Son bir yıldır Fransa’da göç yasaları, ‘Terörle Mücadele Yasası’, 1954 Cenevre Anlaşması çerçevesinde koruma altında olan ilticacılar için bir dizi yasal değişiklik oldu. Bu değişiklikler gündeme geldiğinde içerikleri ve yapılması gerekenler konusunda konunun muhatapları hiçbir biçimde kendi gündemlerine dahi almadılar. Oysa göçmen statüsünde olan herkesi yakından ilgilendiren bu sürecin faturasını ödeyecek olan kendileriydi. İnsan Hakları kurumları, avukatlar, çeşitli sol çevrelerin konu hakkındaki uyarıları başta göçmenler tarafından dikkate dahi alınmadı. Gelinen aşamada sayıları her geçen gün artan İltica Bürosu OPFRA’nın mektupları posta kutularına düşmeye başladı. “711-1 kanun maddesi çerçevesinde size verdiğimiz hakkın ihlali nedeniyle yasanın 711-4-6 maddesi kapsamında görüşme talebi” içerikli mektuplardan sonra OPFRA daha önce oturum verdiği bireylerin oturumlarını sistematik bir biçimde geri çekmeye başladı.
“711-1 yasa maddesi Cenevre Anlaşması gereği kendi ülkesinde düşüncelerinden, ırkından, siyasi duruşundan ve inançlarından dolayı baskı gören kişiler 1951 Cenevre Anlaşması çerçevesinde koruma altına alınır. İltica hakkı edinmiş bireyler kendi ülkesinin dışında Cenevre Anlaşmasını tanıyan tüm ülkelerde seyahat etme özgürlüğüne sahiptir.” Söz konusu madde sadece Fransa’da değil Cenevre Anlaşması‘nı kabul eden bütün ülkelerde de geçerli.
Bugünlerde OPFRA’nın gönderdiği mektuplarda yer alan 711-4-6 maddeleri ise söz konusu koruma altında olan kişilere dönük yasanın devamını içeriyor. Bu maddelere göre koruma altında olan kişilerin kendi ülkelerinin diplomatik kurumlarına girme ve orada işlem yapma veya kendi ülkesine geri döndüğü taktirde kişiye verilen koruma hakkı geri alınacağını belirten yasa maddesidir.
Peki Fransa’da neden bugünlerde oturumların iptali daha sık gündeme geldi. Geçtiğimiz yıl değişen İltica kanununda çeşitli değişimler yapılmıştı. Bu anlamda iltica süreci, yasal uygulamada yapılan değişikliklerin yanı sıra iltica verilen kişilerin denetlenmesi konusunda da aynı yasayı destekleyen farklı yasalar devreye girdi. Göç Yasası, Terörle Mücadele Yasası, OHAL Yasası vb. Bütün bu yasalarda radikalleşme, siyasi faaliyet, yabancılara ait kurumların denetimi, sınırdışı etme vb süreçler yeniden ele alındı. Bu kapsamda havalimanlarında geçişler, farklı kimlik vb ile başka ülkelerden geçişlerin tamamının bilgisi artık hem NATO hem de AB içerisindeki güvenlik işbirliği gerekçesiyle ortak bir havuzda toplanıyor. Buna Türkiyeli ve Kürtler açısından Fransa’da bulunan Türk konsolosluklarının da OPFRA’ya verdiği bilgiler de eklenince son dönemde iltica geri çekme konusunda sorun yaşayanların sayısı her geçen gün artıyor.
Oturum iptali Fransa’da üç ana maddeye dayandırılıyor. Birincisi, yasa çerçevesinde ilticacı kişi geldiği ülkenin konsolosluk ve elçilik gibi kurumlarına giremez ve orada işlem yapamaz. Vekalet, kimlik, pasaport vb. işlemler yapan kişilerin oturumları anında iptal edilebilir. Diğer taraftan o kimliklerle başka bir ülke üzerinden kendi ülkesine gittiği belgelendiği durumda oturumu iptal ediliyor. İkincisi ise Fransa ceza kanunları çerçevesinde hırsızlık, kamu malına zarar verme, çocuk istismarı, tecavüz vb. nedenlerle yargılanmış ve suçlu bulunmuş bireyler. Üçüncüsü ise Terörle Mücadele Yasası kapsamında soruşturmaya tabi tutulan ya da yargılanan, ceza almış bireylerin oturumlarının iptali böylesi bir soruşturmanın başladığı andan itibaren mümkün.
Konu üzerinde avukatlar çalışmaya devam diyor. Avukatlar öncelikli olarak ilticacı konumunda olan kişilerin yapması gerekenler konusunda önermelerde bulunuyor. Özellikle son dönemde gelen oturum almış bireyler aile birleşimi için çocukları için vekalet vb. işlemler için Türk devleti tarafından konsolosluklara yönlendiriliyor. Gerekçe ise Fransız Noterlerinde yapılan vekaletnameler Türkiye tarafından kabul edilmiyor. İlticacılar bu durumda konsolosluklara gitmek yerine OPFRA’ya konu hakkında mutlaka başvuruda bulunmalı. Avukatlar özellikle kendilerine OPFRA’dan mektup geldiği andan itibaren görüşmelere avukatla gitmeleri ve yasal hakları konusunda bilgilenmelerinin önemini vurguluyor.
Bu sürece önümüzdeki günlerde meclis gündemine gelecek olan göçmen işçi yasasının yeni halide eklenince ilticacılar ve göçmenler için Fransa’da yaşam artık eskisi gibi olmayacak.