Rindîya roşanî çi ya? Roşanî de merdimê ke yewbînan ra cigirîyaye yî, yenî pê. Hal û xatirê yewbînan persenî, zerrîya yewbînan gênî, mîyanê xo de germîyayî virazenî. Ê ke yewbînan ra dûrî seba roşanî yenî têhet, bêrîyanê xo wedarnenî.
Şar şono maye û pîyê xo dermaneno. Destê înan lew padano, duayanê înan gêno. Maye û pî gedeyanê xo ra dermendişî ra vêşêr çî nêwazenî.
Kê înan dermanenî hezekî malê dinyaye pêro yê înan bibo, hende ke keyf kenî. Xora nê rojî semedê nê edetan ra zaf erjaye yî. Kê qedr û qiymetê maye û pîyê xo bizanî, kê qiymetê bira û wayanê xo zanenî, kê qiymetê cirananê xo zanenî, kê qiymetê komelê xo zanenî û nînan ra vîşêr zî kê qiymetê şarê xo zanenî. Eke kê qiymetê şarê xo bizanî kê qiymetê ziwanê xo zanenî û kê wayîrê ziwanê xo vejîyenî. Kê qiymetê ziwanê xo bizanî kê zanenî ke kê şar î. Heme çî rêzilkî reyde pêdima yeno.
Werekna dinyaye heme mîletî qiymetê yewbînan bizanaynî, yewbînan ra rêz bibînê, yewbînan ra hes bikerdinî hende pêrodayîşî û herbî nêvejîyayinî û bîlasebeb hende merdimî nêmerdênê. Bîlasebeb nêvanî; ‘merdim hende pîzeveş o ke sey ey sewbîna mehlûk çin o na dinyaye de.
No merdim nêwazeno dinyaye de yew ganî zirar bivîno. La sey ey zî mehlûko kovî zî çin o ke dinya serûbin û têmîyan bikero.’ Nê semedî ra heme cayê dinyaye de pêrodayîş û herbî kêmî nêbenî.
Oxro ke dinya ma heme mîletan ra qêmî kena. Beso ke ma mîyanê xo de çi perseyî est î weşî û vajorî reyde safî bikerî. Kam mîletê ke perseyanê xo kiştişî reyde nê, weşî reyde safî kerdî tim rêz dî û tim sereberz bîyî.
Roşanî tena keyeyan rê muhîm nê, şaran rê zî zaf muhîm î. Nê rojan reyde şar yeno têhet, hîsanê xo yê netewî bar keno. Weşîya şarê xo ser ro texirîyenî. Paştîdayîş û hetkerdişî de çi kemanî est î wazenî wedarnî.
Kê vanî ganî rojanê roşanî de pêrodayîş nêbo û qe nêbo heyanê roşan biqedîyo ganî pêrodayîş mabên bido. La kam roşanî goştareno. La ti bivajî nê rojanê roşanî de ma pêrodayîş nêkerî mabên bidî, dişmenê to nê halî xo rê firset vîneno û xafleten galayê to keno. Ma çi fehm kerd roşanî ra.
Roşan aşitî yo, pêameyîş o, yewbînanpiştiş o. Roşan tenganîya merdim, şar û mîletan de hetê hetkerdişî de xo nawneno.
Dinyaye de çend mîletî serdest û bindestî est î ganî hinî biyerî raştîye ser. Hinî mîletê serdestî raştîya nê rojan çewtkerdişî ra fek ver ra dî. Hinî erjê nê rojan pêzere bidî. Xapînayîş û qestîkî reyde nê rojan ser ro kay nêkerî. Weşvatişan reyde mîletan eware nêkerî.
Erjê nê rojan bizanî. Nê rojî roşanê tena yew mîletî nê, ê gelek mîletan î. Hinî hişê xo biyarî pêser û rojanê roşanî de rêz bigêrî.
Heme dewletî nafanê xo ver ra dî, biney şarê xo ser ro têbigêrî, goş bidê şarê xo zaf çî bedilîyenî. Yew şar çin o ke pêameyîş nêwazo, yew şar çin o ke rehetîya xo nêwazo, mîyanê şaran de dişmeneyî çin a.
Beso ke dewletî goş bidî şarê xo, ê goş bidî şarê xo dinya pak û weş bena.
Zerweş ESNAW