Madrid’de 11 Mart 2004 tarihinde 191 kişinin ölümüne neden olan saldırıların aldından PP’ye karşı yükselen tepki sonucu iktidara gelmeyi başaran PSOE ise ülke çapında büyük oy kaybı yaşadı. Geçen dönem 169 milletvekili ile mecliste yerini alan PSOE, önceki gün yapılan seçimlerde oyların yüzde 28,6’sını alarak yeni mecliste 110 sandalyeye sahip olacak. Ülkenin yeni başbakanı ise Mariano Roy.
2008’deki seçimlerde ülkenin siyasi haritası dengeli bir şekilde PP ve PSOE’nin renklerini taşırken, PSOE’nin oyların çoğunluğunu kazandığı seçim bölgelerinin sayısı 23’ten 2’ye düştü.
Madrid bu yılki seçimlerde Bask Ülkesi’ni ayrıca büyük dikkatle izledi. Zira bağımsızlık yanlısı sol, bu yıl blok olarak seçimlere katıldı. Amaiur adıyla seçimlere giren blok, Bask Ülkesi’nde en fazla milletvekili çıkaran parti olup tarihi bir zafer yaşadı.
33 yıl sonra ilk
İspanya devlet sınırları içinde kalan Bask Ülkesi, 1978 Anayasası ile birlikte ikiye bölünmüştü. Araba, Bizkaia ve Gipuzkoa isimli bölgeler “Euskadi” denilen Bask Özerk Bölgesi’ni oluştururken, Nafarrova (Navarra) ise ayrı bir özerk statüye sahip oldu. Bask Ülkesi anlamındaki Euskal Herria, bu nedenle coğrafik bir terim olduğu kadar politik bir anlama da sahip olup, hem Euskadi hem de Nafarrova’yı kapsıyor.
Amaiur ismini taşıyan sol blok, Özerk Bask Bölgesi’nde 284 bin 528 oy ile birinci parti oldu. Bask Milliyetçi Partisi (PNV/EAJ) oy oranını yüzde 20,83’den yüzde 21,42’ye yükseltmiş olsa da Amaiur’un başarısı karşısında Madrid’de bir sandalye kaybetti. PSOE’nin bir nevi Bask kolu olan PSE, 254 bin kişi tarafından seçilirken PP ise 210 bin oy ile oranını korudu.
İki özerk bölgedeki oylar birleştirildiğinde ise Amaiur ve PP hemen hemen eşit pozisyonda. Euskal Herria’da Amaiur 333 bin 628 oy (yüzde 22,08) alırken PP’nin seçmen sayısı 336 455 (yüzde 22,27). Zira PP, Nafarrova’da UPM ile koalisyonla oyların yüzde 38.18’ini kazanarak birinci olurken Amaiur’un burada olduğu destek yüzde 14,87 oranında. 1978’den sonra Bask solu ilk kez Nafarrova’da milletvekili çıkarmış oldu.
Bask halkı mesajını verdi
İspanya seçim sisteminde genel mecliste iki özerk bölgeye ayrılan 23 sandalyenin 7’sini Amaiur kazandı. Böylece mecliste grup hakkına da sahip oldu. PNV, PP ve PSOE ise 5’er milletvekili çıkardı. G. BAI da bir milletvekil ile temsil edilecek.
Euskal Herria’da seçimler katılım oranı yüzde 69,66 oldu. (2008’deki seçime katılım oranı yüzde 65,72 idi.)
Amaiur’un çıkardığı 7 milletvekili seçim sonuçlarını Nafarrova’nın başkenti İrunea’da kutladı. Euskadi’deki üç merkezi kutlamaya katılmayıp İrunea’daki kutlamaya katılma kararı ile Euskadi ile Nafarrova’nın bir olduğu vurgulandı. Zira seçim akşamı buradan seçmenlerini kutlayan Bizkai bölgesi milletvekili İnaki Antigüedad “Yedi değil biriz” sözleriyle birlik vurgusu yaptı.
Amaiur için bu seçimler Madrid’de grup kurmaktan ziyade farklı bir açıdan oldukça büyük bir öneme sahipti. ETA’nın silahlı mücadeleye son verme kararı ile daha da somutluk kazanan yeni stratejiye olan halk desteği bu seçimle açığa çıkmış oldu. Seçimlere iki gün kala Donostia’da (San Sebastian) bütün milletvekili adaylarının katılımıyla düzenenlenen Amaiur basın toplantısında da seçilen tek kadın milletvekili olan Maite Aristegi bu seçimlerin halkoylaması niteleğinde olduğunu vurgulamıştı. Seçmenlerin çoğunluğu tarafından onaylanan husus ise kendini kaderini hakkının tanınması ve Bask statüsünün yeniden ele alınması. PNV de aynı talebi artık desteklediğinden Bask halkının çoğunluğunun bu seçimle özerklik statüsünü yenileme mesajı verdiği belirtiliyor.
MERAL ÇİÇEK/DONOSTIA