- Güneş yanığı, hormonal dengesizlikler, cilt travması ya da kimyasal maddeler, vitiligonun ortaya çıkmasına ya da yayılmasına neden olabilir.
DERSİM DAĞDEVİREN
Vitiligo hastalığı, melanositlerin bozulmasıyla meydana gelir. Melanositler, melanin isimli pigmenti üreten hücrelerdir. Bu pigment, cildin, gözlerin ve saçların rengini veriyor. Melanositler zarar gördüğünde veya yok olduğunda, ciltte beyaz 'lekeler' oluşur. Hücrelerin zarar görmesi, bağışıklık sisteminin hücrelere saldırısından kaynaklanır fakat mekanizma detaylı olarak bilinmiyor.
Hastalık, dünya genelinde yüzde 1 oranında görülür ve her etnik grupta ortaya çıkabilir. Beyaz lekeler, çoğu zaman 30 yaşından önce fark edilir. Hastaların üçte birinde ailede benzer durum mevcuttur. Güneş yanığı, hormonal dengesizlikler, cilt travması ya da kimyasal maddeler de vitiligonun ortaya çıkmasına ya da yayılmasına neden olabilir.
Hastalığın farklı türleri vardır. Ana türlerinden bir tanesi, tek taraflı olup daha erken yaşta başlıyor. Diğeri, vücudun iki tarafında görünüyor ve lekeler simetriktir. Hastalık genellikle ilk olarak yüzde, ellerde, vücut açıklıkları ve genital bölgede görülür. Saç, kirpik, kaş veya sakalda da beyazlaşma olabilir. Ağız içinde de renk kaybı meydana gelebilir. Vitiligo, koyu tenli insanlarda daha belirgindir. Hastalık bulaşıcı değildir ve hayati tehlikeye de yol açmıyor.
Vitiligo ciltteki beyaz lekelerin ve renk değişiminin derin analizi sonucunda teşhis edilir, ancak kesin tanı için gerekirse deri biyopsisi de yapılır.
Güneşten korunmak, vitiligoda çok önemlidir. Vitiligo tedavisi zorlayıcı olabilir, çünkü melanin üretiminin tamamen geri kazanılması her zaman mümkün değildir. Belli bölgelerle sınırlı vitiligoda kortizon içeren merhemler kullanılır. Böylelikle bağışıklık sistemin tepkisini baskılamak ve yeni leke oluşumunu engellemek amaçlanır. Geniş yayılım gösteren veya merhemler ile iyileşmeyen vitiligoda ışın tedavisi yapılır. Cerrahi tedaviler ise son seçenek. Vitiligo, vücudun büyük bir bölümünü sarmışsa ve tedaviye yanıt vermiyorsa cildin geri kalan kısmını beyazlatmayı amaçlayan depigmentasyon tedavisi de mümkün. Hedefe yönelik (yani hastalığın sebebine yönelik) tedaviler de gittikçe gelişiyor.
Vitiligolu insanlarda öz güven kaybı, sosyal kaygı ve depresyon gibi psikolojik sorunlar da görülebilir. Bu nedenle psikolojik destek ve danışmanlık, tedavi sürecinde önemli bir rol oynuyor.