EREM KANSOY/REQA
QSD savaşçıları önceki gece kentin birçok yerinde DAİŞ’e ağır darbe vurarak kent merkezindeki Seyf Eldewle Yolu’nda denetimi sağladı. Savaşçıların surları aşarak iki gün süren operasyonu sonucunda hem önemli bir ilerleme sağlandı hem de 250 sivil kurtarıldı.
YPG öncülüğündeki QSD’nin, ABD’nin liderliğini yaptığı Uluslararası Koalisyon’un desteğiyle Reqa’yı özgürleştirmek için sürdürdüğü Büyük Savaş, bir ayını tamamlamak üzere. QSD savaşçıları, tamamen kuşattıkları ve merkezine girdikleri Reqa’nın tüm yönlerinden ilerleyerek merkezdeki çemberi daraltıyor.
İki gün süren zorlu operasyon
QSD savaşçıları, bir grup sivili kurtarmak için önceki gün sabaha doğru başarıyla tamamlanan büyük bir operasyon yaptı. Tarihi surların içinde kadın ve çocukların ağırlıkta olduğu sivillerin bulunduğu tespiti üzerine hazırlıklara başlayan savaşçılar, gece saatlerinde harekete geçti. Surlara aşarak DAİŞ elemanlarının üzerine giden savaşçılar, iki gün süreni çatışmalar sonucu surların içinde önemli bir bölümü DAİŞ’ten temizledi. Önceki gün 04.00 sıralarında yaklaşık 250 sivil kurtarıldı. Tek bir alanda bulunmayan siviller, ayrı ayrı operasyon kolları tarafından kurtarıldıktan sonra önce ön cephede koruma altına alındı, ardından güvenli bir şekilde merkezi noktaya çekilerek bir araya getirildi.
Sabahın ilk ışığında sevinç çığlıkları
Özgürlüğüne kavuşan kadın ve çocukların sabahın ilk ışığındaki sevinç çığlıkları, QSD savaşçılarının zafer sloganlarıyla birleşti. Mutluluklarını korkusuzca ifade eden, yüzleri nihayet gülen siviller, merkezden Reqa çıkışına kadar güvenlik nedeniyle yaya olarak ardından da şehir çıkışından Reqa Semra bölgesinde bulunan ilk yardım noktasına araçlarla taşındı. Siviller tüm yol boyunca sevinç çığlıkları ve zafer işaretleriyle özgürlüğe yürüdü.
İlk yardım sonrası güvenli bölgelere
Reqa Semra’daki ilk yardım noktasında siviller teker teker kontrol edilerek, bazı hafif yaralılara ilk müdahalede bulunuldu. Özellikle açlık ve susuzluktan etkilenen yaşlı ve çocuklarla ilgilenildi. Sağlık ve güvenlik kontrolleri yapıldıktan sonra Eyn Îsa ve diğer bölgelere sevk edildi.
Seyf Eldewle’de kontrol sağlandı
Ayrıca önceki gece Hişam Ebdilmelek Mahallesi’ne saldıran DAİŞ’liler, sabaha kadar süren çatışmaların ardından püskürtüldü. Çatışmalarda en az 12 DAİŞ’li öldürüldü, mayınlı bir araç da imha edildi. Dört savaşçı şehit düştü, üç savaşçı da yaralandı.
Eski Reqa’da da devam eden çatışmalarda 9 DAİŞ çetesi elemanı öldürüldü.
Reqa’nın batısındaki El-Dariya Mahallesi’nde sabaha doğru çatışma çıktı. Yaşanan çatışmada 11 çete elemanı öldürüldü. Savaşçılar, 3 keşif uçağını düşürdü, bir keşif uçağını ise ele geçirdi. Alanda yaşanan çatışmada bir savaşçı şehit düştü, 3 savaşçı da yaralandı.
Retla kasabası kuzeyinde de sabah erken saatlerde çatışma çıktı. Çatışmalarda 3 çete elemanı öldürüldü.
Kent merkezinde ilerleyen savaşçılar, birçok önemli ve stratejik yeri kontrol altına aldı. Savaşçılar tarihi camiye giden ve kentin ortasında yer alan Seyf Eldewle Yolu’nda denetimi sağladı. Ayrıca bu alanda akşamdan itibaren yaşanan çatışmalarda 27 çete elemanı öldürüldü.
Reqa’nın güneydoğusunda da dün sabah saldırı girişiminde bulunan DAİŞ’in içinde 10 elemanının bulunduğu bir askeri aracı ile bir doçka yüklü aracı imha edilerek, saldırıları püskürtüldü.
Reqa’da karanlık dağılmak üzere
Reqa, kendi gençlerinin sayesinde kara çarşafları üzerinden atmaya ve özgürlüğünü kutlamaya hazırlanıyor.
Halep’in 160 km güneydoğusunda yer alan Reqa’nın kuzeyinde Girê Spî, doğusunda Dêrazor ve kuzeydoğusunda Cizîrî Kantonu bulunmakta.
Turistik zenginliği ve doğasıyla tanınan kentte Bab Bexdad, Etiq Cami, Caber Kalesi, Resafê, Sûr, Herqel, Zalîbiya, Hesn Muslima ve Til El-Xewîra gibi tarihi yerleşim birimlerinin yanında, Fırat Nehri ve Belîx Çayı kıyılarında onlarca tarihi tepe bulunuyor.
Verimli toprakları ve su bolluğu nedeniyle Reqa, tarih boyunca halkların yöneldiği yerleşim birimlerinden olmuş. Bunun yanında ticaret yollarının merkezinde yer alan bir kent ve zamanında Fırat Nehri yoluyla Reqa’nın zenginlikleri diğer ülkelere de gidiyordu.
Reqa’nın stratejik coğrafyası ve Fırat’ın kıyısındaki konumu nedeniyle tüm güçlerin ve bölgeyi işgal eden imparatorlukların çekim merkezi haline geldi. İslamiyet döneminde de Emeviler, Abbasiler ve Eyyubiler gibi halifelik hanedanlıklarının kuruluş yeri oldu.
Kürtlerin Reqa’daki varlığı
Kürtler çok eski dönemlerden beri Reqa’da yaşayagelmiştir. Tarihi kaynaklar, Reqa’da Kürtlerin Milli konfederasyonun 1518’de başladığını; 18. yüzyılda Kürt konfederasyonu çatısı altında birçok ulusun yer aldığını ve bu konfederasyonun Suriye’nin kuzeydoğu bölgesini yönettiğini belirtir. Ardından Reqa, Osmanlılar tarafından işgal edilir.
Reqa’daki aşiretler
Reqa’da Mili ve Berazi gibi çok sayıda Kürt aşireti bulunuyor. Bunun yanında El-Cîs, El-Boseraya, El-Suxana, Bûesaf, Bûhemîd, El-Amir Boşiyan, Efdala, Mûsa El-Dahir, El-Xanim El-Dagir, El-Kewatî, El-Berîc, El-Xol, El-Cemasa, El-Becrî El-Kerama, El-Şeîb ve El-Kewîdir gibi 16 farklı Arap aşireti var.
Reqa’nın ekonomisi
2011 nüfus sayımına göre 944 bin olan Reqa’da halkın geçim kaynağı daha çok tarım ve hayvancılığa dayanıyor. Reqa birçok yönden zengin olmasına rağmen BAAS rejimi ve iktidar güçleri tarafından sömürüldü ve bölge halkı bu kaynaklardan mahrum bırakıldı. Bu da şüphesiz toplumu üzerinde olumsuz etkiler yarattı.
Suriye krizinde Reqa
Mart 2013’te Reqa Eyaleti rejimin elinden çıktı ve çeteler eyalete girdi. Reqa Eyaleti’ne giren çetelerin sayısı 100’ü aşkındı ve her grup başka bir tarafa bağlıydı. Cebhet El Nusra gibileri El Kaide’ye; diğerleri ise ÖSO’ya dayanıyordu.
Daha sonra Reqa, her türlü kötü faaliyetlerde bulunan çeteler arasında yaşanan savaş alanına çevrildi. Ocak 2014’te DAİŞ, çetelerin savaşmasından faydalanarak Reqa’yı işgal etti. Ardından DAIŞ Reqa’yı ‘Hilafetinin Başkenti’ olarak ilan etti.
Kenti işgal eden DAİŞ, Reqalıların yaşamını adeta cehenneme çevirdi. Reqa meydanları artık insanların kafasını kesme ve infaz etme yerleri olarak tanınır oldu.
QSD imdadına koştu
DAİŞ çetesinin her türlü vahşet, işkence ve zorbalığını gören Reqa halkı, QSD’ye çağrılar yaptı. QSD, 5 Kasım 2016’da Fırat’ın Gazabı Hamlesi adıyla Reqa’nın köy, kasaba ve beldelerini özgürleştirmeye başladı. QSD, hamlenin 4 aşamasında Reqa çevresindeki tüm yerleşim alanlarını özgürleştirdikten sonra 6 Haziran 2017’de ‘Büyük Savaş’ adını hamleyle kent merkezine yöneldi.
Savaşçıların kent merkezinde her gün ilerleme kaydetmesiyle birlikte Reqa’daki karanlık dağılıyor.
Reqa Sivil Meclisi de meclisler yoluyla Reqa çevresindeki yerleşim birimlerinde yaşayan yurttaşları örgütleme çalışmalarını sürdürüyor. Reqa da artık kentin tüm halk kesimlerinin içinde yer aldığı demokratik sivil yönetim sistemi ile kendisini yöneten Minbic’in yolundan ilerliyor.
