Heykeltraş Hidayet Taşan, sanatsal üretimin yanı  antropoloji çalışmalarıyla da adından söz ettiriyor.

Almanya’nın Bonn kenti yakınlarındaki Troisdorf Kasabası’nda yaşayan Hidayet Taşan, insanlık tarihinin günümüze uzanan hikayesini anlatan çalışmalara imza atıyor. Avrupa’da ilk modern insan olarak kabul edilen ‘Oberkassel İnsanı’ üzerine çalışmalar yürüten Taşan, bu çalışmaları sanat alanına yansıtmak istiyor. Konya Cihanbeyli Kürtlerinden olan Hidayet Taşan’ın en büyük hayali ise çalışmalarını Kürdistan’da sergileyebilmek…
‘Oberkassel insanı’nın İsa’dan önce 12 bin yıl ila 40 bin yıl öncesine ait olan Avrupa’nın en eski Homo Sapiens türü olduğunu söyleyen Hidayet Taşan, bunun için 2009 yılından bu yana araştırmalar yaptığını ifade ediyor.
Çok sayıda çalışmayı iç içe gerçekleştiren Taşan, geçtiğimiz günlerde Bonn/Rheinbach kentinde de arkeoloji ve heykel çalışmalarının içe içe olduğu bir sergi açtı.

Kültürler Tarihi Anıtı

Taşan’ın çalışmaları arasında ‘Kültürler Tarihi Anıtı’ adını verdiği bir çalışması da bulunuyor. Çalışma, ilk insandan önemli kişilikleri ve kültürel olayları kapsıyor. Taşan çalışmalarına bilimsel bir boyut ekleyerek 34 milyon yıl öncesine gitmek ve evrimin halkalarını yakalamak istediğini söylüyor.
Bundan dolayı da 34 milyon yıl öncesine kadar giderek insan ve maymunların atası olarak kabul edilen primatları canlandıracak bir çalışmayı, Avrupa’nın değişik ülkelerinde sergilemek istiyor. Bu konuda, Frankfurt Serkenberg Müzesi başta olmak üzere kendisine destek veren bir çok biliminsanının olduğunu belirtiyor.
Oberkassel türünü, diğer türlerden ayrıcalıklı kılan özellikler olduğunu dile getiren Taşan, Homo Sapiens’in atalarının Ortadoğu’dan Avrupa’ya geldiğini sözlerine ekliyor. Taşan kendisini, bu çalışmaya iten faktörleri de şu şekilde dile getiriyor: “Almanya’nın Bonn kentinde yakınlarında bulunan Oberkassel’de 1914 yılında taşocağı işçileri tesadüfen iki mezar buluyor. Biri kadın, biri de erkeğe ait olan mezarlarda yapılan incelemede erkek 55 yaşında ölmüş. Boyu 1.58 ila 1.65 civarında olduğunu biliminsanları belirtmişti. Kadının ise 1.47 boyunda 22 ila 25 yaşlarında olduğu tahmin ediliyor. Mezarın altında da köpek çenesi bulunmuştu. Bu köpeğin, evcil en eski köpeklerden biri olduğu kabul ediliyor.”
Oberkassel insanı ile ilgi çalışmada O’nu canlı gibi gösterebilmek için yoğun bir çaba içinde olduğunu belirten Taşan, “Bal mumundan yapmak istiyorum. Saçını dikmek, ten rengini vücuda işlemek istiyorum” diyor. Taşan, bu projeye 2009’ da başladığını da sözlerine ekliyor.   
Taşan, şu ana kadar daha çok teorik bilgiler toplamış. Oberkassel insanının nasıl beslendiği, nasıl yaşadığı ve hangi koşulların onu ölüme sürüklendiğini araştırdığını ifade etti.

Müzeyle birlikte çalışmak istiyorum
Dünyada böylesi çalışmayı yapan biliminsanlarının sayısının 20’yi geçmediğini de ifade eden Taşan’a göre, Bonn Devlet Müzesi’nin de bu çalışmayı kendisinden esinlenerek, kendi çalışmaları olarak 2014 yılında gerçekleştirmek istediklerini savundu.
Bu konuda avukatı aracılığıyla müzeye başvurarak bu çalışmanın aslının kendisine ait olduğunu ifade eden Taşan, “Müze kabul ederse bana ait olan projeyi onlar ile birlikte gerçekleştirmek istiyorum. Çünkü sonuçta yüzyılın projesi olacak” dedi.
Taşan’ın projelerinden bir tanesi de, ağaçtan yapacağı toplam 80 parçayı 10 metre yüksekliğindeki bir meşe ağacı gövdesine yerleştireceği anıt.
Taşan, anıtın şu anda iki parçası tamamlandığını belirterek şunları ifade etti: “Parçalardan ilki kuş tüyü. İnsanın varoluşundan beri doğadan etkilendiğini göstermesini sembolize ediyor. İnsanların uçak teknolojisine geçişte tüyden faydalanılmasını anlatacak. İkinci figür Homohabilis ise 2 milyon yıl önce yaşamış, ilk araç ve gereci bulan insan atası olarak anıtta yer alacak. Şu anda anıtın en üstünde yer alacak olan gökdeleni yapıyorum. Bu figür insanlığın günümüzde geliştiği ve büyük teknolojik imkanlara sahip olduğunu sembolize edecek.”

Anıt barış mesajı verecek

Çocukluğundan beri sanat, eski uygarlıkların bilimsel çalışmaları ve tarih konularına ilgi duyduğunu belirten Taşan, “Anıttaki hikaye yaklaşık 34 milyon yıl öncesinden başlayacak. En altta evrimin birinci ve ikinci bölümünden oluşacak. Sonraki katlarda kültürlerin oluşumu, şehirleşme ve devletleşme gibi gelişmelerle günümüze kadar gelecek. Tüm bunların sembolik figürleri yer alacak. Modern mimarlığı sembolize eden gökdelen en üstte yer alacak. İçinde Türkiye’nin bulunduğu coğrafyadaki medeniyetler veya kişileri ele alan 6-7 tane kadar sembolü de var. Bunların içinde Heredot, Göbekli Tepe, Çatalhöyük, Mevlana’yı sayabiliriz. Benim bu anıttaki amacım bir dünya barışı yönünde bir mesaj verebilmektir. Günümüzde insanlığın işine yarayacak gelişmelerden çok, savaş teknolojisine yönelme var. İnsanlar birbirlerini yok ediyorlar. Ama insanlığın tarihine baktığımızda, bugünlere geliş kolay olmadı. Yapacağım anıt bugünlere gelişin ne büyük gayretler sonucu olduğunu anlatacak” dedi.  
Bütün çalışmalarını Kürdistan ve Türkiye’de de sergilemek istediğini belirten Taşan, “Yaptığım tüm çalışmaların masraflarını kendim karşılıyorum. İnsanlığa büyük hizmet vereceğini düşündüğüm projenin tek başına altından kalkmam mümkün değil. Projenin 200 bin Euroluk bir maliyeti var. Bittikten sonra kullanımı için Bonn Eyalet Müzesi’nin teklifi var. Görüşmeler sürüyor. Eğer olmazsa ben Almanya’nın değişik kentlerinde ve Almanya dışında çok sayıda sergi açmayı planlıyorum.”



ERDAL ALIÇPINAR/BONN