Unîversîteyê Kemerburgazî yê Stenbolî de Prof. Dr. Sevtap Yokuş Veznedarogluye derheqê paketê qanûno bingeyî ke pêşkêşî Meclîsî ameyo kerdiş û do çend rojî ra dima meclîs de pêvînayîşê ci bêro kerdiş ser o qisey kerde. Yokuşe va ‘qanûno bingeyî yê neweyî ganî heme vengîya qanûno bingeyî yê kehenî pir bikero’ û qiseykerdişê xo wina domnaye: “Ganî seba qanûno bingeyî yê neweyî persê ‘qanûno bingeyêk senî?’ bêro perskerdiş û cewabê nê persî zî seba qanûno bingeyî yê neweyî şert o.”
Nêeşkeno bikero
Yokuşe dewamê qiseykerdişê xo de dîyar kerde ke seba qanûno bingeyî yê neweyî zemînêko demokratîke lazim o û wina va: "Seba qanûno bingeyî yê demokratîke çîyê ke nêbî nêbenî, dîyar î. Nê semedî ra ganî merdim esasê ke ti kes nêeşkeno îtîrazî ci bikero ra dest pêbikero. Seba qanûno bingeyî yo demokratîk çîyê ke bêrî kerdiş nê yî; azadîye bêro esasgirewtiş, sînorkerdiş û qedexe nêbo, hêzê dewletî ganî bêrî kontrolkerdiş, serwerîya huqûqî û sewbîna.
Yokuşe bale ante ser qanûno bingeyî yo demokratîk ser û wina va: “Ti eleqeyê sîstemê hukmatî (sîstemê sey Serekîye û sewbîna) demokrasîye reyde çin o. Sîstemê hukmatî dengeyê qanûnviraştiş û caardişî reyde eleqedar o. Helbuk seba demokrasîye ganî şar hîna zêde beşdarê îdareyî bibo. Nê semedî ra xoserîya herême, zelalîya îdareyî û sewbîna seba demokrasî yo. Tena sereyê xo sîstemê Serekîye seba demokrasî û qanûno bingeyî yo demokratîke bes nîyo, çepê ci de sîstemê Serekîye do merdiman hîna zêde yewbînan ra cîya bikero. Çîyê ke ewro derheqê otorîte de yenî munaqeşekerdiş, do seba qanûno bingeyî yo demokratîk çîk nêvejo orte.”
Prosesêko demokratîk lazim o
Yokuşe qiseykerdişê xo de qala amadekarîya qanûno bingeyî kerde û wina dewam kerde: “Demokratîkbîyîşê qanûno bingeyîyêk ganî wextê amadekarîya qanûno bingeyî de bêro kerdiş. Seba demokratîkbîyîşî zî 2 çîyî lazim î; nînan ra yewe ganî azadîya fikrî bêro ronayîş û ya dîyine zî îmkanê temsîlîyetî ganî duştê tewr berzî de bêro awankerdiş. Eke bi azadîya fikrî beşdarbîyîşêko hîra na xebate de nêbo, o wext amadekarîya qanûno bingeyî zî bi hawayo demokratîk nêbeno.
Yokuşe va ‘seba qanûno bingeyî yo demokratîk, lazim o prosesêko demokratîk bibo’ û qiseykerdişê xo wina qedêna: “OHAL û Qerarnameyê Hukmê Qanûnî îdareyêko otorîter o û azadîyan orte ra wedarneno. Gelo ewro qanûno bingeyî yan zî rejîm yeno bedilnayîş? Nika her ke şono otorîterîya qanûno bingeyî yê 82î vejîyeno aver. Çîyê ke yenî munaqeşekerdiş ra yeno famkerdiş ke do qanûno bingeyî yê 82î hîna bêro kûrkerdiş. Prosesêko tede pêrodayîşî xeylê zaf î de, qanûno bingeyî yo demokratîk nîno viraştiş.” bingeyî yê 82î hîna bêro kûrkerdiş. Prosesêko tede pêrodayîşî xeylê zaf î de, qanûno bingeyî yo demokratîk nîno viraştiş.”
YASÎN KOBULAN / DÎHABER / STENBOL