Direnmenin onuru
Dîndar, dizide yer alan hikayelerin Kürdistan’da herhangi bir halk anlatımıyla çok benzerlikler taşıdığına dikkat çekiyor. “Anlatımlarda Kürt ‘Zargotin’ında da olduğu gibi, destansı, fabl türünde anlatım biçimi var” diyen Dîndar, hikayelerin öğretici karaktere sahip olduğunu söylüyor. Yalın Kürtçe’yle yazılan hikayelerin içeriğine ilişkin ise şunları kaydediyor: “Çocuklara doğa sevgisinin yanı sıra toplumsal etik değerler anlatılıyor. Hilekarlık, tamahkarlığın olumsuzlukları vurgulanıyor. Ayrıca baskıya ve güce karşı direnmenin onur verici yönü işlenmiş.”
Puşkin’den Tûmanyan’a
Dîndar, çeviri ve derlemeden oluşan dizide Ermeni yazar Hovhannes Tûmanyan’dan beş, Aleksandr Sergeyeviç Puşkin, Eminê Evdal, Danyel Defo, Xinko Aper, Sîras birer hikayelerinin yanı sıra Casimê Celîl’in kendisinin de bir derlemesi olduğunu kaydediyor. “Tûmanyan’ın hikayelerinde işlediği temalar Kürdistan coğrafyasında Kürtlerin de yaşadığı koşullara çok benzer” diyen Dîndar, bu açıdan Tûmanyan’ın hikayeleri Kürtlere çeviriden çok kendi hikayeleri gibi geldiğini sözlerine ekliyor.
Kürtçe çocuk edebiyatına ilişkin basılan eserlerin önemine de değinen Dîndar, anadilde eğitim süreçlerinin tartışıldığı ve çeşitli deneyimlerin yaşandığı bu aşamada çocuk edebiyatına ilişkin ciddi bir eksikliğin söz konusu olduğunun altını çiziyor. Büyüklere yönelik şiir, öykü, roman türlerinde son yirmi yılda gözle görülür bir gelişme yaşandığını söyleyen Dîndar, çocuk edebiyatına ilişkin ise şunları ifade ediyor: Gerek orijinal gerekse çeviri eserler yok denecek kadar az. Kürt yazar ve çevirmenler, yayınevleri, belediyeler ve diğer ilgili kuruluşlar bu konudaki çalışmalara destek olmalı ve gereksinime uygun politikalar hayata geçirilmeli.
Hayatını Kürdistan’a adadı
Casimê Celîl 1908 yılında Ermenistan’da doğdu. Yaşamı boyunca birçok Kürt yazar ve edebiyatçının kitaplarını redakte etti. Celîl, edebiyat, folklor ve Kürdistan tarihine ilişkin birçok çalışmaya imza attı. Birçok şiir de kaleme alan Celîl’in şiirlerinde yurtseverlik ve enternasyonalizm çok önemli bir yer tuttu. Celîl’in ilk kitabı ‘Elegez’ 1954 yılında Erivan’da yayınlandı. Bu kitabın ardından 1960 yılında ‘Roja Min’ adlı kitabı kaleme aldı.
Hikayelerin Kürt ve Kürdistan tarihindeki yerinin altını çizen Dîndar, “Kürtlerin ölüm kalım mücadelesi verdiği, Kürdistan’ın yangın yerine döndürüldüğü bir süreçte Sovyetlerdeki Kürt aydın yazarların bu çabası bir başlangıç ve yol gösterici olmuştur. Bu açıdan belki de ilk defa sürgünlüğün, ülke topraklarından uzakta olmanın, dile, edebiyata yararı söz konusu. Kürt folklorunun kaybolma, talan edilme çabalarına karşı da bir set olmuştur” diyerek dizinin önemine dikkat çekiyor.
ÖNDER ELALDI