti

Van’ın Erciş ilçesinde Geylani Kamer adlı bir genç, evinde yaşamına son vermiş halde bulundu. Kamer’in 6 yıl önce kardeşinin de maddi sıkıntılar nedeniyle intihar ettiği öğrenildi.

Van’ın Erciş ilçesi Kışla Mahallesi’nde yaşayan Geylani Kamer(24), evinde yaşamına son vermiş halde bulundu. Evinin odasında kendini asarak intihar eden Kamer, olay yerine gelen sağlık ekiplerinin tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamadı.

Yaklaşık 6 yıl önce aynı evde Geylani Kamer’in ağabeyi Yusuf Kamer’in de benzer bir şekilde intihar etmesi, ailenin acısını ikiye katladı. Çevreden edinen bilgilere göre iki kardeşin intihar gerekçesinin maddi sıkıntılar olduğu belirtildi.

Erciş Cumhuriyet Savcılığı olayla ilgili soruşturma başlatırken, olay yerinde yapılan incelemelerin ardından otopsi için Kamer’in cansız bedeni sağlık ekipleri tarafından Erciş Devlet Hastanesi Morgu’na kaldırıldı.

Kaymakamlık binasından atladı

Cizre’de Nezir K. adında bir yurttaş, Kaymakamlık binasının 4. katından kendisini boşluğa bıraktı.

Şırnak’ın Cizre ilçesinde Kaymakamlık binasının 4. katına çıkan Nezir K. isimli bir yurttaş, aşağıya atladı. Cizre Devlet Hastanesine kaldırılan K.’nin yaşamını yitirdiğini duyuran HDP Şırnak Milletvekili Hüseyin Kaçmaz, ”Cizre Kaymakamlık binasından atlayarak intihar eden yurttaşımız hayatını kaybetti. Siyanür alımını zorlaştırarak intiharların önüne geçeceğini düşünen bir iktidar var karşımızda. Toplumun psikolojisi bozdunuz. İşsiz,yoksul ve çaresiz bir toplum yaratınız. HALA SARAY YAPIYORSUNUZ!” dedi.

Kendisini kamyona asarak

Türkiye’de yoksulluk, geçim sıkıntısı gibi sebeplerle intiharlar yaşanmaya devam ediyor. Konya’da evli ve iki çocuk babası kamyon şoförü 37 yaşındaki Mevlüt Çankaya maddi sıkıntılar nedeniyle Konya Kamyon Garajı’da intihar etti.

CHP’li Erdal Aksünger, Konya’da bir kamyon şöförünün ‘geçim sıkıntısı‘ nedeniyle kendini kamyonuna asarak intihar ettiğini; olay yeri fotoğrafını da paylaşarak duyurdu. Aksünger’in kişisel twitter hesabından AKP’yi de eleştirerek yaptığı paylaşım şöyle: ”Konya’da bir kamyon şoförü kendini asarak intihar etmiş. Çarelerin tükendiği yer burası. İnsanlar sıkıntıdan yaşanlarına son verirken ‘şov yapmayın’ diyebilen AKP’li var. Utanın. Yazık gerçekten.”

Kadıhanlı olduğu öğrenilen evli ve iki çocuk babası kamyon şoförü 37 yaşındaki Mevlüt Çankaya’nın borçları nedeniyle bunalımda olduğu öğrenildi.

AKP’li Meclis Üyesi Selma Gökçen’den geçen hafta ‘çocuklarım aç’ diyerek valilik önünde kendini yakan, sonrasında da geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybeden yurttaş için ‘vicdansızlık’ dedirten bir yorum gelmiş; intiharları ‘ucuz siyasi manevra’ olarak nitelemişti.

1 milyon 755 bin kişi borç batağında

Bireysel kredi veya bireysel kredi kartı borcundan dolayı yasal takibe intikal etmiş kişi sayısı Aralık 2019’da yüzde 3 artış gösterdi.

Yurttaş borçla ayakta kalmaya çalışıyor. Ay sonunu getirmekte zorlanan yurttaş, aldığı kredinin taksitlerini de ödeyemez duruma geldi. Bireysel kredi veya bireysel kredi kartı borcundan dolayı yasal takibe intikal etmiş kişi sayısı Aralık 2019’da bir önceki aya göre yüzde 3 artarak 154 bin kişiye yükseldi.

Bireysel kredi veya bireysel kredi kartı borcundan dolayı batık durumda olan ve yasal takibe giren kişi sayısı da 2019’da bir önceki yıla göre yüzde 1 artarak 1 milyon 404 bine ulaştı.Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Risk Merkezi verilerine göre, Ocak-Aralık 2019 döneminde sadece bireysel kredisi, sadece kredi kartı ile hem bireysel kredisi hem de kredi kartı borcundan dolayı yasal takibe giren kişi sayısı ise 1 milyon 755 bin kişiyi aştı.

Bireysel kredi kullanan kişi sayısı (takipteki krediler hariç) son bir yılda 600 bin artarak 31.9 milyon kişi olurken, ortalama kredi bakiyesi ise 19.4 bin lira düzeyinde gerçekleşti. Aralık 2019’da 147 bin kişi ilk defa ihtiyaç kredisi, 388 bin kişi ilk defa kredi kartı kullanırken kredili mevduat hesabı kullanan kişi sayısı 466 bin oldu. 37 bin kişi ise ilk defa konut kredisi kullandı.

Bankalar ve banka dışı finansal kuruluşlar tarafından gerçek kişilere kullandırılan bireysel krediler, 2019’da bir önceki yıla göre yüzde 12.7 artarak 618 milyar liraya ulaştı. Bireysel kredilerin yüzde 43’ünü ihtiyaç kredileri, yüzde 33’ünü konut kredileri, yüzde 19’unu kredi kartları ve yüzde 4’ünü taşıt kredileri oluşturdu.

Tasfiye olunacak alacaklar 2019 itibarıyla 177 milyar liraya çıkarken bunun 168 milyar lirası bankalara, 5 milyar lirası finansal kiralama şirketlerine, 2.5 milyar lirası faktoring şirketlerine ve 2.2 milyar lirası da finansman şirketlerine ait oldu.

Tasfiye olacak alacakların toplam kredilere oranı Aralık 2019’da bir önceki yılın aynı ayına göre 1.8 puan artarak yüzde 6’ya yükseldi. Geçen yıl sonu itibarıyla tasfiye olunacak alacak oranı en yüksek olan sektör, yüzde 11 ile inşaat oldu.

İki yılda 26 bin şirket kapandı

Ünlü firmalar önce konkordato, daha sonra iflas başvuruları için sıraya girdi. Son olarak Atlas Global’in eklendiği iflas listesinde İnci Deri gibi asırlık şirketler de yer aldı.

Ekonomik kriz, Türkiye’de son iki yılda binlerce firmanın kepenk kapatmasına neden oldu. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) verilerine göre, 2018’de 12 bin 564, 2019’da 13 bin 197 olmak üzere son iki yılda 25 bin 761 şirket kapandı.

Ticaret Sicili Gazetesi verilerine göre 2018’de bin 94, 2019’da 899 olmak üzere son iki yılda konkordato başvurusu yapan şirket sayısı 1993 oldu.

Bu süreçte birçok ünlü firma da iflas başvurusunda bulundu. Listeye en son Atlas Global eklendi. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, 14 Şubat 2020’de Twitter hesabından yaptığı açıklamada, “Atlasjet Havayolları, operasyonlarını sürdüremediğinden iflas başvurusunda bulunmuş olup uçuşları durdurulmuştur” dedi.

Atlasglobal, önceki yıllarda aldığı mali hasar ve İstanbul’daki yeni havalimanının artırdığı maliyetler nedeniyle Kasım ayı sonunda tüm uçuşlarını durdurmuş; 21 Aralık’ta tekrar uçuşlara başlamıştı. Ancak Ocak ayında, sezonsal düşük talep nedeniyle Avrupa uçuşlarına Mart ayına kadar ara verdiğini açıklamıştı.

Atlasglobal 14 Mart 2001’de “Tarifesiz İç Hat ve Dış Hat Uçuşlarda Yolcu ve Kargo Taşımacılığı” gerçekleştirmek üzere kurulmuş ve ilk uçuşunu 1 Haziran 2001’de gerçekleştirmişti. Şirket, iç ve dış hat tarifeli uçuşlarına 2004’te başlamıştı.

İflas eden bazı büyük firmalar şöyle; BETA Ayakkabı, YÖRSAN

Türkiye’nin önde gelen süt ve süt ürünleri üreticisi Yörsan Gıda, TEKİN ACAR mağazaları, LUNCH BOX, İNCİ DERİ, HAKAN ÇANTA, BORA JET, ULUSOY ve FLEETCORP.