Peytexta Parîsa Fransayî de domanan azadîyê xo vîra kerdêy. No şaristanî de Rayverê Têkoşîna Afrîkayê Dulcîe September ra bigêr (1988’ê de ame qetilkerdiş’, Serekê Komîteya Koordînasyona Tamîlî Nadarajah Mathînthîran 8 teşrîne 2012’ê de ame qetilkerdiş)
Tewr peynî zî 3 cenîyê şorişgêr Sakîne Cansiz, Fîdan Dogan, Leyla Şaylemez ameybi qetilkerdişî. Peynîya nêy qetilkerdişan nameyê no şaristanî bîyo ‘Şaristana Terteleyê Sîyasîyan.’ Hewna çi balkeşo ke Terteleyê 3 cenîyê şorişgêrêy kurd Tirkîya û Fransa bi hembarî de nimite averbenêy.
Qetilkerdişê ser pawitoxê fransiz Antoîne Comte qetilkerdişê 3 cenîyê şorişgêrî de Tirkîya nîşan dabi. Heme nêy averşîyîşan mojnano ke qetilkerdişê nêy 3 cenîyê şorişgêran de hêzê dewleta paralel ca girewtêy.
3 cenîyê şorişgêrîy; Sakîne Cansiz, Fîdan Dogan, Leyla Şaylemez bi têkoşîna xo de wateyê têkoşîna cenî û azadîya cenîyê ra nameyê xo dabî la nêy şorişgerêy cenî hêzê tarî peytexta Parîsa Fransayî de 9 çele 2013’ê Buroya Enformasyona Kurdistanî de şehîd vistîy.
Bi taybet rolê û mîsyonê 3 cenîyê şorişgêr û muhîmîya cayê qetilkerdişî, ma ra qetilkerdişêy sîyasî nîşan da. Hewna 1988’ê Parîsî de Rayverê Têkoşîna Afrîkayê Dulcîe September, 28 citmenge 1965’ê Muxalîf û Sosyalîst Mehdî Ben Barka, Muxalîfa sûrîyeyij Selahaddîn Bîtar, 1976 verên Hetkardoxê Şaha Îranî Redza Mazluman, verên Serekwezîr Şapur Bahtîyar zî 1991’ê, Temsîlkarê Rêxistina Xelisyayişa Fîlîstînî (FKO) Mahmed El Hamşarî û Basîl El Kubeîsî û Serekê Komîteya Koordînasyona Tamîlî Nadarajah Mathînthîran amey qetilkerdiş.
Nîşana cayê terteleyî
Çi tesadufo ke Tirkîyayî de hukûmat 19 citmenge 2012’ê seba qetilkerdişê Rayverê PKKî ser qanûn vet (Çarçiweya qanûnî de kam rayverê 50 heb PKKî qetil bikero se do înan ra nêzdî 4 mîlyon TL pere bêrodayiş.) Netîceya no qanûnî zî mojna ke no qetilkerdişê de rolê û mîsyonê Tirkîya zî gişteke girdî de est o.
Hewna Rayverê Şarê Kurd Abdullah Ocalan çareserîya pirsgirêka kurd de her tim modela Afrîkaya Vaşûrî mojnayo û çi tesadufo ke cayê qetilbîyîşî 3 cenîyê şorişgêrî de 25 serr verê Rayverê Têkoşîna Afrîkayê Dulcîe September ame qetilkerdiş û hewna 3 çele 2013’ê Rayverê Şarê Kurd Abdullah Ocalan de Hemserekê KCDî Ahmet Turk û Aysel Tugluk pêvînayiş kerdbî û no mijaran zî, no qewimyayişî rolê û mîsyonê dewleta paralelî ardbîy rojdemî.
Qerqezyayişê dewletan Rojê sifteyin hetanê nika wezîfedarê dewletan bi qerqezyayişî de waştêy no terteleyî bierzê ser PKKî. Eynî de demî de Wezareta Karê Zereya Fransayî Manuel Vals û Hetkardoxê Serekê AKPî Huseyîn Çelîk vejîyayê verê kamerayan û vatîy: “Viraştişê qetilkerdişê ra ma bievnî se, no qetilkerdiş hesabveynayişa zereyê PKK yo.”
Hewna 21 çele 2013’ê de Ardimkarê Serekê AKPî Mehmet Alî Şahîn bi taybetê nameyê Sakîne Cansız dabi û vat bike: “Ma dewleta Fransayî ra vato; şima, marê ke vera xo bidê tepêşenêy la ma cidî nêgirewtêy. Ma seba tepadayişê Sakîne Cansiz ser bi desan waştişname day la qet ma ra verpers nêday. Heme nêy aşkera mojna ke dewleta tirk û Fransayî bi hembarî de têgerîyenêy û no qetilkerdişê de zî rolê û mîsyonê dewleta paralel zaf gird o.
Di terteleyî de rolê dewletan
Çi balkêşoke dewleta Fransî heme nêy terteleyan zey ‘hesabveynayişê zereyî’ mojnayo û dewletan pawit o û heme terteleyan nimite mendîy. Hewna bi taybetê nêy terteleyan de bi perwerdeyê de endamê servîsê nimite ca girewtêy û bi asanî zî Fransayî ra sexte pasaport û nasnameyî rey de vetêy.
Sifteyin qetilkerdişê 3 cenîyê şorişgêr de hukûmata Fransayî no qewimyayişî zey ‘hesabveynayişa zereyî û hêrişê komê faşîst’ rey de raşteya terteleyê waşt bibedilno. La hemverê no hesabê Fransayî de 12 çele bi sehezaran kurd Parîs de kombîy û no qetilkerdişê şermezar kerdîy û 15 çeleyê de amedî de bi sehezaran kesîy 3 cenîyê şorişgêrî bi girseyî oxir kerdîy.
Heme çalakîyê şarê kurd polîtîkaya leyminîya dewleta Fransa û Tirkîya vila kerd. Şarê kurd hem waşt qetilankarî aşkera bibêy, hem zî peyama aştî û azadî day. Qetilkerdişê 3 cenîyê şorişgêrî çapemenîya DYA, Fransa, Îngîlîstan, Îtalya û sewbî welatan de çapemenî de xebera sifteyin amedayiş.
Seba ke qewimyayişêy ke Fransayî de ameybîy meydan no ser şarê kurd hem Fransa sûcdar kerd, hem zî hetkarîdayişê Fransayî ser zî heme welatê Ewropayî zî terteleyî de berpirsîyar îlan kerd. Tirkîyayî ra pawitoxî seba ke dosyayê ser de biryara nimnayişî est o, no ser nêşkenêy biresêy dosyayî.
NAVENDA XEBERAN