7 Haziran seçimleri sonucu milletvekilleri yeni görevlerine resmen başladı. HDP'li kadın vekiller de seçim boyunca kadına özgün yürüttükleri çalışmalar ve söz verdikleri vaatlerini pratiğe geçirmek için harekete geçti. Geçtiğimiz çarşamba bir araya gelen 32 HDP'li vekil, önümüzdeki dönem yapacakları çalışmaları masaya yatırarak, Mecliste bir kadın grubu kurma kararı aldı. 

Uzun yıllar gazetecilik yapan ve kadın çalışmalarında yer alan, daha sonra Bağlar Belediye Başkanlığı görevini yürüten HDP Wan Milletvekili Yurdusev Özsökmenler, seçilen kadın vekillerin yürütecekleri çalışmalar hakkında gazetemizin sorularını yanıtladı.


Bu yılki seçimlerde kadın vekil sayısı yüzde 20'lik bir oranla 97'ye yükseldi. Bu sonucu nasıl değerlendiriyorsunuz? 

2015 seçimlerinde vekil sayısının 97'ye oranın yüzde 17.6'ya çıkması sevindirici bir şey, ancak yeterli değil. Çünkü gerçek bir temsilden söz edebilmek için kotanın en az yüzde 33 olması gerekir ki bu da 180 civarında bir sayıya denk geliyor. Görüldüğü gibi henüz bu sayıya ulaşabilmiş değiliz. Bu oranla dünya sıralamasının da altlarında yer almaya devam ediyoruz. Ruanda'da temsil yüzde 63'ler civarında. Kuzey Avrupa'da ise yüzde 50'lerin üzerinde. Kadın vekillerin seçildikleri yerlere bakarsak bu konuda da problem var. 37 ilde kadın vekil yok. Yani bu 37 ilde kadınlar parlamentoda temsil edilemiyor. HDP açısından da 32 vekille mecliste temsil edilmemiz ve mevcut kadın vekillerin üçte birinin partimizden olmasına karşın hedefimize ulaşmış değiliz. Tüzüğümüzde bütün kademelerde en az eşit temsil ilkesi yer almasına karşın kadın vekillerin oranı yüzde 40'ta kaldı. Bu konu yetkili organlarımızda da görüşüldü ve bu eksikliğin önümüzdeki seçimlerde giderilmesi kararı alındı. 

Ayrıca kadın vekilerin durumuna sadece cinsiyet olarak bakmak yetmez. Kadın sorunu ve toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda  duyarlı olmak, kadın kurumları/hareketleriyle ortak çalışmak da önemlidir. Bu konuda seçilen kadın vekillerin hangi noktada olduğunu meclis çalışmaları sırasında görebileceğiz.

 

Kadınlar bu sayıyla parlamento içerisinde nasıl bir değişiklik yaratabilir?

Yukarıda da belirttiğim gibi gerçek bir temsil sağlanması ve dönüştürücü bir güç olunabilmesi için kadın vekil sayısının 180 civarında olması gerekir. Ancak 97 kadın vekil de belli konularda ortaklaşmayı başabilirse önemli işler yapabilir. Biz HDP kadın grubu olarak bu konuda aktif bir çalışma yürütme kararlılığındayız. HDP'li kadın vekiller olarak ilk toplantımızı yaptık ve kadın grubu olarak özgün örgütlenme kararı aldık. Hem kadınları ilgilendiren konularda hem de bütün meclis çalışmalarında eşitlik perspektifinin gerçekleşmesi için özgün çalışmalar yapacağız ve diğer partilerden kadın vekillerle de ortak çalışma olanaklarını arayacağız. Hatta parti ayırımı gözetmeden bütün partilerden kadınların ortak kadın grubu kurması en iyisi olurdu. Bunun dışında meclis oturumlarında zaman zaman karşılaştığımız şiddet manzaralarını da hep birlikte engelleyebiliriz diye düşünüyorum. 


Bu durumda Kürt Kadın Hareketi'nin politik görünürlüğü ne oranda meclise yansır?  

Kürt kadınları 1990'lardan itibaren siyasette görünür olmaya başladılar. 2000'li yıllarda bu daha arttı. Ama eşbaşkanlık ve eşit temsil kuralının uygulanması ile de siyasette belirleyici ve öncü rolü oynamaya başladılar. Bu seçimde de gerek aday belirleme aşamasında gerekse seçim çalışmalarında ve HDP'nin başarısında en etkin bir biçimde yer aldılar. Bunun sonucu olarak da Kürt kadın hareketinden çok sayıda kadın meclise seçildi. Meclisteki genç kadın vekillerin çoğunun Kürt Kadın Hareketinden olduğunu söylemek gerekiyor. Ayrıca kadın vekillerin önemli bir kısmı kadın hareketinde aktif olarak çalışmış ve önemli bir tecrübe birikime sahipler. Bu birikimi meclis çalışmalarına taşımak son derece önemli olacaktır. Bu dönem daha önceki iki dönemin de deneylerinden yararlanarak önemli işler başarılacağına inanıyorum.


Geçmiş dönem açısından Meclis'te "kadınlık" ortak bir payda olabildi mi sizce? Yeni dönemde bunun için neler yapılmalı? 

Ne yazık ki bu konuda önemli adımların atıldığını göremiyoruz. Medeni Kanunun çıkması döneminde kadın sorunlarının çözülmesi konusunda belli adımlar atılmıştı. Ancak daha sonra özellikle AKP'nin kadınların yaşamlarına "gülmeyin, çalışmayın, şu kadar çocuk doğurun" gibi müdahale edici açıklamaları ve buna uygun yasalarda kadının statüsünü gerileten adımları atmaya başlamasından sonra, bu ortaklaşma tamamen ortadan kalktı. Hatta bazen MHP'li ve AKP'li kadın vekiller erkekler kadar eril bir tavır koydular. Yukarıda da belirttiğim gibi biz kadın cinayetlerinin engellenmesi, kadın katillerine ve kadınlara şiddet uygulayanlara yapılan ceza indirimlerinin kaldırılması, bütçeden kadınların durumunu iyileştirmek için daha fazla kaynak ayrılması, kadın istihdamının artırılması gibi konularda diğer partilerden kadınlarla ortak çalışma yapma olanaklarını arayacağız. Kadın Bakanlığı'nın kurulması, kadın erkek eşitliği komisyonunun işlevinin artırılması konularında da ortaklaşmak için çaba göstereceğiz. 


AKP, 13 yıllık iktidarı boyunca gerek söylemlerle gerekse yasalarla kadın hak ve özgürlüklerini geriye çekti. 97 kadın vekil bu konuda nasıl hareket etmeli, nasıl bir strateji izlemeli? HDP'li kadın vekiller olarak Meclis'e ilk getireceğiniz gündemler ne olacak?        

HDP'li kadın vekiller olarak kadın grubunu kurma ve kadınları ilgilendiren bütün konularda özgün çalışmalar yapma kararı aldık. Çünkü gündem her zaman yoğun ve biz kadınla özel ve özgün çalışmalar yapmazsak, genel gündemin içinde kadın sorunları konusunda gerekli adımları atamayız, attığımız adımları da görünür hale getiremeyiz. Bu nedenle özgün çalışmalarımıza bu dönem daha çok önem vereceğiz. Kadın grubumuzun kendi yönetimi ve mekanizmaları olacak, belirli periyotlarla grup toplantıları yapacağız. Bu çalışmalar genel HDP parti grubumuzun çalışmalarını da etkileyeceği gibi diğer partilerden kadın vekillerle ortaklaşma olanaklarını artırabilecektir. 

Seçim sırasında kadınlar için özel bir seçim bildirgesi hazırlayan ve kadın hareketleriyle ortak çalışan tek partiyiz. Bu nedenle kadınlar partimize büyük oranda destek verdi. Şimdi onların taleplerini ve kadın seçim bildirgemizi hayata geçirmek için bütün gücümüzle çalışacağız. 

Kendimizi sadece kadın sorunlarıyla da sınırlamıyoruz elbette. Barış, müzakere süreci, yeni anayasa, bütçe gibi konularda da kadınlar olarak yapacak çok şeyimiz var. Kadın vekiller olarak yeni bakanlar kurulunda mutlaka kadın bakanlığı olması ve hükümet programında kadın taleplerinin yer alması konusunda gerekli girişimleri hemen yapacağız. 

Ayrıca bu seçimin ayırt  edici özelliklerinden birisi halkımızın barışa oy vermesi ve bunun gerçekleştirilmesi için HDP'ye önemli bir görev vermesidir. Kadın vekiller olarak bütün çalışmalarımızda bunu öncelikli olarak ele alacağız. Seçim sırasında kesilen müzakere süreci artık aynı biçimde sürdürülemez. Açık ve şeffaf bir sürecin başlaması ve başmüzakereci olan Sayın Öcalan'ın özgürleşmesi için adımların atılması gerekiyor. Çünkü süreç artık başka bir aşamadadır ve Sayın Öcalan'ın İmralı'da dört duvar arasında kalmaya devam etmesi artık kabul edilemez. Bunun için ilk olarak acilen Sayın Öcalan'a uygulanan tecritin kaldırılması ve heyetimiz, ailesiyle ve avukatlarıyla görüştürülmesi gerekiyor. Bu öncelikli çalışmalarımız arasında yer alacaktır. 


SOZDAR DÊRSIM/HABER MERKEZİ