- Avrupa, daha da sıcak bir yaza hazırlanırken, ekonomik eşitsizliğin onlarca kişinin hayatını tehlikeye atacağı belirtiliyor. Ancak eşitsizliği en düşük seviyeye indirmek yılda 110 bin can kurtarabilir.
Avrupa'da ekonomik eşitsizlik her yıl 100 binden fazla sıcak ve soğuk havadan kaynaklı ölüme yol açıyor. Barselona Küresel Sağlık Enstitüsü (ISGlobal) tarafından yapılan bir araştırmaya göre, Avrupa'daki gelir eşitsizliğini (Gini endeksi) kıtanın en eşit bölgelerindeki seviyeye indirmek, sıcaklıkla ilişkili ölüm oranlarını yaklaşık yüzde 30 azaltarak yılda 109 bin 866 kişinin hayatını kurtarabilir.
Araştırma, aynı zamanda yoksulluk ve maddi yoksunluğun da sıcaklık kaynaklı ölümler üzerinde güçlü etkisi olduğunu ortaya koydu. Eşitsizliği ve yoksulluğu Orta İsviçre seviyelerine çekmek, toplam sıcak ve soğuk kaynaklı ölümleri yılda yaklaşık 59 bin azaltırken; yoksulluğu Güneydoğu Romanya seviyesine çıkarmak, sıcaklıkla ilişkili ölümlerde 101 bin artışa yol açabilir.
Bulgular, AB'nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi'nin geçen ayı küresel olarak kaydedilen en sıcak üçüncü Nisan ayı olarak açıklamasının hemen ardından yayımlandı. Bazı ülkelerde ise Nisan, kayıtlara geçen en sıcak ay oldu. Güçlü bir El Niño etkisinin beklenmesiyle 2026 yazında Avrupa'da yeni sıcaklık rekorları endişesi artıyor.
Araştırmacılar, 2000-2019 yılları arasında Avrupa'daki 654 bölgenin verilerini inceleyerek, sosyoekonomik faktörlerin sıcak ve soğuktan kaynaklı ölümlere etkisini ilk kez bu ölçekte hesapladı. Çalışmaya göre, daha zengin bölgelerde soğuktan ölümler daha az görülürken, sıcak havalarda ölümlerin arttığı tespit edildi. Bunun başlıca nedeni olarak kentsel ısı adası etkisi gösterildi.
Çalışmanın yazarlarından biyomedikal bilimci Blanca Paniello-Castillo, The Guardiam’a bulguları şöyle değerlendirdi: “Bu, bir taşla iki kuş vurmak gibi bir şey. Eşitlik perspektifini hem Avrupa hem de ulusal ve yerel politikalara daha fazla dahil edersek, iklimle mücadele ve sağlık hedeflerine aynı anda ulaşabiliriz.” Uzmanlar, çalışmanın yönteminin sağlam olduğunu ancak bazı sınırlarının bulunduğunu belirtiyor. Araştırmaya katılmayan epidemiyologlar, yakıt yoksulluğunun son yıllarda özellikle 2022'den itibaren keskin şekilde arttığını ve sunulan tahminlerin ihtiyatlı olabileceğini vurguluyor. Soğuk hava şu anda Avrupa'da sıcak havadan daha fazla can kaybına yol açsa da, bilim insanları iklim değişikliğiyle bu dengenin tersine döneceğini öngörüyor. FRANKFURT
