2012 yılı boyunca BDP ise Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın hedef tahtasında oldu. Antep’te meydana gelen patlama sonrasında söylemler sertleşirken, BDP’lilerin konvoyunun HPG’liler tarafından kesilmesinin ardından ise, BDP’ye yönelik Başbakan Erdoğan başta olmak üzere tehdit ve hakaretler doruk noktasına ulaştı. Tayyip Erdoğan’ın söylemlerinin ardından ise, DTK Eşbaşkanı Aysel Tuğluk ile birlikte 9 BDP’li vekil hakkında hazırlanan fezlekeler, Meclis’e gönderildi.
Ağırlaştırılmış tecrit sürdü
PKK’li ve PAJK’lı tutsakların tecride ilişkin başlattığı açlık grevlerinin yanı sıra, 2012 yılı boyunca neredeyse her gün Kürt Halk Önderi Öcalan’a uygulanan tecrit alanlarda protesto edildi. 2012 yılının görkemli direnişlerinden birisini ise Newroz Bayramı oluşturdu. Türk İçişleri Bakanlığı tarafından yasaklanmasına rağmen başta Amed olmak üzere birçok bölgede yüzbinlerce kişi barikatları yıkarak, Newroz alanlarını “direniş alanına” çevirdi.
2012 yılında politika alanında öne çıkan gelişmeler ve tartışmalar şunlar oldu;
OCAK
1 Ocak: DTK Eşbaşkanı Ahmet Türk, Roboskî Katliamı’nın bir soykırım olduğunu belirterek, 1938 Dersim katliamından Roboskî’ye kadar devletin Kürtlere bakışının değişmediğini söyledi.
2 Ocak: Başbakan Erdoğan, Şırnak’ın Uludere İlçesine bağlı Ortasu (Roboskî) Köyü’nde katliama ilişkin Genelkurmay Başkanı Nejdet Özel ile görüştü. AKP Grup Başkanvekili Mahir Ünal, Roboskî katliamının altında BDP ve PKK’nin olabileceğini iddia ederek, araştırmalar sonucunda gerçeklerin ortaya çıkacağını ileri sürdü.
3 Ocak: BDP Eşbaşkanı Gültan Kışanak TBMM’de yaptığı konuşmada, Roboskî katliamına ilişkin AKP’lilerin yaptığı değerlendirmeleri eleştirerek, “Katliamdan 20 saat sonra ‘operasyon kazası oldu’ sözünü duyduk. Kimsiniz siz. Nasıl 34 kişinin ölümü karşısında bu kadar umursamaz, bu kadar haddini bilmez oluyorsunuz. Önce çıkacaksınız özür dileyeceksiniz af dileyeceksiniz, insansanız eğer” dedi. BDP, Roboskî’de 34 kişinin TSK’ye ait F-16 savaş uçakları ile bombalanarak katledilmesini TBMM’ye taşıdı. BDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş partisinin yaptığı grup konuşmasında Başbakan Erdoğan’a “Biz senin meşruiyetini, Başbakanlığını tanımıyoruz. Sen kendini ne zannediyorsun. Bu halkın çocuklarını katledeceksin, kanlı ellerinle de BDP’den hesap soracaksın. Haddini bileceksin, hesap vereceksin” dedi. Başbakan Erdoğan partisinin grup toplantısında yaptığı konuşmada, Roboskî katliamı için Genelkurmay Başkanlığı’nın göstermiş olduğu hassasiyet ile ilgili teşekkür etti. Roboskî katliamını protesto eden BDP milletvekilleri Meclis Genel Kurulu’nda sabaha kadar süren oturma eylemi yaptı.
4 Ocak: Katliamı nedeniyle Roboskî’ye giden 715 bölge sivil toplum örgütü, yaşanan olayın hükümetin şiddet politikalarında ısrarını gösterdiği açıklamasını yaptı. Yargıçlar ve Savcılar Birliği, 34 kişinin katledilmesine ilişkin yaptığı açıklamada, sorumluların hesap vermesi ve istifa etmelerini istedi.
5 Ocak: Şırnak’ın Cizre ilçesinde DÖKH öncülüğünde “Ulusal mücadelemizi geliştirelim; önderliğimizi özgürleştirelim, soykırımı durduralım” şiarı ile yürüyüş düzenlendi. Roboskî’de katledilen 34 sivil yurttaş ile ilgili 11 ilin Barosu tarafından hazırlanan raporda “Kasıt ve gözdağı” vurgusu yapıldı. MİT Müsteşarı Hakan Fidan, gazeteciler ile yaptığı toplantıda, Roboskî’de yaşanan katliama ilişkin bir istihbarat paylaşımlarının olmadığını söyledi. Fidan, Oslo’da yapılan görüşmelerin ses kayıtlarının da kurgulanmış olduğunu ileri sürdü. Uludere Cumhuriyet Başsavcılığı, Roboskî Katliamı’na ilişkin yürütülen soruşturmada “gizlilik kararı” aldı.
6 Ocak: Genelkurmay eski Başkanı İlker Başbuğ, sevk edildiği İstanbul Nöbetçi 12. Ağır Ceza Mahkemesi’nce “terör örgütü yöneticiliği” suçlaması ile tutuklandı.
Kandıra ve Bakırköy cezaevlerinde tutuklu bulunan 36 özgür basın emekçisi, “Neden hedef seçildik” başlıklı yazdıkları mektuplarında, “Bu vesileyle tüm meslektaşlarımıza şu çağrıyı yapıyoruz: unutmayalım ki; gazeteciler olarak iktidarlara karşı kamunun vicdanıyız… Bu ateş sizi de yakmadan sesinizi sesimize katmanızı bekliyoruz” çağrısı yaptı.
8 Ocak: BDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş, Cudi Dağı’na yaşanan ve hala sürdüğü belirtilen şiddetli çatışma ile ilgili yerel kaynakların kimyasal silah kullanıldığını iddia ettiğini söyledi.
9 Ocak: TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, Şırnak’ın Uludere İlçesi’ne bağlı Roboskî Köyü’nde yaşanan katliamla ilgili Uludere Alt Komisyon kurulması kararını aldı.
10 Ocak: CHP heyetinin Uludere katliamına ilişkini hazırladığı raporda, olay öncesi kaçağa gidenlerin jandarma başta olmak üzere herkes tarafından bilindiği belirtilerek, bombardıman boyunca köylülerin yardım isteyen telefonlarına askerlerce yeterli duyarlılık gösterilmediği tespiti yapıldı.
11 Ocak: İnsan Hakları Derneği (İHD), İmralı F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi’nde kalan ve avukatları ile görüşmesine 5 ay 18 gündür izin verilmeyen Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın avukatları ile görüştürülmemesi ve sağlık durumu ile ilgili endişeler nedeniyle Avrupa Konseyi İşkenceyi Önleme Komitesi’ne (CPT) başvurdu.
14 Ocak: “KCK” adı altında sürdürülen ve binlerce kişinin gözaltına alındığı ve tutuklandığı siyasi soykırım operasyonlarını savunan Başbakan Erdoğan, operasyonların devam edeceği mesajını verdi.
16 Ocak: Bakanlar Kurulu sonrası açıklama yapan Hükümet Sözcüsü Bülent Arınç, Roboskî’de katledilen 34 kişinin ailelerine tazminat vereceklerini ve “AİHM’ başvurup tazminat alabilirler” diyerek, ailelere AİHM yolunu gösterdi. Roboskî katliamında yaralı kurtulan 3 kişiye, “Sınırı yasadışı yollarla ihlal etme” ve “Ülkeye sınırdan kaçak mal sokma” gerekçesiyle soruşturma açıldı.
24 Ocak: BDP’nin, 34 kişinin yaşamını yitirdiği Roboskî katliamına ilişkin Meclis Araştırma önergesinin görüşülmesine ilişkin grup önerisi AKP ve MHP’nin oyları ile reddedildi.
27 Ocak: BDP, Roboskî katliamını Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) taşıdı. Başvuruda ayrıca katliama ilişkin inceleme yapılması talep edildi.
ŞUBAT
5 Şubat: Meclis İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu bünyesinde oluşturulan Uludere Alt Komisyonu, Roboskî’ye giderek incelemelerde bulundu. BDP’nin düzenlediği “Kürt sorunu, çözüm olanakları ve Öcalan’ın rolü” başlıklı konferansta konuşan Gazeteci Cengiz Çandar, “Şu ana kadar PKK’yi ve Abdullah Öcalan’ı ayırmaya çalışıp örgütü Öcalan üzerinden tasfiye etmeye çalıştılar. Ancak sonuç vermedi. Sorunu çözmek için Öcalan ve PKK üzerine oynamamak gerekiyor. PKK ve Öcalan’ı da birinci derecede müzakere partneri olarak kabul etmek gerek. Budur çözüm” dedi.
9 Şubat: Başbakan Erdoğan, MİT Müsteşarı Hakan Fidan, eski müsteşar Emre Taner ve MİT Müsteşar Yardımcısı Afet Güneş hakkında “KCK” soruşturması kapsamında soruşturma açılmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Genelkurmay Başkanı Necdet Özer, MİT Müsteşarı Hakan Fidan ve Adalet Bakanı Sadullah Ergin ile görüştü.
10 Şubat: MİT-Emniyet-Yargı krizini değerlendiren BDP Şırnak Milletvekili Hasip Kaplan, “Soruşturmanın ucu Başbakan’a da uzanabilir. MİT bir örgüt kurmuş ise görüşmelerin talimatını Başbakan Erdoğan vermiştir” dedi.
14 Şubat: MİT Müsteşarı Hakan Fidan ve MİT’çiler hakkında soruşturma açılmasının önüne geçilmesine ilişkin AKP hükümeti tarafından hazırlanan tasarının Adalet Komisyonu’nda görüşülmesine başlandı.
16 Şubat: BDP, 34 kişinin yaşamını yitirdiği Roboskî katliamı nedeniyle Başbakan Tayyip Erdoğan, Genelkurmay Başkanı Necdet Özel, kuvvet komutanları ilgili bakanlar ve MİT Müsteşarı Hakan Fidan hakkında “insanlığa karşı suç işlemek” ve “toplu katliam yapmak” gerekçesiyle Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulundu.
19 Şubat: Türkiye’de kurumlar içerisinde bir çekişmenin olmadığını savunan Başbakan Erdoğan, “Seçilmişleri atanmışlara kul etmeyiz. Demokraside yasama-yürütme ve yargının görevleri bellidir. Sınırları aşan her girişim yetki gaspıdır” dedi. “Dindar gençlik yetiştireceğiz” açıklamasını da yineleyen Erdoğan, “Modern dindar bir gençlikten bahsediyorum. Diline, dinine sahip çıkan bir gençlikten bahsediyorum” diye konuştu.
20 Şubat: BDP milletvekilleri, BDP’nin tutuklu Şırnak Milletvekilleri Selma Irmak ve Faysal Sarıyıldız’ın başlattığı süresiz-dönüşümsüz açlık grevine destek için genel merkez binasında 2 günlük açlık grevi eylemi yaptı.
MART
5 Mart: Bakanlar Kurulu toplantısı sonrası açıklama yapan Hükümet Sözcüsü ve Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, Pozantı Cezaevi’ne dair iddiaların 2010 yılından sonra ortaya atıldığını savunarak, bu iddiaları doğrulayıcı tespitlerin bulunmadığını savundu. Meclis İnsan Hakları İnceleme Komisyonu’nun yaptığı inceleme sonrası hazırlanan raporda, Pozantı, Bergama ve İncesu Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumları’nın “fiziki şartlarının yetersizliği’ sebebiyle kapatılmasının doğru olacağı vurgusu yaptı.
6 Mart: Başbakan’ın eşi Emine Erdoğan, Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin, AKP’li Şırnak milletvekilleri ve beraberindekiler, 34 kişinin katledildiği Roboskî’deki aileleri ziyaret etti. Roboskîliler, Emine Erdoğan’ın kendilerine getirdiği hediyeleri geri çevirdi.
9 Mart: Başbakan R.T. Erdoğan, İstanbul Cumhuriyet Savcılığı’nın, MİT Müsteşarı Hakan Fidan ve dört MİT mensubunun soruşturulması için izin talebinde bulunmasına ilişkin, “Onunla ilgili kanun var. Kanunu okursanız orada her şey açık ve nettir” dedi.
13 Mart: Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, CIA Başkanı David Petraeus ile Başbakanlık Resmi Konutu’nda görüştü. Görüşmede Türkiye predatör talebinde bulundu.
15 Mart: Başbakan Erdoğan, “4+4+4” düzenlemesinin eğitimin ihtiyaçlarını gözeten modern bir düzenleme olduğunu savunarak, tankla ve topla getirilen bir düzenlemeyi düzeltmeye çalıştıklarını savundu.
Alevi Bektaşi Federasyonu, Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu, Pir Sultan Abdal Kültür Derneği, Alevi Kültür Dernekleri, Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı, Sivas katliamı davasında mahkemenin verdiği “zaman aşımı” kararına ilişkin yaptıkları ortak açıklamada, “kararı tanımıyoruz” dedi.
16 Mart: Başbakan Erdoğan, Sivas davasında “zaman aşımı” kararının verildiği gün yaptığı “Hayırlı olsun” açıklamasının ardından bugün de, Sivas davasında zaman aşımının olmadığını savunarak, katliama ilişkin daha önce müebbet hapis cezası alanları aklamaya çalıştı.
18 Mart: Diyarbakır Valiliği tarafından Newroz kutlamaları yasaklanmasına rağmen sabahın erken saatlerinde alanlara çıkan onbinler polis barikatı yıkarak, Newroz alanına girdi.
21 Mart: Partisinin grup toplantısında konuşan Başbakan Erdoğan, bölge ilerinde 3 gündür gerçekleştirilen Newroz kutlamalarının “kanunsuz” olduğunu ileri sürerek, BDP’yi Kandil’den talimat almakla suçladı. Erdoğan, “BDP sorunun çözümünde rüştünü ispat edememiştir. Şu anda Cudi dağlarında çatışma var. Durmak yok. Sonuna kadar bu böyle gidecek, bunu böyle bilsinler” dedi.
NİSAN
1 Nisan: İstanbul’da düzenlenen “Suriye’nin Dostları Toplantısı”nda konuşan Erdoğan, BM’nin Suriye’ye müdahale etmesini istedi.
3 Nisan: Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, 4 Nisan’da görülmeye başlanacak olan 12 Eylül davasına hükümetin de müdahil olacağını açıkladı.
4 Nisan: İçişleri Bakanlığı’nın yasağına rağmen Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın doğum günü başta Urfa olmak üzere birçok merkezde kutlandı.
6 Nisan: Amed Milletvekilli Nursel Aydoğan, Başbakan Erdoğan’ın “Terörle mücadele siyasi uzantıları ile müzakere” sözlerini eleştirerek, “Biz özgürlük mücadelesini yürüten bu mücadeleyi yürütmek için PKK saflarına katılanların adı PKK gerillasıdır ve özgürlük savaşçısıdır” dedi.
12 Nisan: Türk Başbakan Erdoğan, MİT’in kendisinin sır küpü olduğunu belirtirken, MİT Müsteşarı Hakan Fidan’ı İmralı ve Oslo’ya kendisinin gönderdiğini söyledi. Erdoğan, görüşmelerde hiçbir sözün verilmediğini iddia etti.
16 Nisan: BDP Eşbaşkan Yardımcısı Meral Danış Beştaş, anayasa yapım sürecine ön koşulsuz katıldıklarını, ancak bu güne kadar 7 bin BDP yönetici ve üyesinin tutuklandığını belirterek, “Sorun eşit yurttaş olma sorunudur. Biz parti olarak sonuna kadar komisyonda çalışacağız” dedi.
19 Nisan: Başbakan Erdoğan, Federal Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesut Barzani ile Irak’taki gelişmeler, Suriye’deki olaylar ve PKK konularını görüştüğünü söyledi.
22 Nisan: Federal Kürdistan Bölgesi Başkanı Barzani’nin Türkiye’de yaptığı açıklamaları değerlendiren BDP Amed Milletvekili Emine Ayna, “Barzani gerçekten ‘AKP’ye güvenin’ diye bir açıklama yapmadıysa çıksın yalanlasın. Kürtlerin kafasında soru işareti bırakmasın” dedi.
MAYIS
3 Mayıs: Başbakan Erdoğan’ın Başdanışmanı Yalçın Akdoğan, tutuklu milletvekilleri konusunda bir mutabakatın oluştuğundan söz edilemeyeceğini belirtirken, toplumda tutuklu milletvekillerine ilişkin bir beklentinin de olmadığını savundu.
5 Mayıs: Pakistan ziyaretinde gazetecilerin sorularını yanıtlayan Başbakan Erdoğan, Roboskî katliamına ilişkin Heron görüntülerini izlediğini söyleyerek, “Hantepe, Gediktepe olayında doçkalar katırlar sırtında taşınırken, medyamız ‘niye onlar vurulmadı, uçaklarımız, helikopterlerimiz neredeydi, niye vurulmadı’ dedi. Katırı da vardı, yürüyen insanlar da vardı. Ben izlediğim CD’de bir hareket gördüm. Bizzat izledim. Bir konvoy gidiyor. 30-40 kişi var. O yüksekten görebilmek mümkün değil. Bizim gözcülerimizin vermiş olduğu CD. Silahlı Kuvvetlerimiz de gerekli adımı atmıştır. Bu bölge, terör bölgesidir. Halkın, sivilin oturduğu bir bölge değildir. Böyle bir bölgede Silahlı Kuvvetler bu Ahmet midir Mehmet midir bilemez ki” dedi.
8 Mayıs: Partisinin grup toplantısında konuşan BDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş, BDP ile hükümet arasında Kürt sorunu veya başka bir düzlemde müzakere ve diyalog olmadığını belirterek, “Her gün siyasi ve askeri operasyonların sürdüğü bir ortamda bu zaten olamaz. Biz bir şeyler yapsak da halkımızdan gizlemeyiz” dedi.
9 Mayıs: Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ, başkanlık sisteminin demokrasiyi ileri götüreceğini Kenan Evren’i örnek vererek savundu. Bozdağ, “Başta karşı olsa da Kenan Evren de başkanlık sistemini istiyordu” dedi.
15 Mayıs: CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Roboskî’de 34 kişinin katledilmesi emrinin hükümet tarafından verildiğini belirterek, “Kırk defa sorduk. Bu çocukların öldürülmesi emrini kim verdi. Bu emri sen verdin. Çünkü sınır dışı operasyon yetkisi hükümette” dedi.
17 Mayıs: Roboskî katliamının ardından Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmanın askeri savcılığa devredileceği yönündeki haberleri değerlendiren BDP Eşbaşkanı Gültan Kışanak, “ABD’nin istihbarat verdiği bilgisinin açıklanması ile Roboskî’de yapılan katliamın uluslararası boyutu ortaya çıkmıştır. İstihbarat ABD’den, uçak Türkiye’den, Heron İsrail’den sonucunda da uluslararası katliam yapıldı” dedi.
HAZİRAN
6 Haziran: Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ, 2014 yılında yapılacak olan Cumhurbaşkanlığı seçimi ile “Yarı Başkanlık” sistemine geçilmiş olacağını savundu.
12 Haziran: KCK Yürütme Konseyi Başkanı Murat Karayılan, Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay’ın PKK’ye ilişkin açıklamalarının “hiçbir temelinin olmadığını” kaydederek, hiç kimsenin “İmralı’yı sollayarak herhangi bir yumuşatıcı adım atamayacağını” belirtti.
16 Haziran: Colamêrg’in Oremar (Dağlıca) bölgesinde yaşanan çatışmada 8 askerin yaşamını yitirmesi üzerine Genelkurmay Başkanı Necdet Özel Hakkari’ye gitti.
30 Haziran: Amed Bağımsız Milletvekili Leyla Zana, Kürt sorununda gelinen aşamaya ilişkin Başbakan Tayyip Erdoğan ile görüştü.
DEVAM EDECEK
ALPER ATALAY / DİHA/ANKARA