Türk devletinin yeni saldırı ve işgal tehditleriyle birlikte devam ettirdiği koşullarda Kurban Bayramı’nı karşılayan Kürdistan halkı, saldırılardan nasibini alan şehit mezarlarını ziyaret etti.
Bayram dolayısıyla mezarlıklara akın eden halk, Türk devletinden savaşa son verip barış demokratik çözüm için adım atmasını istedi.
Amed’in Yenişehir ilçesinde bulunan Yeniköy Mezarlığı’na yapılan ziyaret, yoğun polis ablukası altında gerçekleşti. Mezarlık ziyaretine HDP Amed milletvekilleri Remziye Tosun, Semra Güzel, Musa Farisoğulları, HDP il ve ilçe yöneticileri, Medeniyetler Beşiğinde Yakınlarını Kaybedenlerle Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (MEBYA-DER), yakınlarını kaybeden aileler ve çok sayıda kişi katıldı.
Kalıcı barışa kadar
Ziyarette okunan dua ardından konuşan HDP İl Eşbaşkanı Zeyyad Ceylan, tankların ve topların gölgesinde bir bayramı kutladıklarını belirterek, onurlu bir yaşam ve barış için canını feda edenlerin önünde saygıyla eğildiğini söyledi. Savaşın bütün halklar için yıkım ve ölüm getirdiğini kaydeden Ceylan,“Biz dün de savaşa hayır diyorduk, şimdi de diyoruz, yarın da diyeceğiz” dedi. Ceylan, bu topraklara kalıcı barışı ve onurlu bir yaşamı getirene kadar mücadele edeceklerini vurguladı. Ceylan, “Özgürlük, barış ve onurlu yaşam mücadelemiz her zaman devam edecek. Evlatlarımızı saygıyla anıyor ve halkımızın bayramını kutluyoruz” diye konuştu.
Ardından konuşan HDP Milletvekili Musa Farisoğulları ise 50 yıldır kirli bir savaşın sürdüğüne dikkat çekerek, şunları söyledi: “Bugün bütün Kürdistan’da işgal girişimleri var. Yok etme ve irade kırmaya yönelik adımlar atılıyor. Biz yine çağrımızı yineliyoruz. 50 yıldan fazla bu savaştan bir sonuç alınamadı. Bundan sonra da çıkmayacaktır. Bir tek çare var. Demokratik bir şekilde savaşa karşı barışın sesini birlikte yükselmeliyiz.”
Zülküf Gezen’in mezarı
Yeniköy Mezarlığı gibi Şehitlik Asri Mezarlığı ve Mardin Kapı Mezarlığı ile Lice ilçesinde Çemê Elîka ve Sisê mahallelerindeki mezarlıklar, Dicle ilçesinin Pirêjman Mahallesi’ndeki mezarlıklar dolup taştı. Öcalan’a uygulanan tecridin kaldırılması için Demokratik Toplum Kongresi (DTK) Eşbaşkanı Leyla Güven öncülüğünde başlatılan açlık grevi eylemi devam ederken 17 Mart’ta Tekirdağ 2 No’lu F Tipi Kapalı Cezaevi’nde tecridi protesto etmek amacıyla yaşamına son veren Zülküf Gezen’in ailesi de Yeniköy Mezarlığı’ndaydı.
Oğlunun mezarının başında bayramı karşılayan anne Havva Gezen, barış ve özgürlük mesajı verdi. “Yeter artık gençlerimiz ölmesin” diyen anne Gezen, “Artık anneler ağlamasın. Annelerin gözyaşları kurudu” diye konuştu. Baba Şehmuz Gezen ise şehit ailelerinin ve bütün tutsakların bayramını kutladı. Gezen, geçtiğimiz günlerde avukatlarıyla görüşen Öcalan’ın verdiği barış mesajlarını hatırlatarak, “Devletin adım atması gerekir. Eğer devlet de adım atarsa bu sorun çözülür” dedi.
Batman’da karanfiller bırakıldı
HDP Batman milletvekilleri Ayşe Acar Başaran, Feleknas Uca, Mehmet Rüştü Tiryaki, Necdet İpekyüz yanı sıra onlarca kişinin katılımıyla mezarlar ziyaret edildi. Batman Asri Mezarlığı’ndaki mezarları ziyaret edenler dualar okudu. Mezarlık ziyareti mezarlara karanfil bırakmayla sonlandı.
HDP ve Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Kızıltepe ilçe örgütleri, Kurban Bayramı nedeniyle Malakado Mezarlığı’na ziyaret gerçekleştirdi. Mardin’in diğer ilçelerinde de HDP ve DBP ilçe örgütleri tarafından ilçede bulunan mezarlıklara ziyaretler gerçekleştirildi.
Şehitlerin mücadelesine bağlılık
Akdeniz Yakınlarını Kaybeden Ailelerle Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği öncülüğünde Kurban Bayramı nedeniyle Adana’nın Seyhan, Ceyhan ve Yüreğir ilçelerinde bulunan Küçükoba, Asri, Buruk, Akkapı, Ceyhan ve Mutlu mezarlıklarına ziyaret düzenlendi.
Kitle ilk olarak Ceyhan ve Yüreğir ilçesinde bulunan Ceyhan Asri, Asri ve Mutlu mezarlıklarını ziyaret edilerek şehitlerin kabirlerine karanfiller bırakıldı. Son olarak ise kitle Seyhan ilçesinde bulunan Küçükoba Mezarlığı’nı ziyaret etti. Adana’da 2004 yerel seçimlerinde “Demokratik Güçbirliği”nin seçim konvoyunu takip ederken geçirdiği kaza sonucu yaşamını yitiren Kanun Hükmünde Kararname’yle (KHK) kapatılan Dicle Haber Ajansı (DİHA) muhabiri Volkan Eryiğit’in mezarı başında saygı duruşunda bulundu. Saygı duruşuyla sonrası konuşan Akdeniz Yakınlarını Kaybeden Ailelerle Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği üyesi Mirza Kökli, şehitlerin mücadelesini sürdüreceklerini ifade etti. Daha sonra DAİŞ tarafından katledilen gazeteci Kadri Bağdu’nun mezarı da ziyaret edildi.
AMED
Öcalan’ın çağrısına kayıtsız kalmayın
Katledilen Kürt siyasetçi Vedat Aydın’ın mezarı başında konuşan Amed Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Selçuk Mızraklı, Öcalan’ın son çağrısına dikkat çekerek, “Yapılan büyük çağrıya kayıtsız kalmamak gerekir. Bu barış çağrısı, hakikatin ta kendisine giden yolun başlangıcıdır” dedi.
HDP Amed milletvekilleri, yöneticileri ve belediye eşbaşkanları, 5 Temmuz 1991’de JİTEM tarafından kaçırıldıktan sonra katledilen Halkın Emek Partisi (HEP) Amed İl Başkanı Vedat Aydın’ın Mardinkapı Mezarlığı‘nda bulunan kabrini ziyaret etti. HDP’lilere Aydın’ın ailesi, Medeniyetler Beşiğinde Yakınlarını Kaybedenlerle Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (MEBYA-DER) yöneticileri ve Kürt siyasetçiler de eşlik etti.
Kürtlerin kaderi olmamalı
Aydın’ın kabrinde okunan dualar ardından saygı duruşunda bulunuldu. Aydın’ın kabrinin başında konuşan HDP İl Eşbaşkanı Hülya Alökmen Uyanık, her bayram Kürtlerin ya mezar ziyaretlerinde ya da cezaevi kapılarında olduğunu belirtti. Bunun artık Kürtlerin kaderi olmaması gerektiğini ifade eden Uyanık, “Dün nasıl barış istiyoruz dediysek, kardeşlik istiyoruz dediysek bugün de barış için mücadele etmeliyiz. İnanıyoruz ki, böylelikle geleceğimiz daha aydınlık olacak. Bu yolda canını feda edenler, dünyada yaşayan diğer halklar gibi Kürt halkı da özgür olsun istediler. Kürtler onurlu yaşasın istediler. Biz onların amaçları, hayalleri için çalışmalıyız. Sabah akşam onların hayalleri için mücadele etmeliyiz” diye konuştu.
Bu savaş böyle gitmez
Aydın’ın ağabeyi Veysi Aydın, böyle kutsal günlerde herkesin kendi inanışına göre dileklerinin olduğunu belirterek, şunları söyledi: “Bizim isteğimiz de artık ölümler olmasın ve kan dökülmesin. Barış içinde bir çözüme gidilsin. Bu son derece insani bir istektir. Bugün yaşadığımız coğrafyaya baktığımızda, 30 yıldır devam eden bir savaş var. Kuzey Suriye ve Güney’de de savaş var. İşgal var. Öyle görünüyor ki bu işgalciler kan dökmek istiyorlar. Halkın iradesini yok etmek istiyorlar. Böyle kutsal bir günde bu savaşın böyle gitmeyeceğini belirtmek istiyorum. Bu şekilde ilerlemez. Kürt sorunu Ortadoğu’da çözüme kavuşmalı artık. Kürt sorunu çözülmedikçe diğer halklar da huzura ermeyecektir.”
Diyalog ve müzakere olmalı
Amed Büyükşehir Belediye Eşbaşkanı Selçuk Mızraklı ise en son 7 Ağustos’ta avukatlarıyla görüşen Öcalan’ın yaptığı çağrıya dikkat çekerek, “Bugün Rojava başta olmak üzere ciddi anlamda bir yıkım yaşanıyor. Bir yangın yeri durumu var. Bunun için her şeyden önce bir diyaloğa, müzakereye ihtiyaç var. Çözüm dilini geliştirmeye ihtiyaç var. Yapılan büyük çağrıya kayıtsız kalmamak gerekir. Bu barış çağrısı her zaman hakikatin ta kendisine giden yolun başlangıcıdır. Bunun ayrımında olarak adımlar atılması gerekiyor” dedi.
Bêkes babasının mezarında
HDP ve DBP Şırnak il, ilçe örgütleri, kent vekili Nuran İmir, Kurban Bayramı dolayısıyla Cizre’de sokağa çıkma yasakları sırasında katledilen Cizre Halk Meclisi Eşsözcüsü Mehmet Tunç, kardeşi Orhan Tunç, DBP Meclis üyesi Seve Demir, Özgür Kadın Kongresi (KJA) üyesi Fatma Uyar ve Silopi Halk Meclisi Eşbaşkanı Pakize Nayır’ın mezarlarını ziyaret etti. Ailelerin de akın ettiği mezarlıkta duygusal anlar yaşarken, en fazla dikkat çeken Orhan Tunç’un küçük oğlu Bêkes oldu. Annesi Güler Tunç ile uzun bir süre babasının mezarının başında oturdu. Duaların okunduğu Şırnak Şehri Nuh Mezarlığı’nda HDP’li İmir kısa bir konuşma yaptı.
Şırnak Valiliği tarafından kentte 15 günlük eylem etkinlik yasağına mezarlıkların toplu şekilde ziyaret edilmesinin dahil edilmesine tepki gösteren İmir, ”Halkın acılarını yaşamasına dahi izin verilmiyor. Utanç verici bir kararla mezarlık ziyareti yasaklanıyor. Bu kabul edilemez” dedi.
HDP Cizre İlçe Örgütü, HDP Cizre Gençlik Meclisi, Cizre Belediye Eşbaşkanı Berivan Kutlu, kent vekili Nuran İmir’den oluşan bir heyet önce Yafes Mahallesi’nde bulunan mezarlık ziyaretini gerçekleştirdi. Şırnak Valiliği kararına rağmen Cizreliler akın akın mezarlıkta yaşamını yitiren akrabalarına mezarlıkta ziyaret gerçekleştirdi. Duaların yapıldığı mezarlıkta yurttaşlar barış talebinde bulundu. Buradan da HDP’li heyet Cizre ilçesinde bulunan Cizre Asri Mezarlığı’na geçti. Sağlık emekçisi Aziz Yural ve açlık grevleri döneminde yaşamına son veren Mahsum Pumay’ın mezarlıkları ziyaret edildi. HDP’li heyet son olarak 16 Ocak 1989’da şehit düşen ve Newroz Bayramı ile simgeleşen Binevş Agal’ın (Bêrîvan) mezarını ziyaret etti.
İdil ilçesinde de HDP İdil İlçe Örgütü, İdil Belediye Eşbaşkanları Songül Korkmaz ve Murat Şen ile birlikte mezarlık ziyaretleri gerçekleştirildi. Ailelerle birlikte okunan dualar ardından mezarlık ziyareti sona erdi.
Kürtlere bakışınızı değiştirin
İstanbul’da şehit aileleri, Sultangazi ilçesi Gazi Mahallesi’ndeki cemevi önünde bir araya geldi. Aileler, buradan polis ablukası altında Gazi Mezarlığı’na kadar yürüdü. Aileler, kaybettikleri yakınlarının mezarı başında barış için dua etti. Aileler adına Anadolu Yakınlarını Kaybedenlerle Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (ANYAKAY-DER) Sözcüsü Faruk Kaya açıklamalarda bulundu. Kaya, yakınlarını kaybeden aileler olarak savaş değil, barış istediklerini söyledi. Herkesin gözyaşı renginin bir olduğunu belirten Kaya, “Kürtlere olan bakış açısı değişmeli ve bu topraklara barış gelmelidir” dedi.
Bu savaşı durduralım
Kaya’dan sonra söz alan HDP Sultangazi İlçe Eşbaşkanı Zübeyde İnce de başta Kürtler olmak üzere vicdan sahibi olan sol-sosyalist insanlara hiçbir zaman bayram reva görülmediğini söyledi. “Bu ülkede hep acı, gözyaşı katliam ve zulüm var” diyen İnce, konuşmasına şöyle devam etti: “Senelerdir haykırıyoruz; artık yeter, nereye kadar kan dökülecek, daha ne kadar insan ölecek? Artık savaş olmasın, insanlar ölmesin. Bütün asker annelerine sesleniyorum; neden başkaları çıkarları için çocuklarınız ölsün? Neden buna dur demiyoruz? Bizler bir araya gelmedikçe bu savaş durmaz. Onurlu bir barış olmadan hiçbir sorun çözülmez.”
Van önce şehitlere koştu
Van’da HDP ve DBP il eşbaşkanları, milletvekilleri Murat Sarısaç ve Muazzez Orhan, TUHAY-DER üyeleriyle birlikte çok sayıda yurttaş sabah saatlerinde mezarlık ziyaretlerinde bulundu. Van Büyükşehir Belediye Eşbaşkanı Bedia Özgökçe’nin de katılımıyla İpekyolu, Edremit ve Tuşba ilçelerinde bulunan mezarlıklar ziyaret edildi. Mezarlıklarda ailelerin bayramını kutlayan seçilmişler, Seyrantepe Mezarlığı’nda bulunan kimsesizler mezarlığında okunan duaların ardından mezarlığın yanı başında olan konteynırlardaki aileleri ziyaret etti.
Serê Solan’a yurttaş akını
Kurban Bayramı, Hakkari’de kılınan namazın ardından yapılan mezarlık ziyaretleriyle başladı. Sabahın erken saatleriyle birlikte Hakkarililer kabristanlara akın etti. Özellikle şehitlerin defnedildiği Serê Solan Mezarlığı yurttaşların akınına uğradı. HDP İl Eşbaşkanı Sinan Kaya, Hakkari Belediye Eşbaşkanları Hümeyra Armut ve Cihan Karaman, İl Genel Meclis Eşbaşkanı Nazmi Coşkun, HDP’li yöneticiler ve belediye meclis üyeleri ile çok sayıda yurttaş, mezarlıkları ziyaret ederek yaşamını yitirenleri için dualar okudu, ailelerle bayramlaştı.
Saygı duruşunun ardından konuşan HDP Hakkari İl Eşbaşkanı Sinan Kaya, bayramın barışa vesile olmasını dilediğini belirterek, şunları söyledi. “Bizler burada şehitlerimizi tekrardan anıyoruz. Onların istek ve arzuları vardı. Onları anmak bizler için bir onurdur ve üzerimize bir borçtur. Bir tek dileğimiz var. Hepimiz şehitlerimize layık olalım. Onların hayal ve isteklerine layık olalım ve onların da Kurban Bayramı’nı kutluyoruz. Bu bayramın cezaevlerinde bulunanların dostlarımızın özgürlüğüne vesile olmasını diliyoruz.”
Bayramı kimsesiz karşıladılar
Binlerce kişinin akın ettiği mezarlıklarda, bir de kimsesiz olan, Kur’an ve dualardan mahrum kalan yüzlerce cenaze bulunuyor. Kürt kentlerinde 24 Temmuz 2015’ten sonra ilan edilen sokağa çıkma yasakları sırasında ve kırsal kesimlerde yaşanan çatışmalar sonucunda şehit düşen yüzlerce kişinin cenazesi, kimsesizler mezarlıklarında bulunuyor.
Ziyaret edecek mezar yok
Bitlis merkeze bağlı Oleka Jor köyünde yer alan Garzan Mezarlığı’ndan DNA testi gerekçesiyle 19 Aralık 2017’de çıkarılan 267 cenazeden 265’i İstanbul Adli Tıp Kurumu’nda (ATK) bekletiliyor. Ailelerin başvurusu üzerine Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığı cenazelerin en kısa sürede teslim edileceği sözüne rağmen yaklaşık 2 yıldır herhangi gelişme yaşanmadı. Avukatların başvuruları üzerine ATK tarafından ailelerden DNA örnekleri alınmasına rağmen bu konuda da her hangi bir dönüş yapılmadı. Bunun sonucunda 265 ailenin bayram dolayısıyla ziyaret edecek mezarı dahi yok. Bunun dışında yüzlerce aile, kaybettirilen, katledilen çocuklarının cenazelerine bile ulaşamıyor.