Üç yılı aşkın süredir iç savaşın devam ettiği Suriye’de, Esad rejimiyle Batı ve Türkiye destekli muhalifler bir kez daha barış görüşmeleri konusunda polemiğe girdi. Şam rejimi, Moskova’da yapılması planlanan görüşmelere katılacağını duyursa da, İstanbul merkezli Suriye Muhalif ve Devrimciler Koalisyonu (SMDK) görüşmeye dair somut bir planın olmadığını belirtti. Ancak Kürt halkının asıl merak ettiği Rusya'nın Cenevre2'deki yanlışından dönerek PYD'yi müzakerelere davet edip etmeyeceği.
Moskova’da yapılmak isteniyor
Rusya son dönemde Suriye krizinde ağırlığını koymaya ve ABD'nin yerini alarak "merkez ülke" haline gelmeye çalışıyor. Son günlerde Esad rejimi ile Batı destekli Suriyeli muhaliflerle yoğun bir diplomasi yürüten Rusya, Ocak sonunda Cenevre2 benzeri bir organizasyon yapmak istiyor. Birleşmiş Milletler Suriye Özel Temsilcisi Staffan De Mistura'nın da müzakerelere katılabileceği belirtiliyor.
Şam yeşil ışık yaktı
Esad rejimi müzakereleri destekliyor. Suriye resmi haber ajansı SANA’ya konuşan Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, "uzun süredir devam eden krizin çözülmesi için Rusya’nın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek hazırlık ve istişare toplantısına katılmaya hazır olduklarını" açıkladı. "Suriye Arap Cumhuriyeti, ülkenin bütünlüğü, egemenliği ve seçme özgürlüğüne inananlarla görüşmeye her zaman hazırdır" diyen yetkililer, Moskova’daki görüşmelere yabancı ülkelerin dahil olmasını istemediklerinin de altını çizdi.
SMDK 'somut plan yok' diyor
Ancak Rusya'yı Esad rejiminin saflarında gören Batı ve Türkiye destekli Suriye Muhalif ve Devrimciler Koalisyonu (SMDK) yetkilileri temkinli. Mısır'ın başkenti Kahire’de Arap Birliği’nin Suriye Özel Temsilcisi Nebil el Arabi’yle görüşen SMDK Başkanı Hadi Bahra’ysa, Rusya’nın tarafların biraraya gelmesi için bir girişimi olduğunu ancak bu plana dair hiçbir somut detayın netleşmediğini ifade etti.
Sergey Lavrov umutlu
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov geçtiğimiz haftalarda yaptığı açıklamada, Esad rejimiyle ABD ve Türkiye destekli muhalifler arasında doğrudan görüşmelerin başlamasından önce bir dizi istişare toplantı yapılmasında tarafların anlaşmasını umduğunu söylemiş, bu görüşmelerde hangi muhalif grupların yer alması gerektiğiniyse belirtmemişti.
Yoğun bir trafik yaşanıyor
Aralık ayı başında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Özel Temsilcisi ve Dışişleri Bakanı Yardımcı Mihail Bogdanov; Şam'da Beşar Esad'la, İstanbul'da ise SMDK Başkanı Hadi Bahra ile görüşmüştü. Kısa bir süre önce de Suriye Dışişleri Bakanı Velid Muallim Rusya’da Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile bir araya gelmişti.
İran da işin içinde
Son haftalarda dikkat çeken iki önemli gelişme ise, BM Suriye Özel Temsilcisi De Mistura’nın yeni planını önce Esad'la Şam'da ardından da Antep’te muhalif gruplarla görüşmesi ve Velid Muallim’in Tahran ziyareti oldu. İran da Rusya gibi Esad rejiminin bölgedeki güçlü müttefikleri arasında görülüyor.
Mistura’nın planı da ele alındı
Yapılan tüm görüşmelerde De Mistura’nın 'dondurulmuş bölgeler' (freeze zones) adıyla bilinen planı da ele alındı. Plan, Suriye’de Halep’ten başlayarak bazı bölgelerde çatışmaların dondurulması yani sınırlı bölgelerde ateşkes ilan edilmesini hedefliyor. De Mistura’nın planına İran’ın yanı sıra Rusya ve ABD de destek veriyor. SMDK ise planı muhalefeti bitirme planı olarak görüyor ve kendilerine 'Esad’ı bırak, DAİŞ ile savaş’ baskısının yapıldığını iddia ediyor.
Cenevre2 yalan olmuştu
Rusya’nın hedefi Moskova’da Esad rejimi ve muhalefetini bir araya getirerek yeni bir Cenevre süreci başlatmak. Sözde Suriye'deki iç savaşı sonlandırmayı hedefleyen Cenevre1 ve Cenevre2 görüşmeleri başarısızlıkla sonuçlanmıştı. Bunda müzakerelere aracı olan ABD ve Rusya'nın, PYD'li Kürtler dahil bölgedeki tüm gerçek muhalifleri müzakerelerin dışında tutması da etkiliydi.
Bu kez PYD davet edilecek mi?
Geçen hafta HDP Eşbakanı Selahattin Demirtaş ile PYD Eşbaşkanı Salih Muslim de Moskova'da temaslarda bulunmuştu. Muslim ile Demirtaş, müzakere hazırlıklarını yürüten Rus Dışişleri Bakanlığı yetkilileriyle de görüşmüştü. Ancak görüşmenin içeriğine ilişkin açıklama yapılmadığı için PYD'nin Moskova'da yapılması planlanan görüşmelere davet edilip edilmediği henüz bilinmiyor.
Rojava dünyaya umut oldu
Rojava'nın siyasi temsilcisi Demokratik Birlik Partisi PYD, ne Batı destekli muhaliflerle ne de Esad rejimiyle birlikte hareket ederek üçüncü bir yolu tercih etmiş durumda. PYD öncülüğündeki Kürtler, Demokratik Özerk yönetimleriyle bölgede yaşayan tüm halklar ve inançlarla eşit vatandaşlık temelinde özgür bir ülkeyi inşa etmeye çalışıyor. PYD siyasi alanda, YPG ile YPJ güçleri de askeri cephede bunun savaşını veriyor.
Kürtler muhatap alınmalı
3 ayı aşkın bir süredir Türkiye destekli DAİŞ'in saldırılarına karşı büyük bir direniş gösteren Kobanê ise hem bölgedeki halkların yaşam güvencesi oldu hem de dünyanın hayranlığını kazandı. Rojavalı Kürtler, hem Demokratik Özerk modeliyle hem de kadın eksenli özgürlük mücadeleleriyle savaşların paramparça ettiği Ortodoğu'ya umut olmuş durumda. Bu nedenle de PYD'nin Moskova'da yapılacak müzakerelere davet edilmesi hem bölge hem de dünya halklarına kazandıracaktır.
HABER MERKEZİ