Petrol krizi Putin’e yaradı

• Küresel piyasayı vuran petrol fiyatlarını frenlemek için Rus ham petrolü devreye girebilir. Putin, Avrupa ülkelerine “yardım etmeye hazır” olduğunu söylerken, Trump, Rus petrolüne yaptırımları kaldırma sinyali verdi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD-İsrail-İran savaşını fırsata çevirmeye çalışıyor. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması ve savaşın dünya genelinde petrol fiyatlarını vurması, gözleri Rus ham petrolüne çevirdi. İsrail'in geçtiğimiz hafta sonu İran petrol tesislerini bombalamasının ardından gösterge ham petrol fiyatları varil başına 100 doların üzerine çıktı. Bu rakamlar 2022 yazından bu yana görülen en yüksek seviyeydi.

Krize dair açıklama yapan Putin, savaşın küresel bir enerji krizine yol açtığını, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatlara bağlı petrol üretiminin yakında tamamen durma noktasına gelebileceği konusunda uyardı. Putin, uzun vadeli sözleşmeler imzalandığı ve siyasi denklemden çıkarıldığı sürece, ülkesinin petrol ve doğalgaz tedarikinde, Avrupa ülkeleri de dahil olmak üzere yardım etmeye hazır olduğunu söyledi. Rus ihracatçılarının "istikrarlarıyla öne çıkan" şirketler olduğunu ekledi.

Rus petrolü yaptırımlarını kaldırma sinyali

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, bir yandan İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere müdahale etmesi durumunda “şu ana kadarkinin 20 katı sertlikte” vurulacağını söylerken bir yandan da Rus petrolünü yaptırımlarını kaldırabileceği mesajını veriyor.

Küresel petrol ticaretinin yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, küresel petrol fiyatlarının hızla artmasına yol açtı. Trump, “Ölüm, ateş ve öfkeyle karşılaşırlar. Ama bunun olmamasını umuyorum ve bunun için dua ediyorum” sözleriyle İran’ı tehdit ederken, rejimin Devrim Muhafızları ise boğazdan "bir litre bile petrol geçmesine izin vermeyeceklerini" duyurdu.

Trump, petrol fiyatlarının dalgalanması üzerine petrole yönelik bazı yaptırımları kaldıracağını söyledi. Putin'le gerçekleştirdiği telefon görüşmesi sonrası yaptığı açıklamada, "Fiyatları düşürmek için petrolle ilgili bazı yaptırımları kaldırıyoruz" diye konuştu. Trump, hangi yaptırımların söz konusu olduğunu ve hangi ülkelere yönelik yaptırımların kaldırılacağını belirtmedi.

Trump, İran savaşı nedeniyle "geçici" olarak kaldırmayı önerdiği yaptırımların "tekrar uygulanmayabileceğini" de belirterek, "Kim bilir? Belki de tekrar uygulamak zorunda kalmayız. O kadar çok barış olacak ki" ifadelerini kullandı.

Petrolü frenleme adımı

Reuters'a konuşan kaynaklar, atılacak adıma yönelik müzakerelerin, yaptırımların geniş ölçüde gevşetilmesini konu alabileceği gibi Hindistan'a Rus petrolü için tanınan istisnalar gibi belirli ülkeler için daha hedefli seçenekleri de kapsayabileceğini belirtti.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent geçen hafta, Hindistan'ın Moskova'dan petrol almasına geçici olarak yeşil ışık yakan Washington'ın, Rus petrolüne yönelik daha fazla yaptırımı kaldırmayı değerlendirdiğini söylemişti. Bu hamleyle ABD, Ortadoğu'dan genişleyen çatışmalar nedeniyle azalan küresel petrol arzını artırmayı ve fiyatları düşürmeyi hedefliyor.  Ukrayna savaşı nedeniyle Batılı müttefiklerin Rusya'ya uyguladığı yaptırımlar, Moskova'nın petrol ve doğalgaz gelirlerini önemli ölçüde azalttı. Bu gelirler Ocak ayında son beş yılın en düşük seviyesine geriledi. Kiev yönetimi, Rusya'nın savaş kapasitesinin azaltılması için Rusya'ya yönelik yaptırımların daha da artırılması ve sıkı denetlenmesini istiyor. HABER MERKEZİ