Beşa tewr girde ya Komploya Gladîoya Girde Îmrali de erzîya dewre. Wezîfeyê General Engîn Alanî ke mi ard Girawa Îmrali daxî na raştîye bi ma dano famkerdiş. Engîn Alan Şefo Fermî yê Fermandarîya Qewetanê Taybetan bî, yanî şefo fermî yê Gladîoya Tirkî bî.
Nizdîbîyayîşê Selahîyetdarê Konseyê Yewîya Ewropa ke Îmrali de ame mi vera zî komplo de rol û mîsyonê Yewîya Ewropa çî yo, îzeh kerdêne. Bi no hawa peymana ke mabênê Amerîka, Yewîya Ewropa û Îdareyê tirkî de bîbî, vejîyaye orte. Merdim nê 3 nîşaneyan (îzehetê Şêwirmendo Taybet yê Serekê Amerîka Clîntonî General Galtîerî, nizdîbîyayîşê cinîya ke Komîserîya Sîyasî ya Yewîya Ewropa de ca girewtêne û rolê Şefo Fermî yê Fermandarîya Qewetanê Taybetan ya Tirk Engîn Alanî) ra fam keno ke operasyon sere ra heta peynî bin berpirsîyarîya sîyasî ya Amerîka û Yewîya Ewropa de, hetê Gladîoya NATO ra ameyo meşnayîş. Vernîya ke nê raştîyî bivejyî raste, mi texmîn kerdêne ke hêzê ke mi bêtesîr kerdbî, hêzê ewleyîya hukmatê tirkî bî, labelê mi tam fam nêkerdbî. Vatişê Serekwezîrê o wextî Bulent Ecevîtî ke vatbî ‘Çira tewqîf kerdî û teslîmê ma kerdî, mi fam nêkerd’ daxî na îdîaya mi raşt keno.
Xo sey temsîlkarê Sererkanê Pêroyî da şinasnayîş
Keso ke Girawe de ame mi vera, leşkerêko unîformaya albayî ci ser de estbî. Ê kesî xo sey temsîlkarê Sererkanê Pêroyî da şinasnayîş. Qiseykerdişêk kerd û waşt ke qiseykerdiş mabênê ma de nimite bimano. Dima ra wexto ke persayîş dest pêkerd zî eynî kesî qiseykerdişê muhîm û cîyayî kerdî. Persayîş bi heyeto ke 4 yewîya ewleyî (Sererkanê Pêroyî, Cendirme, Mudurîya Asayîşî û MÎT) ra pê ameyêne, 10 rojan dewam kerd. Dima ra sohbet bi aşman dom kerdbî. Ge-ge kesê bînî zî kewtêne dewre û Ewropa ra zî heyetî ameyênê.
Seba mi sîstemêko newe awan kerdbî
Mi pawitişêk bingeyê Komploya Mîyanneteweyî vejeno orte, esas girewt. Labelê kesê ke nameyê tirkîtî ser o hereket kerdêne, fam nêkerdêne. Çimkî ê bi xo zî netîceyê komployêka seserran bîy. Cok ra nêşînayêne bi hawayo rexneker nizdîyê hedîseyî bibî. Nê semedî ra hem wextê mehkemebîyayîşî de û hem zî wextê hukumwarî de çîyêko bîyaye pawitiş, bêmana bî. Temsîlkarê Serekîya Sererkanê Pêroyî bi hawayo nimitkî çîyan vatêne û bawerîya merdimî pê nêameyêne. Xora hêzê înan ke vatişê xo pratîze bikerî, çinêbî. Seba mi sîstemêko Amerîka piştî dano û Yewîya Ewropa zî kontrol keno, amebî kifşkerdiş. Yê ke nê sîstemî nuştbî Îngilistan bî, çîyo ke kewtêne para tirkan zî îcrakerdişê nê sîstemî bî.
Bingeyêko seserrin yê komplo esto
Famkerdişê zîhnîyetê polîtîk û felsefî ke pey komplo de bî zaf muhîm bîy. Ez tim vana bingeyêko seserrin yê komplo esto. Mi qala komployê her wextî kerd. Nînan ra yê ke tena vera kurdan de bîyî nêyî; Komploya Alayê Hemîdîye, 1914 de Bedlîs de Melle Selîm, 1925 de Şêx Seîd, 1930 de Agirî û 1937 de komployê Dêrsimî, 1959 de dewaya 49an, 1960 de dewaya 400 kesan, kişîyayîşê Faîk Bucakî, hetê PDKyî ra kişîyayîşê Saît Kirmizitoprakî û reyna bi seyan komployê ke mîyanê PKKyî de bîyî û sewbîna. Tîya de yê muhîm o yo ke merdim komplogeran bişinasno û bido şinasnayîş. Ez prosesê Îmrali de na babete de zaf zehmetî cuyaya. Çimkî xeylê hêzê ke mîyanê înan de nakokî estbîy, mîyanê komplo de ca girewtêne. Amerîka ra heta Federasyonê Rûsya, Yewîya Ewropa ra heta Yewîya Ereban, Tirkîya ra heta Yewnanistan, Kenya ra heta Tacîkistan zaf dewletî mîyanê komplo de ca girewtêne. Tirk û yewnanî ke bi serran o dişmenê yewbînan bî, senî amebî têhet? Çira mi ser o yewî û îttîfaqê xo viraştênê?
Rolê heme dewletan
Îngilistan mîyanê nê dewletan de yê ke tewr tecrubeyin bî. Hêzo ke nêwaşt ez Ewropa de polîtîka bikera, nînan ra yê sifteyîn Îngilisîtan bî. Mi senî game eşt Ewropa, Îngilistanî mi ‘persona non grata’ yanî ‘keso ke nîno waştiş’ îlan kerdbî. Na gamêka muhîm bîye û netîceyê na game destpêke ra dîyar bîye.
Derdê Amerîka sewbîna bî. Amerîka waştênê ke projeyê BOPî bierza dewre. Cok ra averşîyayîşê ke Kurdistan de bîyêne zaf muhîm bî. Ganî bi hawayo tesilî ez bêtesîr bibîyêne. Tasfîyebîyayîşê mi seba menfîetanê înan zaf muhîm bî. Rûsyaya ke krîzê tewr gird yê tarîxê xo cuyayêne, lazimîya aye bi kredîyêka leze estbî. No seba çepgirê tirk û hemkaranê kurdan zî firsendêko tarîxî bî.
Felsefeya mi de bedilîyayîşê bingeyîn virazîyayî
3 netîceyê ke no het de ez pawitişanê xo de resaya, nê yî: a) Komplo şexsê mi de tena kurdan rê nê, tirkan rê zî amebî kerdiş. Hawayo ke mi teslîm kerdî û nîyetê hêzê ke mîyanê komplo de ca girewtî çareserkerdişê problemî nêbî, wina kerdêne ke no problem seserrêka bîne zî bidomîyo. Komplo seba înan firsendêko baş bî û heta peynî zî şuxulnayî. Helbuk eke biwaştêne, şînaynê zaf çîyanê bîyaye zî bikerî. Labelê tim waştênê ke probleman ver bi krîzî bîşêrî û krîzêk sey Israîl û Filistînî xelq bikerî.
Senî ke krîzê Israîl û Filistînî seserrî yo ke xizmetê hegemonyaya Rojawanî keno, waştênê krîzêko winasî zî mabênê tirk û kurdan de bivejî. Xora xeylê problemê mezhebî û nîjadî ke seserra 19. ra dima herême de ameybî xelqkerdiş û çareserî nêamebî dîyayîş de zî eynî hedef estbî. Labelê tîya de problemo tewr gird famkerdişê îdarekaranê tirkan bî. B) Cok ra komplo mi û kurdan ra zafêr vera tirkan de ameybî kerdiş û dayîşê famkerdiş yê na babete seba mi bîbî problemo tewr muhîm. Mi na raştîye tim yê ke îfadeyê mi girewtêne ra vatêne. C) Raybazo ke hêzê hegemonîkan seba kûrkerdişê problemê kurd û tirkan xebetnayêne raybazê ‘hargûş bireme, tajî bitepişe’ bî. Netîceyê nêyî de do hem hargûş û hem zî tajî bibetilîyayênê û o wext her di zî do bikewtênê bin tesîrê wayîranê xo. Hem nizdîbîyayîşê Konseyê Yewîya Ewropa û qerarê Mehkemeya Heqê Merdiman ya Ewropa xizmetê nê fikrî kerdêne. Tîya de hedef çareserî û edalet nêbî. Mi pawitişê xo seba deşîfrekerdişê nêyî nuştî.
‘Ez aştî û çareserî ser o kûr bîya’
D)Mi zî prosesê Îmrali seba nê kayî xira bikera, xebetna. Mi seba nêyî bingeyê xo yê mefhûman bihêz kerd. Mi heme unsurê pratîk û felsefîk yê şert û mercê aştî û çareserîya sîyasî aver berd. No het de ganî mi bi xo bawer bikerdêne; xora sewbîna tercîxê mi çinêbî. Raştîya xo de nîyetê hêzê ke komplo de ca girewtbî, cîya bî. Waştênê ke şexsê mi de PKK û Tevgerê Azadîya Kurd biqedênî. Reyna waştênê ke PKKyî mi ra biqerfnî. Bitaybetî waştişê Amerîka no bî. Heta o wextî xeylê rêxistine û rayberê şorişgerî eynî hewa amebî tasfîyekerdiş. Çîyo ke nê hêzan prosesê Îmrali ra pawitêne, no bî. Stratejî û taktîkî na çarçewa de ameyênê averberdiş. Vera nê taktîk û stratejîyan de pawitişê mi rayîrê çareserîya demokratîke û aştîyêka rûmetine esas girewtêne.
*No nuşte kitabê Abdullah Ocalanî yê bi nameyê ‘Problemê kurd û çareserîya neteweya demokratîke: Pawitişê kurdê ke bin qirkerdişî de yî’ ra ameyo arêkerdiş.