Aşma Îlon 2014î de netîceyê hewldayenanê Kurdî-Der, Egîtîm-Sen, DBP û HDP de, çarçoveyê ‘Mektebê Statuyê Taybet de’ 3 mektebê kurdî abîyay. Qezaya Amed Rêzan de Mektebê Seretayî yê Ferzad Kemanger, qezaya Colemerg Gever de Mektebê Seretayî yê Dayika Uveyş û qezaya Şirnex Cizîr de Mektebê Seretayî yê Berîvan abîyay, raştê eleqeyê gird yê malbat û domanan (qeçekan) amey. Wextekê kilmek ra dima bi seyan malbatan dûştê perwerdeyê asîmîlasyonîst yê dewleta tirk serpirodayişê mektebanê kurdî kerd û domananê xo riştî nê mekteban.
Mektebê Ferzad Kemanger mor kerdî
La wextekê kilmek ra dima 3 mektebê kurdî zî raştê êrişanê dewlet amey. Jû hetî ra derheqê mekteban de cipersyayişî amey akerden, heto bîn ra quwetanê dewlet nê mekteban çarnay zey qereqol û kêberê ci çend reynî mor kerdî. Rîwalê polîtîkayanê qedexe Mektebê Seretayî yê Dayika Uveyş û Mektebê Seretayî yê Berîvan nêşa destpa dema perwerdeyê serra newî bikerê. Mektebê Seretayî yê Ferzad Kemanger ke 26ê na aşme de destpa demê perwerde yê 2016-2017 kerd zî vizêr ame morkerden.
‘Dûştê mewzûatê mîllî yo’
Mektebê Ferzad Kemanger ke qezaya Amed Rêzan de ders da domananê emrê ci mavêna 5-11 serrî ame girotiş. Serra 2013 de mektebî zey ‘Keyeyê Desteg yê Perwerde’ dersî da domanan. Mektebo ke 2014î ra tepya bi ‘Statuyê Mektebê Taybet destpa perwerdeyê kurdî kerd, ame giroten. Mufetîşê ke roja Çarşeme şîbî mektebî, destpa cipersyayişî kerdbî û netîceyê nê cipersyayişan de raporeke hadre kerdbî. Rapor de nê îdiayan ca girotî: “Dûştê mewzûat û Nîzamnameya Perwerdehîya Mîlî perwerde yeno dayen.” Ser na rapor Mudurîyeta Perwerdehîya Mîlî yê Amed, bi waştena mekteb bîro morkerdiş serpirodayişê Walîtiya Amed kerd. Walîtî zî qerarê girotişê mektebî da. Polîsan roja Yewşeme ke kes mekteb de çinêbi, bi wesayîtanê zirxî şî mektebî mor kerdî.
26ê Îlone de zingilî cenîyay
Mektebê Seretayî yê Ferzad Kemangerî de, 26ê Îlone de zingilî seba dema perwerdeya serra newî cenîyay. Dema newî yê perwerde 2016-2017î bi tewrbîyena wendekaran û malbatanê ci bi heyecaneke gird abîya. Mektebê Seretayî yê Ferzad Kemanger de 50 wendekarê 2 polê verdibistan, 60 wendekarê pola yewîn, 65 wendekarê pola diyîn, 63 wendekarê pola hîrêyîn estê. Pêro pîya 238 wendekarî no mektebî de ders vînenê û 18 malimî (mamoste) zî dersan danê. Seba demê perwerdeyê serra newî malbatan eleqeyê gird damûsnay, dûştê perwerdeyê asîmîlasyonîst yê tirk domanê xo riştî no mektebî.
Verîya nika zî kêberê Mektebê Seretayî yê Alî Erel ke Amed de bi kurdî perwerde da 60 domanan zî bi qerarê walitî ame morkerden.
NAVENDÊ XEBERAN
Mektebê Dayika Uveyş bin ablûqe de yo
Gever de zî Mektebê Seretayî yê Dayika Uveyş ke 2014î de bi 100 wendekaran destpa perwerde kerd, rîwalê sereştişanê dewlet xesareke gird dî û nêşa destpa dema perwerdeya serra newî bikero.
Kêberê Mektebê Seretayî yê Dayika Uveyş çend reynî ame morkerden. Nika zî qeza de 35 mekteban ra 11ê ci bi sebebê êrişanê dewlet welişyay û nêeşkenê bîrê şixulnayen. Qeza de tayî mektebî çarnîyay qereqolî. Bi seyan wendekarê ke seba perwerdeyê kurdî serpirodayiş kerdbî zî rîwalê şert û mercanê OHALî nêeşkîyay destpa perwerde bikerê. Malbatan domanê xo nêriştî mektebanê tirkî.
Mektebê Berîvan zî girotî
Mektebê Seretayî yê Berîvan ke Cizîr de yo de zî domanan nêeşkîya destpa dema perwerdeyê serra newî bikerê. Cike no mekteb wextê qedexeyê vejyayişê kuçeyan ke 14ê Kanune de destpa kerd de ame giroten. Domanê Cizîr bi omideke kerd pawenê ke mektebê înan abîyo.