Reyna bi felaket despêkerd. Tirkîya de bê kesê dewlemend nî mamoste, nî wedekar nî zî welî(malbata wendekar) perwerdeyê Tirkîya ra memnun nîyê. Sedem; otorîteya olîgar seserra perwerde kerdina tutan û ciwanan îstîsmar kena. Tena amancî xo pêk ana. Amancî zîhnîyet, tirkperest û tekperest yew nesîl înşa kerdişbi, seserra goreyê na konsep, teşkîlata perwerdeyo tirk neteweyî gureyeno. Seserra teşkîlata perwerdeya neteweyî waşt temamî muhafezekar, dîndar komel înşa bo, hef ke resa amancî xo, Komela Tirkîya muhafazakar û dîndar a. Û no sebep ra bê îstîkrar a… Seserra dibistana Tirkîya de bê netweya tirk, heqî cuya keso bîn çîno. Kurd çîn o, kem neteweyî bîn çîn ê. Ayera, perwerdeyê Tirkîya felaketî netewan a.
Tirkîya de kamcî hikumat ronîya teşkîlata perwerdeyî îstîsmar kerd. 1924 ra nat her welatî Tirkîya tek tîp peradîyeno, beno we, seba yew amanc perwerde beno. Çimkî Tirkîya de her kes mecburî yew kamîye yo. Her welatî Tirkîya tirk sunî îslam o. Zaf zî kurd îstîsmar bi. Seserra înkar û asîmîlasyona bê mabene dewam keno. Kesê alewî zî îstîsmar bi, hema zî tirk, sunî îslam perwerde benî. Îqtîdara AKP hîna zaf kurd û kurdî îstîsmar kena.
Tirkîya de însîyetîfa sîvîl ra Egîtîm-sen tena hemberê perwerdeyo netewperest bî. Ayera, çend roj verê kurd, demokrat tam 11 hezar 285 mamoste kar û gureyê xo ra îxraç bi. Sedemî nê qirqîrîna mamosteyan zî reyna meseleya kurd a. Nîzama mueses no mesaj da raya Tirkîya. ‘Hemberî min muxalefet mekerên, ez senî wazena, a bena, wa kes veng mekero’ vana. Tabî ke mamosteyê demokrat, kesê bi vîcdan hemberî nêheqî otorîte şîy boykot, bêîteatî kerd. Mamosteyê demokrat bê qayite mergî ciwanan, xirabe kerdişî welat, polîtîqaya asîmîlasyonker nêmendî. Ayera mamosteyo demokrat karmendî ra îxraç bi. Kî êyî îxraç bî pêro endamî Egîtîm-sen î, na sazî de qase neway hezar endam zî ewro pê sirgûnî tehdît beno.
Hef ke emserr zi nezdî des mîlyon wendekaro kurd pê zonê xo, nêwaneno, nêmuseno. Reyna pê zonê tirkî narkoz beno, hedî-hedî verbi mergî xo şino. No despêkî de hef ke sey serranî bînan tutî kurdan reyna pê zonê xo perwerde nêvînenê. Emserr , no despêk zî hef ke beno sedemî nalîna şarê ma, beno sedemî qirqirina zonê kurdî, û kulturî kurdî.
Emserr zî sey serranê bînan, AKP xo binî qanuno tevhîdî tedrîsatî(1924) de liminena. Ser o de zî tutanê kurd emserr bê mamoste verdena. Serekwezîr Yildirim vano problem çîno. ‘Min mamoste tedarek kerdî’ vano. Hînî eseno, emser polîs-poh ders dano tutanê kurd. Welhasil, qirqîrîna sipî ya tutanî kurd emserr beno sipsipî. Hînî eseno fermana qirqîna kurdî dewam keno.
Mistefa Şahîn