Avrupa’nın dört bir yanından otobüsler ve özel araçlarla Paris’e doğru yola çıkan Kürdistanlılar, sabah saatlerinden itibaren Gare de l’Est’te (Doğu Garı) toplanmaya başladı. Sabah saatlerinden itibaren tren garına doğru giden tüm caddelerde Kürtlerin akışı gözlendi. Garın önündeki alan dolup taşarken Paris’teki esnaflar da işyerlerini kapatarak eyleme katıldı, Türkiyeli devrimci örgütlerin taraftarları da toplanma alanına geldi.
Kesintisiz slogan: Şehîd Namirin
PKK kurucularından Sakine Cansız, KNK Paris Temsilcisi Fidan Doğan ve gençlik hareketi üyesi Leyla Şaylemez’in 9 Ocak günü katledildiği Kürdistan Enformasyon Merkezi’ne çok yakın olan alanda toplanan ve kesintisiz şekilde ‘Şehîd Namirin’ sloganı atan Kürdistanlılar, Kürdistan Enformasyon Merkezi’nin önüne giderek çiçekler bıraktı.
Gare de l’Est Meydanı’na gelen öfkeli topluluğun sayısı saat 12.00’ ye geldiğinde onbinleri aşmış toplanma alanı ve çevresindeki caddeler adeta insan seli omuştu. Yürüyüşe başta Fransa, Almanya olmak üzere, Hollanda, İsviçre, Belçika, Avusturya ve Avrupa’nın birçok ülkesinden yoğun katılım oldu.
Katledilen Kürt siyasetçilerin fotoğrafları ile donatılan toplanma alanında Fransızca ve Kürtçe olarak yapılan konuşmaların ardından yürüyüş yoğun katılım nedeniyle saat 12:30’da başlayabildi.
Birlik ve dayanışma ruhu
Kürtler ve dostlarının öfke içinde ‘İntikam’, ‘Katil Türkiye’, ‘Şehîd Namirin’ sloganlarıyla Paris sokaklarını adeta inlettikleri yürüyüş korteji, Gare de Nord ve Stalingrad caddelerinden geçerek miting alanı olan Colonel Fabien Meydanı’na ulaştı. Kürt gençlerinin öfkesinin sokaklara yansıması nedeniyle yürüyüş kortejindeki görevliler zaman zaman zor anlar yaşadı. ‘İntikam, İntikam’ sloganları ile ilerleyen kortej Paris’in en işlek alanlarında trafiğin durmasına neden oldu.
Yaklaşık iki saat süren yürüyüş, Kürtler arası birlik, ezilen halkların dayanışması ve kadının örgütlülüğünü anlatan bir fotoğraf sundu. KCK, PKK, Doğu Kürdistan’dan PJAK, Batı Kürdistan’dan PYD, kadın organizasyonları KJB ve PAJK bayrakları ile yoğun bir şekilde Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın resimlerinin taşındığı eyleme, Türkiyeli sol örgütler, Güney Kürdistanlı partiler ve Fransız parti ve örgütler de katıldı.
Fransız Komünist Partisi’nin kitlesel olarak katılarak destek verdiği yürüyüşe, KNK, YEK-KOM, KJB, YJRK, PJAK, PYD, MLKP, Devrimci Sol, FEDA, ATİK, Yekitiya Êzdiyan Kürdistan, Kürdistan, Kürdistan İslam Hareketi, KKP gibi Kürdistanlı parti ve organizasyonlar katıldı.
Ayrıca TİKB, ADHK, Fransa Alevi Birlikleri Federasyonu, Sosyalist Kadınlar Birliği, ODAK, TİKB, KDÖ, Alamn ve Franszı Antifaşist grupları, Hak ve Özgürlükler Cephesi, ATİF, Fransa demokratik Haklar Federasyonu, DİDF, BİR-KAR, Devrimci Proleterya, bayrak ve pankartları ile yoğun bir şekilde katılarak dayanışma gösterdi.
Êzîdî ve Alevi örgütleri eyleme tam destek verirken, Asuri-Keldaniler de başta Villiler-le-Bel banliyösü olmak üzere işyerlerini kapatarak Kürtlerle dayanışmalarını gösterdi. Tamiller, Filipinler ve Kolombiya halklarını temsilen sivil toplum örgütleri de eyleme katılarak, katliama olan tepkilerini dile getirdi.
Belediye başkanı katıldı
Eyleme 50 dolayında kadın örgütünün yanı sıra Irkçılığa Karşı Halkların Dostluğu Hareketi (MRAP) ve İnsan Hakları Ligi’nin de yer aldığı çok sayıda sivil toplum örgütü de katıldı.
Yeşillerden Montreuil Belediye Başkanı, Avrupa Parlamenteri Marie-Christine Vergiat, Kürdistan-Korsika Derneği yöneticisi Dominique Torre, Sosyalist Parti’den Creil Belediyesi Gençlikten Sorumlu Başkanvekili Meral Jajan, senatör Michel Billout, Barış Hareketi temsilcisi ve daha bir çok isim yürüyüşte hazır bulundu.
En büyük yürüyüş
Onbinlerce kişinin katıldığı yürüyüş, bugüne kadar Paris’te yapılan en yüksek katılımlı yürüyüş oldu. Yine, Fransa’da Kürtlerle dayanışmanın da en güçlü dile getirildiği bir platform oldu.
Faillerin bir an önce bulunması ve hesap sorulmasının istendiği eylem, Kürt siyasi camiası açısından da en geniş katılımlı eylemlerden biri oldu. BDP Eşbaşkanları Gültan Kışanak ve Selahattin Demirtaş, DTK Eşbaşkanı Aysel Tuğluk, Amed Milletvekili Leyla Zana, KONGRA GEL Başkanı Remzi Kartal, KCK Yürütme Konseyi üyesi Zübeyir Aydar, KNK Başkanı Tahir Kemalizade, Êzîdî ve Alevi örgütleri yöneticileri, İslami hareket, Kürdistan Komünist Partisi göze çarpan katılımcılar arasındaydı.
Ölümsüz üç karanfil
Yürüyüş kortejinin önünde katledilen Kürt siyasetçilerin büyük boy pankartları taşındı. Yürüyüşçüler ellerinde ayrıca Fransızca, Kürtçe ve Türkçe ‘Kürdistan’ın Üç karanfili Ölümsüzdür’, ‘Güneşin Çocukları Üç Kürt Kadınına Yapılan Katliamı Nefretle Kınıyoruz’, ‘İntikam’, ‘Türk Devleti Paris’te Üç Kürt Kadınını Katletti’, ‘Güneşin Yoldaşı Kürtlerin Roza’sı, ‘Paris’in Fidanları Sizleri Unutmayacağız’ dövizlerini taşıdı.
Eylemciler ellerindeki pankart, döviz ve bayraklarla Magenta, Chapelle ve Vilette bulvarlarında yürüdü. Yürüyüş güzergahındaki en yüksek noktalarda bile kortejlerin sonu görünmüyordu. Yürüyüşte taşınan dövizlerin çoğunda katillerin bulunması yönündeki talepler dikkat çekti.
Yürüyüş korteji saat 15:00’e doğru eylemciler Colonelle Fabien’da sahnenin kurulduğu alana ulaştı. Sahnede Fransızca ‘Adalet İstiyoruz’, ‘Hesap Verilmesini İstiyoruz’ yazılı bir pankart ile Öcalan’ın resmi ve KCK, PKK, KJB bayrakları yer aldı. Fransız Komünist Partisi genel merkez binasının hemen önündeki Colonel Fabien Meydanı’na eylemciler sığmadı. Meydanın çevresindeki yolların hınca hınç dolu olduğu görüldü.
‘Fidanlarımıza kıyanları lanetliyoruz’
Kürt sanatçı Seyidxan’ın sunuculuğunu yaptığı miting saat 15:00’da Kürt ulusal marşı eşliğinde katledilen Kürt siyasetçi kadınlar şahsında Kürdistan devrim şehitleri adına yapılan saygı duruşu ile başladı.
Mitingin açılış konuşmasını yapan Fransa Kürt Dernekler Federasyonu (FEYKA) Başkanı Mehmet Ülker konuşmasında “Sakine’miz, Rojbin’imiz, Ronahi’miz, şehit düştü. Bu üç fidanımıza kıyanları lanetliyor, kınıyorum. Yoldaşlarımızın faillerini ortaya çıkarmamız lazım. Bu failleri ortaya çıkarana kadar durmamalıyız” dedi.
‘Kürt halkına hesap verecekler’
Mitingde ilk konuşmayı yapan BDP Eşbaşkanı Gültan Kışanak, şunları söyledi: “Bugün konuşmak zor, bugün duygularımızı dile getirmek çok zor. Hepimizin yüreği kan ağlıyor. Bugün onlara layık olmak için buradayız. Şimdi biz onların adına buradan haykırıyoruz, biz Kürt halkı kadınları olarak bu komployu lanetliyoruz. Bunun aydınlatılmasını istiyoruz. Bu cinayet karanlıkta kalmayacak, bu cinayetin üstünü kimse örtemeyecek. Onlar son görevlerini yaptılar, onlar hepimize birlik olalım, mücadele edelim, direnelim bu halkı özgürlüğe kavuşturalım, dediler.”
Cinayetin aydınlanması için kararlı mücadele vereceklerini vurgulayan Kışanak, “Bu cinayet yapanların yakasından düşmeyeceğiz, bu katliamı yapanları bulup ortaya çıkaracağız, bunlar Kürt halkına, Kürt kadınlarına, insanlığa hesap verecekler” dedi.
Katilleri bulun
Kürt halkının çözüm, özgürlük ve barış istediğini hatırlatan Kışanak, devamla şunları vurguladı: “Türkiye Hükümeti’ne açıkça çağrıda bulunuyoruz, bu cinayetin üstünü kapatmaya çalışırsanız, başka yönlere çekerseniz, katilleri korumaya çalışırsanız, Kürt halkı sizin yakanıza yapışır. Eğer Türk Hükümeti, bu cinayeti biz işlemedik diyorsa, önce çıkacak bu halkın acılarına ortak olacak. Bu halkın evlatlarının katledilmesinden üzüntü duyduğunu söyleyecek. Türkiye bunu söylemediği sürece zan altındadır, şüphelidir.”
Fransa’ya açık mesaj
“Fransa hükümetine çok açık mesajlarımız var” diyen Kışanak, sözlerini şöyle südürdü: “Kürt halkına insanlık ve kadın mücadelesine saygınız varsa, bu katilleri bulun, adalete teslim edin. Bunu yapmadığınız sürece, eğer bu cinayet karanlıkta kalır, katiller yakalanmazsa, siz de zan altında kalırsınız. Biz peşinen kimseyi suçlamıyoruz, herkesi katilleri ortaya çıkarmaya çağırıyoruz. Bu katliamı yapanlar, Kürt halkını özgürlüğüne, kadınların özgürlüğüne karşıdır. Bu katliam açığa çıkartılana kadar sokaklarda meydanlarda olmalıyız. Fransız halkına ve kamuoyuna da çağrı yapıyorum. Bu katillerin bulunması için her gün eylem yapın, hükümetten talepte bulunun. Kürt halkı ile birlikte olun.”
Dêrsim’in onurlu kızıydı
DTK Eşbaşkanı milletvekili Aysel Tuğluk’un yaptığı duygusal konuşma sonrasında onbinlerin gözyaşına hakim olamadığı görüldü. Aysel Tuğluk şunları ifade etti: “Bu arkadaşlarımız özgürlüğe yürüyüşün özgür kadın olmanın halkının mücadelesini yürütme inadıydı, isyandı, direnişiydi, mücadelesiydi. Sakine Cansız, Dêrsim’in onurlu ve yürekli bir kızıydı. O caniler, o katiller bilsinler ki onları öldüremediler. Onlar yüreklerimize gömüldüler. Onlar mücadele bayrağını milyonlar taşıyacak. Kürt kadınları onların bayrağını özgürlüğe taşıyacak.”
Fransa devletine çağrı yapan ve katillerin bir an önce bulunmasını isteyen Tuğluk, “Buradan Fransa devletine sesleniyorum. Bir an önce katilleri açığa çıkartmak durumundasınız. Aksi takdirde zan altında kalırsınız” dedi. Tuğluk konuşmasına ‘Jin Jiyan Azadî’ sloganıyla son verirken onbinler, hep bir ağızdan bu slogana eşlik etti.
Fransızlardan destek
Paris’in en merkezi yerlerinden olan Colonel Fabien Meydanı ve çevresinde günlük yaşamın durduğu ve kilometrelerce alanın Kürdistanıların sloganları, taşıdıkları pankartlar ve fotoğraflar ile kaplandığı mitingde, Kürt halkına kitlesel olarak destek veren ve yürüyüşe tam kadro katılan Fransa Komünist Parti (PCF) Uluslararası İlişkiler Sorumlusu Jacques Fath, partisi adına konuştu. Fath, “Yenilen bir halk olmaz” diyerek ‘Öcalan’a Özgürlük’ sloganını defalarca attı. Fath, “Sizin mücadeleniz bizim mücadelemizdir” diyerek konuşmasını sonlandırdı.
Jacques Fath’ın ardından sahnede hazır bulunan, Yeşillerden Montreuil Belediye Başkanı, Avrupa Parlamenteri Marie-Christine Vergiat, Kürdistan-Korsika Derneği yöneticisi Dominique Torre, Sosyalist Parti’den Creil Belediyesi Gençlikten Sorumlu Başkanvekili Meral Jajan, Senatör Michel Billout da söz alarak Kürt halkına başsağlığı diledi ve onlarla dayanışma içinde olduklarını belirtti.
KONGRA GEL Başkanı Remzi Kartal, Kürt kadın aktivist Sakine Karakoçan ve KNK Başkanı Tahir Kemalizade de mitingde birer konuşma yaptı.
Karakoçan “Biz barış dedikçe onlar katlediyorlar. Ama biz direneceğiz. Biz aydınlattıkça onlar karanlıkta kalacak ve bedenlerimiz pahasına da olsa bu katilleri ortaya çıkaracağız” dedi.
Sözlerine “Başkan Apo’nun, Kürt halkının, gerillanın başısağolsun” diyerek başlayan Remzi Kartal da infazları karanlık bir katliam olarak tanımladı. Kartal, Kürtlere karşı bugüne kadar yapılan senaryo ve komploların boşa çıkarıldığını, bunun da tutmayacağını söyledi.
Katliam, teröristi gösteriyor
Katliamın kimin mazlum kimin terörist olduğunu gösterdiğini vurgulayan Kartal, Fransa hükümeti ve AB’ye seslendi. Kartal, Fransa’nın ve AB’nin Kürtlere yönelik siyasetlerinin değiştirilmesini ve PKK’nin terörist örgütleri listesinden çıkarılmasını istedi. Kartal, “Bu olay Kürtlerin terör kurbanı olduğunu açıkça gösteriyor” diye belirtti.
Mezopotamya halkları ve uluslararası dayanışmanın en büyük örneklerinden birinin yaşandığı Paris’te ki büyük Kürt yürüyüşünde Asuri-Keldaniler, Paris’in başta Villiers-le-Bel banliyösünde olmak üzere kepenklerini kapatarak yürüyüş ve mitinge katıldı. Fransa Ermeni Enstitüsü’nden Antoine Badiane mitingde yaptığı konuşmada, Kürtlerin Ermeni Soykırımı’nı, ilk kabul edenler arasında olduğuna dikkat çekerken, BDP’li belediyelerin Mezopotamya’nın diğer halkları için gösterdiği hoşgörü ve faaliyetlerine işaret etti. Badian, kimsenin haklarını almasına engel olamayacağını söyledi.
Başta MLKP ve MKP olmak üzere Türkiyeli sol organizasyonlar Kürtlerin acısını paylaştı ve halklar arası dayanışma mesajı verdi.
KNK Başkanı Tahir Kemalizade ise, Paris’teki katliama benzer katliamların geçmişte Şerefkendi ve Qasimlo cinayetlerinde de yaşandığını ancak bütün bu cinayetlere rağmen Kürt halkının özgürlük taleplerini devamlı gündeme getirdiğine vurgu yaptı.
Amacına ulaşamamıştır
Mitingde katledilen Kürt kadın siyasetçilerin aile fertlerinin sahneye gelmesi alanda ‘İntikam, intikam’, ‘Şehîd Namirin’ sloganlarının doruğa çıkmasına vesile oldu.
Miting alanında kurulan sahnede Sakine Cansız’ın kardeşi Metin Cansız, Fidan Doğan’ın babası Hasan Doğan ve Leyla Şaylemez’in kızkardeşi birer konuşma yaptı.
Fidan’ın babası Fransa’daki sosyalist iktidara seslenerek, “Hani barış ülkesiydiniz, hani sosyalistler iktidardaydı. Sosyalistlerin iktidarında üç insanı kurşuna dizdiler, sizlere yazıklar olsun” dedi.
Şaylemez’in kızkardeşi ise “Sizlere inat özgür Kürdistan’ı kuracağız, sizlere inat Kürdistan’a gideceğiz. Siz vursanız da, katletseniz de biz Kürdistan’a gideceğiz” dedi. Şaylamez’in kardeşinin konuşması esnasında gözyaşlarına hakim olamaması kitledeki öfke ve sloganların doruğa çıkmasına neden oldu.
Sakine Cansız’ın kardeşi Metin Cansız’ın “Sakine’nin kardeşleri, Sakine’nin anneleri, babaları bugün onu uğurlamaya gelmişler” sözleri oldukça duygusal anların yaşanmasına neden oldu.
‘Siz zihnimizde yaşayacaksınız’
Kürt Gençlik Hareketi adına bir temsilcinin konuşma yaptığı mitingde son olarak Amed Bağımsız milletvekili Leyla Zana konuştu. Zana konuşmasında her Kürt’ün kendi ruhunda, bilincinde birliği sağladığına işaret ederken, hayatını kaybeden Kürt kadınları için “Siz her zaman zihnimizde, mücadelemizde yaşayacaksınız” dedi.
Zana “Kürtler 21. yüzyılda özgür olacak. Özgürlük halkların olacak, özgürlük Kürt halkının olacak” ifadesini kullanırken, Kürtlerin maruz kaldığı bu katliamlardan dolayı Avrupa Birliği’nin sorumluluğunu hatırlaması gerektiğini vurguladı. Yapılan konuşmaların ardından miting sona erdi.
MURAT ALPAVUT/EVİN AKSOY/ABDURRAHMAN KARATAŞ/M.ZAHİT EKİNCİ