Heq, raa heqî de wayîrê hardo asmênî yo, sitar o. Qe(qet) zulimkar nîyo. Kayînat de çike esto ey der o. Kayînat de heme(her) çî kî ey ra jû yo. Rozê heme kes oxtê xo ke kerd tam cêrono ey. Na semed ra wayîrê raa heqî, ‘enel haq’ vanê û vahdet-î wucidî îtîqatê xo rê binge vênenê. Heq, îtîqatê Dêrsimî de jê(sey) îtîqatê mislimanên, qarse heme çî nêbeno. Raa heqî de Heq ra cêr, perse ey ra wayîrê bînî kî (zî) estê. Vajîme; wayîrê jîyar û dîyaran, wayîrê çêyî, wayîrê darênî, wayîrê malan ûêb.
-Raa heqî ra gore; Heq, raver (verikîn) madde pêda kerdo, dima (badê) no madde parçe bîyo û vila bîyo kayînat. Yanê mislimanên; çînebîyên ra pêda kerdene rê, wayîrê raa heqî; madde ra pêda bîyene rê bawer kenê.
-Raa heqî de, Heq ra cêr botin ra zobîna (sewbîna) wayîrê rayeyî estê. Nê ortê ‘na dîna’ û ‘a dîna’ de fetelînê. Ortê nînan ra pîle xo Xizir o. Dêrsimîjî ci ra ‘Bimbarek’ vanê. Zobîna îtîqatan de kî Xizir esto, hema qe cayê xo hondê berz nîyo. Xizir alvozê(embazê) feqiran o, Xizir poştdarê sata tengî yo. Xizir wayîrê uşîrî yo. Kam ke xeletîye kerde, uşîra xo ra ano rayê. Kam ke tengîye de mendo, reseno ebe uşîra xo xelesneno. Dêrsimîjî eke sond wenê, vanê; “Çuyê Xizirî bo! Ya kî “Mi to rê çuyê Heqî/ Xizirî nê ro ke.“ Cayê Xizirî hondê(hende) ke berz o, ebe name roce kî pêcêrîno. Ebe name jîyarî estê. Gola Bimbareke, Kemerê Xizirî, Gola Xizirî, Hênîyo Kalo Sipî, Nîşanê Xizirî ûêb. de bîyo eskera vajîn o. Tayê waxt ebe Heq û Xizir jû(yew) name benê. Dêrsimîjî serva nê wayîrê rawan qurve sare birnenê û nîyazê xo vila kenê.
-Îtîqatê raa heqî de cawo tîj kî berz o. Tîj, îtîqat de roştî ya û weşîye ramitêna. Tarî ra vecîyayîş û roştîya Heqî ya. Mislimanên ke kuta(kewta) Dêrsimî, tîj ebe “Roştîya Olî Mehemedî”, “Roştîya Heqî’ xo rê ca dîyo. Kokimê Dêrsimî, hata na waxt heme sodir tîj ke vejîye, verê xo çarnenê minete kenê; “Ya Tîja homete /Raver can û roy de/Wayê û birayî de /Ded û derezay de/Xal û werezay de/Dar û kemerî de /Vergê yabanî de/Dima kî mayê neçaran de.” Na mineteyan de xo ra raver heme kes rê wazenê dima xo rê wazenê.
-Raa heqî de cayê asme kî zaf berz o. Asmê tip û tarî de roştî ya. Mislimanên ra dima îtîqat de ebe nurê Olî/Elî name bîya. Na semed ra raa heqî de cayê Olî kî zaf berz o. Olî duştê Mihemedî de name bîyo. Çike Mehemed misayîbê Olî yo. Kokimê Dêrsimî hata na sate, heme sodir destê xo kenê ra, dustê tîj û asme rê minete kenê; “Ya Olî Mehemed! Sima azê ma, harmorê ma mekerê. Az û uzê înan kî harmorê înan mekerê.”
-Asme (mange) îtîqat de nurê Olî ra zobîna ebe sifatê Ana Fatma kî name bîya. Na semed ra raa heqî de cayê Ana Fatma kî zaf berz o. Ana Fatma cênîya Olî û maa Hz.Hesen û Hz.Ûşenî ya. Rocê des û di îmaman ebe rocê Ana Fatma sifte beno. Ana Fatma nîşanê zafên û berkên a. Dêrsim de hacetê non rê “Dezgê Ana Fatma “ vajîno. Soja nonî rê; “ Soja Ana Fatma” vajîno. Ana Fatma name kêwaniyên a. Dêrsimîjî sondanê ke bî asme rê minetê kenê; “Ya Ana Fatma! Ma nurê xo ra morim meke.”
-Raa heqî de merdene kî zobîna wa. Mislimanên de eke însan merd, ya sono cenet ya kî sono ceneme. Raa heqî de cenet kî na dîna der o, ceneme kî. Raa heqî de heme însan çewres roze ra dima peyser, hema zobîna jû don de êno dîna. Çike Raa heqî de heme çike amo hure, qe nêbeno vîndî. Zobîna jû don de reyna (defêna) êno (reenkarnasyon) dîna. Na dîna de rindên ke ramita rindên, xiravenên ke kerda, xiravenên onceno. Dîna verêne de eke xiravenên ke kerda donê; her, kutik, ga, ostor,qatir ûêb. de şîyazet (sitam) onceno.
-Raa heqî de cayê ewlîyayan kî berz o. Nê mekanê ewlîyayan rê hewz vanenê. Nê ewlîyayî letê heq ê. Ortê A dîna û Na Dina de ênê, sonê. Xeberan anê, benê. Nînê ra tayê: Bava Mansur, Kures, Şix Hemed, Sey Savun, Dewres Eylas, Dewres Gulavî, Dewres Gewir, Sari Saltik, Bava Munzir, Bava Duzgi, Axwuşên o.
-Raa heqî de cayê jîyaran kî zaf berz o. Nê, ya hewzê ewlîyayanê ya kî cawo ke ewlîyayî kerametê xo musnitê ortê ucayê. Dêrsim de bêjîyaran dewî çîn ê. Nê tayê koyî, tayê çemî, tayê darî bîyê. Nîne ra tayê: Gola Buyere, Kemerê Duzgi, Tujik Bava, Hênîyo Pil, Koyê Baxirê, Çimeyê Muzir Bavayî, Gola Çetu, Tumê Xizirî, Nîşanê Olî ûêb.
-Raa heqî de cayê teverikî kî zaf berz o. Dêrsimîjî jîyaran ra ya jû parçê kemere, herre ya kî çuye cênê, anê çê xo de cayo pak û berz de darde kenê. Heme poncseme kî sonê ver de çileyan nanê ro. Dêrsim de tayê çêyan namê xo “ewlîya” ya kî “jîyare” tariqî estê. Îtîqat de hen zanîno ke tariq, a dîna ra serba tengîya însanan rusnîyê na dîna. Tariq ortê pirenî de danêwe. Îtîqat de wayîrê çêyî jû xeletîye ke kerde, tariq çê caverdanê. Jîyare ke çê kam der a, Cemê heqî (venga heq dayene) o çê de pêcêrîno...