Kuzey-Doğu Suriye’deki siyasi parti ve örgütler, BM Genel Sekreteri António Guterres’in kurulduğunu duyurduğu Suriye Anayasa Komitesi’ne ilişkin ortak açıklama yaptı. Açıklamada, “Dahil edilmediğimiz anayasa bizi bağlamaz” denildi. Kuzey-Doğu Suriye Özerk Yönetimi Dış İlişkiler Dairesi Eşbaşkanı Ebdulkerîm Umer de dahil edilmedikleri bu komitenin de Suriye krizine ilişkin daha önce kurulan tüm komiteler gibi başarısız olacağını söyledi.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, önceki gün Suriye’de iktidar ve muhalifleri kapsayacak bir anayasa komisyonunun kurulduğunu açıkladı. “Böylesi bir komitenin Suriyeliler tarafından oluşturulması ve yürütülmesi çözüm için politik bir yolun açılmasına sebep olacaktır” diyen Gueterres, Suriye Özel Temsilcileri Geir Pedersen’in komiteyi önümüzdeki günlerde toplayacağını da bildirdi. 2018’de yapılan bir toplantıda kabul edilen anayasa komitesi 150 kişiden oluşacak. 50 kişinin rejim, 50 kişinin muhalefet ve 50 kişinin de BM tarafından belirlenmesi gerekiyor. 150 kişiden oluşacak komitenin 15 kişilik de dar bir komitesi olacak. Dar komite çalışmaların hızlı bir şekilde yürütülmesinden sorumlu olacak.
Kuzey-Doğu Suriye’den rest
Gueterres’in bu duyurusundan sonra Kuzey-Doğu Suriye’deki siyasi parti ve örgütler, ortak açıklamayla tepki gösterdi. 30 siyasi parti ve örgütün ortak açıklamasında, komitenin kurulduğunun duyurulmasının Türkiye, Rusya ve İran’ın Ankara’da gerçekleştirdiği üçlü zirvede, aldığı anayasa komitesinin bir an önce çalışmalarına başlaması yönündeki kararından hemen ardından geldiğine dikkat çekildi. Komitenin kurulmasının zamanlamasının tesadüf olmadığının belirtildiği açıklamada, “Bu durum komitenin Suriyeli tarafların görüşü doğrultusunda değil; Türkiye, Rusya ve İran’ın görüş ve önerileri doğrultusunda kurulduğu anlamına gelmektedir. Bu devletler, Suriye’de kendi menfaatleri doğrultusunda bir siyasi çözüm bulmak istiyor. Suriye halklarının amaç ve talepleri doğrultusunda bir çözüm aranmıyor” denildi.
Suriye krizini derinleştirecektir
Açıklamaya şöyle devam edildi: “Suriye’de çok önemli bir taraf daha vardır. Bu taraf, Suriye’nin geleceğini ilgilendiren anayasanın demokratik olması ve tüm halkları temsil etmesi için dahil olması gereken en önemli taraftır. Bahsettiğimiz bu taraf, Özerk Yönetim ve Demokratik Suriye Meclisi’nin temsilciliğini yaptığı Kuzey-Doğu Suriye’deki siyasi güçlerdir. Ancak bu taraf, Suriye anayasanın formüle edilmesi ve yazılması çalışmalarından uzak tutulmaktadır. Böylelikle kurulan komitenin Suriye halklarının tümünü temsil etmediği kanıtlanmıştır. Sadece Astana’daki devletlerin seçtiği taraflar yer almıştır. Bu durum da BM’nin Suriye’de bir siyasi çözüm bulmasına dönük 2254 sayılı karara aykırıdır. Bu temelde, komitenin çalışma sonuçları olumsuz olacaktır ve Suriye krizini derinleştirecektir.”
Temsilcilerimiz yer almalı
Kuzey-Doğu Suriye’deki siyasi parti ve örgütler olarak Suriye’de siyasi çözümden yana olduklarının vurgulandığı açıklamada, şöyle denildi: “Suriye’de tüm tarafların katılımıyla ciddi Suriye içi diyaloglar gerçekleştirilmeden çözüm de mümkün olmayacaktır. Kuzey ve Doğu Suriye’deki temsilcilerin bu çalışmaya dahil edilmemesi, ülkeyi dış güçlerin menfaatlerinin oyuncağı haline getirecek ve Suriye halklarının talep ve kazanımları bir kez daha yok edilecek. Özerk Yönetim temsilcilerinin dahil edilmediği bu anayasa, eksik, çürümüş ve Suriye halklarının umutlarından uzak olacaktır. Suriye halklarının özgürlük ve demokrasi umutları bu anayasa ile tekrardan yok edilecektir. Bu esasla BM’ye bir kez daha, temsilcilerimizin bu komitede yer alması gerektiğini belirtiyoruz.”
Açıklamada yer alan parti ve örgütler:
- Partiya Yekitiya Demokratîk (PYD).
- Partiya Aştiya Demokratîk a Kurdistanê.
- Partiya Lîberal a Kurdistanê.
- Partiya Komunist a Kurdistanê.
- Partiya Demokratîk a Kurdistanê- Sûriyê.
- Kombûna Niştimanî ya Kurdistanê.
- Partiya Guhertin a Demokratîk a Kurdistanê.
- Partiya Nûjen a Kurdistanê.
- Partiya Kedkarên Kurdistanê.
- Partiya Kesk a Kurdistanê.
- Partiya Demokratîk a Kurd a Sûriyê.
- Partiya Çepgir a Demokratîk a Kurd li Sûriyê.
- Partiya Rêkeftin a Demokratîk a Kurd li Sûriyê.
- Partiya Çep a Kurd li Sûriyê.
- Partiya Yekitiya Demokratîk a Kurd li Sûriyê ( Yekitî).
- Tevgera Reform – Sûriyê (Îslah).
- Partiya Demokratîk a Kurd li Sûriyê (El-Partî)
- Partiya Yekitiya Suryan.
- Desteya Niştimanî ya Erebî.
- Partiya Biratî ya Kurdistanê.
- Tevgera Veguhestinê ya Demokratîk (Heyet El-Tensîq).
- Partiya Roj a Demokratîk a Kurd li Sûriyê.
- Partiya Nûjen û Demorkatîk a Sûriyê.
- Yekitiya Niştimanî ya Azad- Rojava.
- Şepêla Pêşerojê ya Kurdistanê.
- Tevgera Civaka Demokratîk (TEV-DEM).
- Kongreya Star.
- Partiya Mûhafizkarên Demokratîk.
- Partiya Asûr a Demokratîk.
- Partiya Pêşerojê ya Sûriyê.
QAMIŞLO
Umer: Krizi derinleştirir
Kuzey-Doğu Suriye Özerk Yönetimi Dış İlişkiler Dairesi Eşbaşkanı Ebdulkerîm Umer, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in kurulduğunu açıkladığı Suriye anayasa komitesine ilişkin ANHA’ya konuştu.
Özerk Yönetim’in anayasa komitesine dahil edilmesinin demokrasiden uzak bir anayasa çalışmasının yürütüleceği anlamına geleceğini vurgulayan Umer, “Kürtler ve Özerk Yönetim çatısı altında bulunan halklar, Suriye’nin yüzde 30’unu terörden temizledi. Bunun yanı sıra uluslararası ve yerel göçlerin komite konusunda bir anlaşmaya varmadığını da biliyoruz. Bu da Suriye krizinin ömrünü uzatacak” dedi.
Bağlı kalmak zorunda değiliz
Umer, komitenin sadece zaman kazanmak için kurulduğunu söyledi. Dahil edilmedikleri bir anayasa çalışmasının sonuçlarına da bağlı kalmak zorunda olmadıklarını vurgulayan Umer, bunu tüm yetkili mercilere de ilettiklerini aktardı.
Biz olmadan çözüm olmaz
Son dönemde yabancı heyetlerin bölgeye ziyaretlerinin arttığına dikkat çeken Umer, gelen her heyet ile yapılan görüşmelerde anayasa komitesinin başlıca konu olduğunu söyledi ve ekledi: “Buraya gelen ABD, Fransa, Almanya, İngiltere heyetlerinin tümüne Özerk Yönetim’in dahil olmadığı bir anayasanın başarısız olacağını ve Özerk Yönetim olmadan Suriye krizinin çözümünün mümkün olmadığını aktardık.”
Türkiye’nin vetosu nedeniyle
Özerk Yönetim’in Türkiye’nin vetosu nedeniyle anayasa komitesine dahil edilmediğini belirten Umer, “Suriye krizi, bu yöntemle çözülemez. Suriye halklarının tümünün görüşünün alınmadığı bir anayasa ne yaparsanız yapın, eksik kalacaktır” şeklinde konuştu.
Umer, son olarak Özerk Yönetim olarak Suriye içi diyalog ve barışçıl çözüm yollarına her daim bağlı kalacaklarını vurguladı.
QAMIŞLO